HỮU KIM

ĐẶNG NGỌC KHOA ƠI !

Thu, 10 Dec 2009 16:20:47 +0700

ĐẶNG NGỌC KHOA ƠI !

ADI...ĐÀ PHẬT !

"Mở cửa mã", ngày tuần, ngày tháng, ngày năm rồi giỗ đầu...chả mấy chốc ! Khói hương nghi ngút, tiếng mõ và tiếng tụng kinh đều đều như vòng quay của vũ trụ cầu cho siêu thoát linh hồn...rồi cát bụi về với cát bụi ! Vậy là bạn đã về với miền "Tây Thiên cực lạc" . Không biết giờ này linh hồn bạn đã qua những cửa nào !? Qua tuần rồi đấy bạn nhỉ !

Hôm ấy Hữu Kim và Tạ Văn Sỹ cùng nhóm công tác vừa trong xã Ngọc Yêu của huyện Tu Mơ Rông ra tối 2/12/2009 . Ngọc Yêu nơi mà tháng 9/2009 cơn lũ lớn của bão số 9 đã cướp đi sinh mạng của 4 người làm bị thương 11 người , nặng nhất là làng Tam Rin có gia đình 3 người chết , thiệt hại về vật chất và tinh thần không biết bao nhiêu mà kể...Đêm2/12 chúng tôi đang lang thang trước cổng UBND huyện trong trăng sáng , trong gió lạnh ù ù , chuông điện thoại reo ...Alô ! Hữu Kim hả ?Thế đây! Đang ở đâu ? Đặng Ngọc Khoa Mất...ất... rồi ! Tôi lặng đi , một lát sau mới thông báo lại cho TVS và anh chị em về tin dữ , làm sao về kịp đây? Ngày mai còn vào Đắc Na nơi núi lở , lũ cuốn xoá sổ cả một làng mặc dù đã qua hai tháng rồi nhưng những con người còn sống sót nơi đây không biết đến bao giờ cho hết khổ !... Tất cả lặng bước , sao ngày hôm nay nghe toàn chuyện chết chóc , ở trong núi thì chết do lũ cuốn, núi lở, ở đồng bằng, thành phố thì chết do ung thư ...

Tôi thầm ngẫm lại , những vùng trên hình như có lần Khoa dự định sẽ đi quyên góp và về với bà con như Khoa đã từng về Xã Hiếu - KonPlong vậy mà...Khoa ơi !

Khoa đã đi xa nhưng ý tưởng, tấm lòng và những việc làm cụ thể với bà con nghèo khó của Khoa và ACE thiện nguyện mãi còn .

Xin thắp một nén tâm hương vĩnh biệt Đặng Ngọc Khoa "Ngày tuần" nhé Khoa ơi !

" VÔ LÝ" - Nỗi đau đến vô nghĩa lý buốt nhức trong thơ Hữu Kim

Sat, 17 Oct 2009 21:07:06 +0700

Lời thơ đi từ tâm trạng ra cuộc đời, với hiện thực những chiều "chẳng bình yên", những con đò "trôi ngơ ngẩn". Câu thơ ngắn lại, nghẹn ngào như tiếng khóc nấc tủi phận, gấp gáp như hơi thở nén nhịn. Ta như nhìn thấy những cánh buồm chấp chới giữa giông bão của khát vọng tìm yêu bị từ chối. Từ "cam chịu" đã dồn nén biết bao nhiêu đau đáu nỗi lòng trong ấy. Và từ thẩm thấu sâu sắc nỗi buồn "vô nghĩa lý" đối với những nữ thần sau chiến thắng, bằng việc họ đã đánh đổi cả tuổi thanh xuân dấn thân vào lửa đạn, ta hãy nhìn thẳng vào những gì đang là hiện thực, mà thơ Hữu Kim đã dựng ra trước mắt, nhói lòng đến tê buốt.

VÔ LÝ
Hữu Kim

Vô nghĩa lý
Những người đàn ông đi biền biệt
Những người đàn bà
Từng đêm thảng thốt
Trong mơ hồ ngái ngủ
Quờ vòng tay ghì phía chiếu không người .

Chiều chẳng bình yên
Con đò trôi ngơ ngẩn
Cánh buồm
Như cam chịu với dòng sông .

Ngoài bến sông
Những người đàn bà kín nước
Để lộ bắp chân trần
Trắng như khiêu khích
Những người đàn bà lặng yên khoả nước
Dòng sông trôi mải miết vô tình
Những người đàn bà tắm trần
Như muốn dìm những khao khát đam mê .
Những người đàn bà như lửa cháy
Họ đốt vậy tàn đêm lặng lẽ
Cắn mềm môi
Tự nướng chín mình...!

( Rút từ tập :" Lời ru thời bình" )

Lời bình của Hồ Tĩnh Tâm:

Để hiểu sự vô lý mà Hữu Kim nói thẳng là "vô nghĩa lý", chắc chắn chúng ta phải tìm về cội nguồn đã gây ra cái mà nhà thơ gọi tên là "vô lý". Là người lính từng đi qua nhiều nẻo đường của tổ quốc thời chiến tranh, từng chứng kiến rất nhiều xóm làng mà ở đó, bói mãi không ra một người đàn ông lành lặn, còn thì toàn là phụ nữ, tôi hiểu ngay cội nguồn của điều được gọi là vô lý, chính là chiến tranh. Chiến tranh không những vắt kiệt sức lực lao động trong từng làng xóm, mà nó còn vắt kiệt cả trí tuệ và tình yêu, bởi hầu như tất cả trai làng lớn lên đều bị cuốn hút theo tiếng súng ra đi. Rất nhiều người trong số đó ra đi và không bao giờ còn trở về. Họ nằm xuống ở đâu đó, để lại ở quê nhà những người vợ đã cưới vội vả vài ngày trước khi ra trận. Sự vô lý chính là khát vọng được yêu của những người đàn bà bị khước từ phủ phàng bởi bom đạn. Thế nhưng chỉ hiểu như thế cũng không được, vì Hữu Kim có nói gì đến chiến tranh đâu. Trong thực tế, sau khi chiến tranh kết thúc, vẩn có rất nhiều xóm làng chỉ toàn là những người đàn bà vò võ đêm hôm với khát vọng được yêu mà có được yêu bao giờ. Truy nguyên thì cũng chỉ vì chiến tranh đã nuốt chửng những người từng là trai làng, từng là chồng hay người yêu của họ. Điều vô lý thời chiến tranh thì có thể hiểu, nhưng điều vô lý trong thời bình thì quả là càng trở nên vô lý.

Vô nghĩa lý
Những người đàn ông đi biền biệt
Những người đàn bà
Từng đêm thảng thốt
Trong mơ hồ ngái ngủ
Quờ vòng tay ghì phía chiếu không người .

Khi đọc những dòng này của Hữu Kim, tôi cố tình quên đi nỗi buồn chiến tranh, vì nó qua rồi; tôi chỉ nghĩ tới nỗi buồn của hiện tại, cả của một thời sau khi chiến tranh kết thúc nữa. Lúc đó hàng chục vạn người phụ nữ từ chiến trường trở về, phần lớn đã qua tuổi xuân thì, lại còn thương tật và bệnh tật. Tổ quốc có thể trao tặng huân chương quân công cho họ, nhưng làm sao có thể trao tặng cho họ một tình yêu cụ thể mà họ hằng bao năm khao khát. Nghịch lý của chiến thắng là ở chỗ này, sự "vô nghĩa lý" đối với người phụ nữ chiến thắng là ở chỗ này. Những con người chiến thắng lửa đạn và chết chóc trên chiến trường, không thể tự chiến thắng khát vọng chân chính được yêu của mình. Ấy vậy mà vào thời buổi sau chiến tranh kết thúc, chúng ta lại không công nhận con ngoài giá thú, chúng ta sẵn sàng kỷ luật bất cứ ai, vì cái "tội" mà chúng ta vẫn gọi một cách miệt thị là"chửa hoang". Hai chữ thô bạo ấy đã từng vùi dập tới bầm nát thân phận biết bao nhiều người phụ nữ Việt Nam, chà đạp lên khát vọng yêu đương chân chính của con người- mà người phụ nữ là người phải gánh chịu nhiều nhất và đau khổ nhất.

Hữu Kim đã chia sẻ với những người phụ nữ có huân chương chiến thắng lửa đạn ấy, bằng sự kết án là "Vô lý", "vô nghĩa lý". Anh thấu hiểu đến tận cùng nỗi lòng khắc khoải của họ, khi anh viết: "những người đàn bà từng đêm thảng thốt", "những người đàn bà trong mơ hồ ngái ngủ, quờ vòng tay ghì phía chiếu không người". Nếu điều đó chỉ là nỗi đau thân phận thì lại là một lẽ, nhưng điều đó thật sự còn đau hơn, do chính những gì mà chúng ta quan niệm và ban hành thành đạo luật "không công nhận con ngoài giá thú". Họ có thể xin một đứa bé làm con, nhưng còn khao khát được yêu, khao khát được sinh nở? Ai là người có đủ dũng cảm vượt qua đạo luật, để sẻ chia với những người từng là đồng chí, đồng đội của mình. Những người đàn ông ra trận, khi trở về còn có người đàn bà chờ đợi; nhưng những người đàn bà ra trận, khi trở về chỉ có sự trống vắng, đơn côi chờ đợi. Điều vô lý ấy đã trở thành vô nghĩa lý, nhức buốt lên trong câu chữ đến tận cùng nỗi đau khắc khoải của khát vọng được yêu đến cháy lòng, đến bàng hoàng thảng thốt.

Chiều chẳng bình yên
Con đò trôi ngơ ngẩn
Cánh buồm
Như cam chịu với dòng sông .

Lời thơ đi từ tâm trạng ra cuộc đời, với hiện thực những chiều "chẳng bình yên", những con đò "trôi ngơ ngẩn". Câu thơ ngắn lại, nghẹn ngào như tiếng khóc nấc tủi phận, gấp gáp như hơi thở nén nhịn. Ta như nhìn thấy những cánh buồm chấp chới giữa giông bão của khát vọng tìm yêu bị từ chối. Từ "cam chịu" đã dồn nén biết bao nhiêu đau đáu nỗi lòng trong ấy. Và từ thẩm thấu sâu sắc nỗi buồn "vô nghĩa lý" đối với những nữ thần sau chiến thắng, bằng việc họ đã đánh đổi cả tuổi thanh xuân cho sự dấn thân vào lửa đạn, ta hãy nhìn thẳng vào những gì đang là hiện thực, mà thơ Hữu Kim đã dựng ra trước mắt, nhói lòng đến tê buốt.

Thơ Hữu Kim đã nói lên hết rồi, mọi sự tiếp nối nỗi buồn hậu chiến bằng sự chia sẻ chỉ bằng lời, đều trở nên vô lý, thậm chí là vô nghĩa lý, khi mà những người đàn bà chiều chiều đi kín nước, để lộ những bắp chân trần "trắng như khiêu khích", họ vẫn phải tự dìm mình trong "khao khát đam mê" một cách vô vọng.

Và chúng ta, chúng ta sẽ tự phán thế nào trước thực tế vô lý đến đỗi vô nghĩa lý này:

Những người đàn bà như lửa cháy
Họ đốt vậy tàn đêm lặng lẽ
Cắn mềm môi
Tự nướng chín mình!...

HTT

Cuốn tiểu thuyết mới GIỜI CAO ĐẤT DÀY của Nhà Văn Bùi Thanh Minh

Sat, 14 Mar 2009 09:07:11 +0700

Nhà thơ Nguyễn Hữu Qúi -Trưởng ban thơ Tạp chí VNQĐ ..đồng thời là nhà phê bình văn hoc.Anh mới viết về cuốn tiểu thuyết Giời cao đất dày của Bùi Thanh Minh, in trên Tạp chí Nhà văn số tháng 3 /2009. Xin trân trọng giới thiệu bài viết của nhà thơ.

VẤN ĐỀ CON NGƯỜI trong tiểu thuyết

Giời cao đất dày của Bùi Thanh Minh

NGUYỄN HỮU QUÝ

Thuộc thế hệ nhà văn 5X, đã trải qua chiến tranh, Bùi Thanh Minh có một độ dày sáng tác tuy không đồ sộ nhưng cũng đáng kể với 5 tập truyện ngắn ( Kể về một mối tình, Quà bất tử, Trên bến sông Trà, Đêm nổi bão, Biển cạn) và 3 tiểu thuyết ( Bên sông Trà Lý, Cõi đời hư thực, Giời cao đất dày). Tiểu thuyết của Bùi Thanh Minh tuy chưa tạo được sóng dư luận nhưng vẫn được người đọc quan tâm bởi những vấn đề nóng của xã hội phản ánh trong đó. Bên sông Trà Lý viết về điểm nóng nông thôn ở tỉnh Thái Bình, Cõi đời hư thực xoáy sâu vào thân phận, cảnh ngộ người lính sau cuộc chiến tranh chống Mỹ; họ không thoát ra khỏi dư ảnh của một thời hào hùng đã qua. Đến Giời cao đất dày thì Bùi Thanh Minh lại dấn sâu vào vấn đề con người bất hạnh đơn côi với những bi kịch éo le của nó. Sau những dập vùi lăn lốc, những thâm thù, căm giận, bi quan những số phận quá ảm đạm hẩm hiu ấy vẫn trỗi dậy khát vọng sống chan hoà, bình yên với đồng loại.

1.Con người bất hạnh, đau khổ, cô đơn.

Đi suốt cuốn tiểu thuyết dày chưa tới 250 trang này là nhân vật Thuần, một người sinh ra ở làng Bùi. Nguyên do của bao nỗi khổ đau mà Thuần phải hứng chịu trong cuộc đời anh xuất phát từ những sai lầm kinh khủng của cuộc cải cách ruộng đất. Ông Ro, bố của Thuần, bí thư chi bộ thoát chết trong cuộc xử tử của giặc Pháp ( nhờ dân chở che) mà bị gục ngã bởi những viên đạn của du kích trong cải cách ruộng đất. Kẻ ký quyết định xử bắn người đảng viên cộng sản kiên trung ấy chính là Ông Đội. Cả đời Thuần không thể nào quên được ngày cha bị mang ra bắn. Hôm đó trời mùa thu ảm đạm như có tang. Biển sáng, mười ba con nước nên cạn, bãi cồn trơ ra như mu con rùa khổng lồ nằm phủ phục vào làng. Dân làng Bùi bị dồn ra bãi. Người ta trói hai tay cha Thuần ra sau lưng, lại còn cuốn mấy vòng dây thừng ngang người...Hai người, một đàn ông, một đàn bà, mỗi người cầm một khẩu súng trường đứng chéo hai bên. Ông chánh án hô: "Bắn!". Hai phát súng nổ, Thuần cảm thấy như tim mình bị vỡ toang. Mẹ Thuần vật ra chết ngất, chị Hương hét lên như tiếng kêu của một quả chuông bị đứt dây rớt xuống rồi cũng nghẹo đầu gục theo. Thuần nhìn rõ ngực cha bị thủng, máu phọt ra thành tia...Cảnh thảm thương ấy là nỗi ám ảnh suốt đời của Thuần và đó là sự bắt đầu tăm tối của một kiếp người bất hạnh, đau khổ, cô đơn với bao nhiêu bi kịch chồng chất lên nhau, dìm anh xuống đáy xã hội. Tưởng rằng, chuyện này chỉ có trong thời thực dân phong kiến xa lắc xa lơ nào đó; Thuần là người sống cùng anh Pha (Bước đường cùng - Nguyễn Công Hoan) chị Dậu (Tắt đèn - Ngô Tất Tố) nào ngờ nó xảy ra trong chế độ ta. Mới hay, cái ác tồn tại trong nhiều chế độ xã hội loài người và nó càng có cơ hội hoành hành cùng sự cuồng tín, ngu dốt, mông muội. Khát vọng dựng xây chế độ mới độc lập - tự do - hạnh phúc sẽ khó trở thành hiện thực tốt đẹp khi quyền lãnh đạo rơi vào tay những kẻ như ông Đội, cô Bi ở làng Bùi thuở ấy. Chuyện xưa, nhưng những bài học của nó vẫn còn nguyên giá trị; lý tưởng cách mạng phải được tổ chức thực hiện bằng sự dẫn dắt của ánh sáng trí tuệ. Trở lại câu chuyện của Thuần. Khốn khổ thay số phận của anh, cha chết chưa đầy bốn chín ngày thì chị gái bị người ta hiếp rồi bóp cổ chết, xác chị Hương nằm tênh hênh bên gốc mít nhã nhượi, trên người nhiều vết xước tím bầm và sau những biến cố khủng khiếp thì mẹ ốm, ốm rất nặng nhưng cả làng không ai dám đến thăm và chưa kịp cúng một trăm ngày cha thì mẹ chết, năm ấyThuần vừa tròn mười lăm tuổi. Làng Bùi mà Thuần đang sống trở thành địa ngục trần gian do cô Bi làm chủ tịch do kết quả của một cuộc bỏ phiếu bằng vỏ ốc ao do Đội cải cách tổ chức; cậu bé vị thành niên ấy đi đâu cũng bị người ta xa lánh, nhìn bằng con mắt ghẻ lạnh ghê tởm... Bỏ làng đi, Thuần vẫn không thoát được kiếp nạn khổ đau. Bị cướp bắt sống. Lang thang đầu đường xó chợ làm thuê. Đi bốc mả. Lấy Gấm ( cha mắc bệnh hủi đã mất mẹ cũng không còn) được ba năm thì vợ chết do thai ngược. Anh mắc bệnh hủi, được gọi là nan y thời đó. Sau năm năm đi chữa bệnh, bị cụt mất 5 ngón tay, 4 ngón chân và một vành tai, Thuần quyết định về quê tìm bằng được ông Đội, cô Bi để rửa tội cho cha. Dựng lều sống trên bãi cạn. Đói. Khát. Móc trộm khoai hợp tác xã. Đan thúng mủng rổ rá ra chợ bán nhưng không ai mua đồ của người hủi. Gặp gỡ và quen Sa, một cô gái câm và trở thành chồng vợ của nhau. Đứa con ra đời, một cái mầm tí xíu nhú lên khiến Thuần mỉm cười. Tưởng hạnh phúc đã đến với mình, nào ngờ, giời cao đất dày vẫn chưa buông tha vợ chồng anh; vòi rồng phá tan hoang ngôi lều và cướp đi đứa con trai hai tuổi của họ. Thuần và Sa, hai con người khốn khổ ấy tựa vào nhau, nén nỗi đau làm lại cuộc sống thế mà vẫn chưa được "quê hương" buông tha. Ngôi nhà vừa trở lại không khí yên bình được vài tuần, thì một buổi sáng bỗng đâu từ cánh đồng ven đê phía trong làng vang lên tiếng loa pin: - A lô! A lô! Thông báo cho gia đình thằng hủi biết trong vòng ba ngày gia đình thằng hủi phải chuyển đi nơi khác để đồng bào đắp lại đoạn đê bị vòi rồng phá vỡ. Nếu không đi sẽ bị thiêu huỷ toàn bộ... Dường như tất cả bất hạnh của con người đã dồn hết vào Thuần. Mồ côi. Bệnh tật. Mất con. Đồng loại xa lánh xua đuổi. Cô đơn ngay tại chính quê hương nơi mà cha mình đã từng chiến đấu để dành lại độc lập tự do. Trong những bất hạnh ấy thì bị đồng loại xa lánh và cô đơn giữa quê hương là bất hạnh lớn nhất của con người. Thuần và cả những người như Gấm, như Sa nữa đều thấm thía nỗi đau khổ này. Thuần tủi quá, phận của Thuần sao mà bạc bẽo. Thuần muốn sống, muốn hoà nhập với cộng đồng mà cũng không được...Không thể không thương cảm và chia sẻ với sự cô đơn của Thuần. Thuần thèm được nói, được cười, được giao tiếp với mọi người, thèm đến nỗi, có hôm nghe người ta hát Thuần bỗng hét to lên, phả hơi ra, co kéo cái miệng cho đã. Rồi như để thử xem mình còn nói chuẩn tiếng người không, Thuần vừa hét, vừa nói, nói rất to một hồi. Hét và nói được thành tiếng rồi Thuần thấy hả lắm, sướng lắm.

2. Con người với khát vọng sống an hoà,

yêu thương, độ lượng.

Mặc dầu bi kịch cuộc đời Thuần được bắt đầu từ những sai lầm của cải cách ruộng đất mà câu hỏi Ông Đội là ai? ở đâu đến? Làm sao chỉ có vài người mà làm đảo lộn cả làng Bùi vốn dĩ đã cố kết hàng trăm năm, đã bao phen giặc giã, thiên tai cũng không thể làm tan nát? làm nhức nhối bức xúc người đọc nhưng tôi nghĩ Giời cao đất dày của Bùi Thanh Minh không phải là dạng tiểu thuyết xét lại quá khứ. Từ một làng Bùi đồng bãi lấm láp kéo dài suốt nửa thế kỷ qua những thăng trầm biến cố của lịch sử chiến tranh - hoà bình - bao cấp - đổi mới, tác giả muốn đề cập tới vần đề lớn hơn: quyền sống của con người. Đó là quyền được tôn trọng, được yêu thương, được bình đẳng, được mưu cầu hạnh phúc. Những con người như Thuần, Gấm, Sa mang trong mình khát vọng được sống như thế. Dù họ là những con người không may mắn, bị liên luỵ bởi gia đình, bệnh tật nhưng ước mơ sống an hoà, yêu thương và độ lượng vẫn chưa bao giờ mất đi. Chưa bao giờ mất đi cả những ước mơ bình dị đó. Bao nhiêu bão tố giông gió dội xuống cuộc đời, nhưng Thuần không chịu buông xuôi, anh nghĩ Gì rồi cũng phải sống, có sống mới làm lại được bao nhiêu cái tiếp theo. Hình ảnh chiếc diều với tiếng sáo kêu sa...sa...sa là biểu tượng của khát vọng sống tự do, chan hoà giữa thiên nhiên và con người của Thuần. Chiếc diều sáo mang thông điệp của con người đau khổ là hình ảnh để lại nhiều cảm xúc cho bạn đọc. Thuần từ từ thả dây cho đến khi chiếc diều đậu tới giưã làng thì ghìm lại, dong dây về cột lại bên lều và chạy ra đê nghe ngóng. Trời tối Thuần không còn nhìn thấy diều nữa, nhưng tiếng sáo diều thì rõ mồn một. Tiếng sáo vang lên trong đêm âm vực "sa ...sa...sa" vừa tha thiết, vừa xót xa. Tiếng sáo loang ra, ngân vang dội từ trên không trung xuống làng Bùi, lan toả khắp góc cùng ngõ hẻm, lan vào từng căn nhà góc chợ...đâu đâu cũng âm vang tiếng Thuần. Khát vọng sống đã giúp Thuần vượt lên được cảnh ngộ éo le của mình, dù có thất vọng bi quan nhưng không sụp đổ, không hèn nhát đầu hàng và điều đáng nói hơn là anh đã ngộ ra một điều rất căn bản của cuộc sống là không nên lấy oán trả oán mà phải biết độ lượng tha thứ cho lỗi lầm của người khác. Ứng xử với con người hay thiên nhiên cũng đều phải như vậy cả. Sự độ lượng mang lại an hoà cho xã hội, lòng yêu thương đem tới tươi vui cho cuộc sống, tính thiện sẽ cải hoán được cái ác. Nếu lấy thù trả thù thì tới bao giờ con người mới thoát ra được vòng thù hận, máu sẽ chồng lên máu, xương sẽ chất lên xương mà thôi. Ở đời nhiều khi cũng thế thật, sự ngu dốt thường dẫn đến nhầm lẫn, nhầm lẫn trở thành kẻ ác. Kẻ cố ý giết người và kẻ nhầm lẫn, hoặc sơ ý mà giết người khác nhau hoàn toàn. Kẻ nhầm lẫn, hoặc sơ ý có thể tha thứ được, nếu tha thứ được là tốt nhất, bởi vì tha thứ chính là cách trả thù của người chính nhân. Nếu như Thuần không tha thứ con quái vật thì làm sao có một con quái vật hiền lành như bây giờ. Giết người suy cho cùng chỉ là cách giải toả lòng hận thù của mình mà thôi, mà nếu cần giải toả thì còn nhiều cách khác không phải giết người. Theo tôi, đấy là thông điệp mà nhà văn Bùi Thanh Minh muốn gửi đến mọi người qua tiểu thuyết Giời cao đất dày này.

3.Vài nét về nghệ thuật trong tiểu thuyết

Giời cao đất dày.

Đề cao tính thiện, lấy thiện để cảm hoá ác không phải là vấn đề mới mẻ trong văn học nghệ thuật.Tuy nhiên, điều người đọc quan tâm hơn là những vấn đề ấy được thể hiện như thế nào qua hệ thống nhân vật, qua các chi tiết hình ảnh và qua ngôn ngữ cùng cấu trúc của tiểu thuyết này. Giời cao đất dày của Bùi Thanh Minh nhìn chung không lạ về mặt hình thức. Tổng thể vẫn là kiểu tiểu thuyết hiện thực, phản ánh cuộc sống đã qua và hiện tại trong cảm nhận trực quan của người cầm bút. Tuy tác giả cũng cố ý huyền ảo hoá một đôi chỗ như hình ảnh con quái vật thoát thai từ kẻ ác sau đó trở lại hiền lương nhờ sự cảm hoá của Thuần hay cảnh xử bắn cha Thuần được hiện lên nhiều lần ở nghĩa địa. Bấy nhiêu chưa đủ để xem tiểu thuyết Giời cao đất dày của anh là hiện thực huyền ảo. Với lối viết truyền thống, Giời cao đất dày của Bùi Thanh Minh có cốt truyện rõ ràng, số nhân vật ít và không gian hẹp (chủ yếu ở làng Bùi) nên mạch chuyện triển khai khá mạch lạc và đơn giản. Cần chú ý tới những dạng nhân vật mang tính tập thể như Ông Đội hay dân làng Bùi. Không có một nhân vật ông Đội cụ thể như mụ Bi nhưng hình như mọi tai ách đổ lên đầu Thuần lại xuất phát từ đó. Ông Đội là một dạng người đầy quyền uy trong cải cách ruộng đất mà khi nhắc tới người nông dân thời ấy và chúng ta bây giờ còn phải kinh hoàng ghê tởm. Còn dân làng Bùi là một dạng nhân vật tập thể khác mang trong nó sự cuồng tín mông muội, hèn nhát, sợ hãi bởi do tuyên truyền, chế áp của những thế lực như ông Đội. Nhân vật ông Đội không được nhắc tới nhiều (chỉ thoáng qua) nhưng hình bóng của nó, cái xấu của nó cứ thấp thoáng trong suốt cuốn tiểu thuyết qua nhân vật Bi (sau này thành chủ tịch xã) và là nỗi ám ảnh của một đời người, của một vùng quê. Sai lầm trong cải cách ruộng đất đã sinh ra hệ quả xấu, rất xấu mà những con người như ông Đội, mụ Bi với sự cực đoan, dâm ác, vô học chính là sản phẩm của nó. Vết thương của quá khứ để lại cho dân tộc, cho cách mạng những bài học bằng máu. Thuần và Sa là hai nhân vật được tác giả dày công vun đắp chăm chút nhưng còn thiếu một cái gì đó để họ bước vào đời như những tính cách điển hình ám ảnh. Nó chưa có cái riêng độc đáo để tạo ấn tượng sâu sắc với người đọc. Khép lại tiểu thuyết người ta mới nhớ đến họ như những con người bất hạnh mà thôi. Tuy vậy, còn có tiếng sáo diều của Thuần lưu lại những dư âm thiết tha, xót buốt trong lòng đọc giả và có những đoạn tả sinh động về cuộc sống của những con còng, con cua, con nhệch, con rùa ở vùng biển cạn để bù lại những thiếu hụt tôi đã nói ở trên. Một nhà văn nói với tôi:Vấn đề, đấy là điểm mạnh của tiểu thuyết Bùi Thanh Minh. Tôi đồng ý với nhận xét ấy; từ Bên sông Trà Lý, đến Cõi đời hư thực và nay Giời cao đất dày đã chứng minh điều đó.

Tháng Giêng Kỷ Sửu 2009

NHQ

RU XANH ÁO LÍNH - TRƯỜNG CA CỦA TÔ NHUẦN

Mon, 08 Dec 2008 16:03:15 +0700

RU XANH ÁO LÍNH - TRƯỜNG CA CỦA TÔ NHUẦN
Kim Diệu Hương

Nói đến Tô Nhuần, người ta thường nghĩ đến một cây bút xông xáo ở nhiều lĩnh vực, viết nhiều thể loại: Tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch, thơ...

Hơn 30 năm mặc áo lính, gần 40 năm sáng tác, đến nay, ở cái tuổi 55, trong tay anh có gần 10 đầu sách, gồm thơ, kịch, truyện ngắn và tiểu thuyết, nhưng trong giới văn chương nước nhà, Tô Nhuần vẫn là một cái tên còn ít được nhắc tới, nhưng đến khi tập trường ca : "Ru xanh áo lính" của anh vừa ra đời đã gây không ít ngỡ ngàng, thán phục của đồng nghiệp, của bạn văn lâu nay quen biết anh.

Hơn nghìn câu thơ, nằm trong hơn 70 trang sách, được bố cục làm 10 chương, trong mỗi chương lại được chia làm nhiều cung bậc như những khuông nhạc, nốt nhạc, hợp thành bản giao hưởng. Mỗi chương , mỗi đoạn của trường ca này như mỗi bài thơ đặt cạnh nhau dễ khiến người đọc đi trong mê lộ của thời gian, không gian, bộn bề, đan xen, phức hợp những ý , tình, cảnh, sự , tuy vậy vẫn sáng những điều mà cái đích của nó nhắm tới.

Mở đầu và kết thúc trường ca " Ru xanh áo lính" là những tâm tư, ngẫm ngợi, triết luận về sự sống, cái chết, về những hưng thịnh và suy tàn của những được- mất với những kiến giải rất của riêng anh.

Trong khúc dạo đầu. anh viết: " Đi từ hoang sơ/ Khi con người thoát khỏi đêm dài mông muội/ Tồn...vong...sống dọc thời gian/ Thời gian kéo dài thành lịch sử" và " Cái được còn/ Cái mất cũng còn/ Có thể và không thể/ Trần tục và siêu nhiên/ Thời gian giữ những điều thiêng liêng nhất/ Ta không thể dùng kim khí/ Để cưa, để đục, để phanh phui/ Bổ dọc lịch sử cậy sức mình lực lưỡng..." và đoạn kết- Khúc Vĩ Thanh " Lịch sử chạy dọc/ Con người đi ngang/ Thành lát cắt xếp chồng lên đất nước/ Trùng trùng lớp lớp/ In vào dáng núi hình sông... Những người lính khoác lên mình màu lá/ Màu tin yêu xanh mãi với thời gian" cứ thế, cứ thế, anh dẫn dắt người đọc xuôi ngược lịch sử, xuôi ngược không gian, thời gian, dập dìu cảm thức, bình thản và thong dong trước và sau khi người lính bước vào trận đánh. Khác với một số trường ca viết trước đây, cái gấp gáp, sục sôi của những điều mà trường ca nhắm tới dễ bộc lộ trực tiếp, như người lính xung trận đánh giáp lá cà, còn người lính trong trường ca này lại thung thăng trước và sau trận đánh, nhưng trong khi xung trận, người lính ấy cũng "tả xung hữu đột" chẳng kém gì những người lính trong các trường ca khác.

Quê hương và cuộc đời người lính đã cung cấp cho Tô Nhuần những chất liệu phong phú để anh viết lên trường ca này. Nếu không gắn bó máu thịt, không mặn nồng tình nghĩa và thu nạp vốn sống của người lính trong và sau chiến tranh liệu anh có viết nên trường ca chững chạc này? hẳn là không!

Hình ảnh con cò, con vạc, lũy tre làng, cây đa, bến nước, sân đình, bóng mẹ, tình cha, em, vầng trăng, những câu hát dân ca... được người lính mang theo vào trận đánh, cho thấy ở đó nó chứa đựng những yếu tố lớn lao của sức mạnh tinh thần tiếp thêm cho người lính tham gia vào cuộc đọ sức sinh rử để giành lại những giá trị thiêng liêng của cuộc sống.

Thực tiễn cuộc sống bộn bề đã cho anh biết bao chất liệu, đặc biệt, Tô Nhuần được nuôi dưỡng từ mạch nguồn trong trẻo từ tiếng ru hời của mẹ và những đam mê, khát vọng... cất thành lời ca của người cha trong đời thực, nên anh thơ đã chứa đựng bao điều giản dị mà sâu sắc.

Xin được chép ngẫu nhiên trong tập trường ca này những câu thơ về mẹ:

" Sẽ chẳng có yêu thương khi thiếu tiếng ru hời

Mẹ ru ta từ cánh cò, cánh vạc

Mẹ ru ta mỗi đêm không chợp mắt

Chỗ ta nằm khô ráo mẹ dành cho

Mái tranh nghèo gặp buổi gió mưa

Thương nuộc lạt néo mình vào gian khó

Rêu mọc đầu thềm mẹ sợ con ngã

Bong bóng phập phồng theo nước chảy qua sân"

Và:

" Ơi mặn muối cay gừng đời mẹ

Con tin

Cả miếng vá trên vai áo mẹ

Con tin

Cả khi cha đi trận không về

Nén nhang thắp trước bàn thờ

Khói lên lay động ảo mờ tổ tiên..."

Hay:

"... Tiếng cuốc kêu vắt kiệt đêm hè

... Trên vai gầy cả bóng hình cha

Mẹ te tái qua chiều đông lặng lẽ

Bát gạo vay đùm dải yếm mang về

... rau má ven đê...

Chẳng kịp xanh trong mắt dõi tìm..."

Trường ca " Ru xanh áo lính" không chỉ dành những tình cảm đặc biệt cho mẹ, người mẹ thủy chung son sắt , mà còn dành những trang sâu sắc về đồng đội. Có những câu thơ nương níu và có sức khái quát :

"Khi ta áp ngực ta lên cỏ

Sắc quân phục hòa vào sắc lá

Trái tim ta thuộc về đất cha ông

Mạch đất chuyển mình trò chuyện

Ta nghe hồn núi sông..."

Trong dòng chảy của thời gian, người lính, không phải là sự vật đứng riêng lẻ mà đã hòa quện vào non sông, đất nước, hòa quện vào dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử.

Trường ca "Ru xanh áo lính" không né tránh những mất mát, hy sinh, trả giá của người lính, của dân tộc cho cuộc đấu tranh giành sự tồn tại và mưu cầu hạnh phúc. Cái mất mát hy sinh vì bom đạn trong chiến tranh, là lẽ thường, khó tránh khỏi nơi hòn tên mũi đạn, đau xót đấy rồi cũng được an ủi, bởi phía sau người lính hy sinh mất mát đó là cả ‘ ánh mắt, niềm tin yêu, hy vọng" của gia đình, làng nước- quê hương và lịch sử.

Đối mặt với đời thường, sau chiến tranh, người lính ấy lại chứng kiến với một thách thức khác, nhìn bề ngoài bình lặng, không đổ máu mà day dứt khôn nguôi:

" Giữa bình yên mà chưa được bình yên

Người lính trở về sau những năm đánh giặc

Con dế trũi đêm đêm âm ỉ hát

Hát rằng:

Người lính trở về đối mặt

Miếng cơm manh áo hàng ngày

Người lính trở về đối mặt

Con trâu đi trước cái cày

Hạt lúa làm ra lấm lưỡi

Cớ sao chịu nhiều đắng cay

Dòng sông quê mình chân thật

Mà sao qua lắm thác ghềnh.

Người lính trở về đối mặt

Quê nghèo còn lắm gian nan

Biết bao thói đời đen bạc

Len lỏi giữa nơi xóm làng

Người lính trở về đối mặt

Với ngay chính cả lòng mình

Ngơ ngác chân trời góc biển

Ngác ngơ giữa chốn quê hương..." ( Khúc Sáu- Sau trận mạc)

Ngác ngơ giữa chốn quê hương? Tình cảnh, trạng thái người tính sau cuộc chiến, giữa chốn thanh bình mà biết bao phân vân, giằng xé, hay nói cách khác, sau chiến tranh, ta lại chứng kiến người lính ấy lại đứng trước một " cuộc chiến khác" chưa dễ gì mà " bách chiến bách thắng" cho được.

Trường ca " Ru xanh áo lính"dành đến 2/3 dung lượng ngữ nghĩa cho người lính trực tiếp tham gia chiến đấu ở chiến trường, trong đó, phần lớn dành cho Bộ đội Trường Sơn khói lửa. Qua đây, ta thấy được tấm lòng tác giả gắn bó với đồng đội, với quê hương đất nước.

Trường ca này đã kế thừa những cấu trúc, thi pháp thể loại của những trường ca trước đó và sáng tạo có nét riêng, phải chăng do tác giả của nó đã bình tĩnh, tìm tòi, sáng tạo và có phương pháp thể hiện hợp lý, có hiệu quả? Đồng thời, độ lùi thời gian sau cuộc chiến khá xa, cũng là lợi thế để Tô Nhuồn có sự lắng đọng, lựa chọn cách thể hiện, gạn lọc các chi tiết thừa, những đoạn thơ " rậm lời, nghĩa ít", để có bước tiến về chất, một sự thành công , đáng được ghi nhận này./.

Hà Nội, 7/12/2007

Đôi nét về Tô Nhuần

Những khúc quanh và bước ngặt cuộc đời nhà thơ Tô Nhuần

Cuộc đời Tô Nhuần, tác giả của tập trường ca " Ru xanh áo lính" đã trải qua nhiều khúc quanh, lắm nỗi thăng trầm, chuân chuyên, khốn khó.

Sinh năm 1953, trong một gia đình ngư dân nghèo tại cái làng nhiều huyền thoại: Đồn Điền ( xã Quảng Thái, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa). 7, 8 tuổi Tô Nhuần đã theo cha ra khơi vào lộng. Những năm còn ngồi trên ghế nhà trường ở xã, ở huyện, cậu bé Tô Nhuần là học sinh giỏi toàn diện, từng nhiều lần trong đội tuyển tham gia thi học sinh giỏi của tỉnh và miền Bắc.

Tô Nhuần được người cha truyền cho sự đam mê thơ ca, nghệ thuật từ tấm bé. Bố anh-một ngư dân phong trần và lãng mạn, những truyện thơ, những làn điệu dân ca ông thuộc làu làu và được cất lên trong mỗi chuyến ra khơi, hòa trong bát ngát biển trời, mây nước và ông có ngờ đâu rằng, chính những tác động của niềm say mê đó đã lắng đọng trong ký ức người con trai xứ biển, và sau này trở thành một nhà văn, nhà thơ thực thụ.

Người dẫn dắt Tô Nhuần đến với nghề viết lách, văn chương là nhà văn Hoàng Tuấn Phổ. Năm 1969, khi Tô Nhuần 16 tuổi, anh đã được nhà văn Hoàng Tuấn Phổ để mắt tới và gọi đi dự trại viết văn ở Quảng Tường, Sầm Sơn. Tham gia trại viết cùng anh, nhiều người nay đã là những cây bút có tên tuổi như: Anh Chi, Đào Phụng, Đặng ái, Nguyễn Xuân Nha, Hoàng Thăng Ngói...

Tháng 4 năm 1970, 17 tuổi, anh được đi dự trại viết văn tổ chức ở xã Yên Trường, huyện Yên Định, thời gian cuối cùng của trại viết, cả trại dời về xã Quảng Hải, huyện Quảng Xương, Thanh Hóa, trại viết này, Tô Nhuần được gặp và làm quen với Vương Anh, Mai Ngọc Thanh, Phùng Gia Lộc...

Tháng 3 năm 1970, Tô Nhuần là hội viên trẻ nhất tham gia thành lập Hội Văn nghệ tỉnh Thanh Hóa.

Anh thi đỗ đại học Tổng hợp Toán Hà Nội với số điểm cao. Nhưng thời ấy, cuộc chiến tranh cứu nước đang vào thời kỳ quyết liệt, như bao chàng trai khác, anh tạm biệt mái trường thân yêu, tình nguyện nhập ngũ, lên đường vào Nam chiến đấu.

Từ năm 1971 đến 1973 anh tham gia chiến đấu ở mặt trận Quảng trị. Tháng 8 năm 1973, anh tham gia trại viết kịch của Quân Chủng Hải quân. Năm 1975 đến 1977 , tham gia khóa đào tạo Thuyền trưởng của Học viện Hải Quân.

Năm 1977 đến năm 1981 anh học Đại học Văn hóa Hà Nội.

Từ năm 1982 đến 1986 anh là cán bộ làm công tác văn hóa tại Bộ Tư lệnh Quân tình nguyện Việt Nam tại Căm Pu Chia.

Năm 1988 và năm 1989 anh học ngoại ngữ chuẩn bị nghiên cứu sinh làm luận án tiến sỹ, nhưng không may cho anh, tình hình thế giới lúc ấy rất phức tạp, rồi Đông Âu, Liên Xô sụp đổ, thế là anh bỏ lỡ cơ hội một lần đi đó đi đây là hứa hẹn nhiều triển vọng, thăng tiến?

Từ năm 1990 tới 2005, Tô Nhuần công tác tại Phòng Văn hóa văn nghệ, TCCT.

Từ 2005 tới nay, đại tá Tô Nhuần chuyển ngành về công tác tại Bộ Văn hóa - Thông tin( Nay là Bộ Văn hóa- Thông tin- Thể thao và Du Lịch)

Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=40993

Đường dẫn cố định | góp ý(3) | Trackbacks(0) | Bản in

CHÚNG TÔI CANH CHO TỔ QUỐC ĐÊM NAY

Sun, 07 Dec 2008 18:27:21 +0700

Chào Hữu Kim!
Mới đó mà đã mấy mươi năm HTT xa thời lính trận. Đọc trích đoạn thơ của Hữu Kim cứ nao cả lòng. Sẽ còn trở lại với đề tài này với Hữu Kim, bởi cũng sắp tới ngày 22 tháng 12 rồi. Cơ quan thế nào ngày ấy cũng lại ặng chục chén hay bộ đồ trà, hay thứ gì đó, gọi là ghi nhớ công lao những người lính trận. Không chết để còn được sống tới hôm nay là hay lắm rồi.

CHÚNG TÔI CANH CHO TỔ
QUỐC ĐÊM NAY

Hồ Tĩnh Tâm

( Thân tặng các chiến sĩ ra đa trên núi Thánh Giá )

Chon von trên đỉnh cao Thánh Giá
Chúng tôi canh cho tổ quốc đêm nay
Đất nước thân thương đến cả mùi rơm rạ
Mẹ hiền ơi, xa cách đã bao ngày!..

Biển thì gần, người yêu thì xa
Nỗi nhớ đêm đêm cồn cào như sóng
Uốn nửa vầng trăng bồng bềnh khát vọng
Tiếng gọi khơi xa, tiếng gọi quê nhà.

Lồng lộng gió từ Hòn Cau thổi tới
Di chỉ người xưa in đậm dấu thời gian;
Màu của biển xanh tận cùng nỗi đợi
Trái thị chín cho ai? Phảng phất hương ngàn.

Người lính đảo mang tình yêu của đảo
Vỗ mênh mông bốn mặt sóng quê nhà
Nghe nỗi nhớ thấm dần trên vai áo
Thắp bùng lên ngàn triệu ánh sao xa.

Đêm Côn Đảo bình yên trong giấc ngủ
Nhịp sóng ru chao cánh võng em thơ
Đất liền ơi, mối tình xưa ấp ủ
Dây bí dây bầu dài theo suốt cơn mơ.

Lời của biển rì rầm câu chuyện kể
Gió đong đầy nỗi nhớ gởi quê xa
Đêm canh gác nghe lòng vời vợi thế
Tình yêu dâng cong vút mảnh trăng ngà.

Côn Đảo, ngày 28 tháng 5 năm 2000

H.T.T.

SINH NHẬT

Wed, 12 Nov 2008 11:14:08 +0700

SINH NHẬT

( Mừng sinh nhật anh HTT- Chia vui với Anh Nguyễn - TC )

Mấy chai rượu bên nhau trong giá lạnh

Hoa hồn nhiên sướt mướt tự lâu rồi

Lũ Lạc Đà đóng yên từ kiếp trước

Đứng mơ màng chờ sa mạc vào đêm !

Bánh sinh nhật... sáng ôi chao... là nến

Nhà thơ ngước lên trời , mấy lần lấy hơi

Gã vừa thổi và hình như đang khóc

Nếu không - sao lấy hơi mấy lần...

Một ly nữa, cụng chạm môi với bạn

Người phương nao tít tắp chân trời

Chưa lần gặp cả WebCam chưa mở

Mà thương nhau từ thân phận kiếp nào !

Vài Comment, mấy Entry thưa thớt

Đã trẫm mình như đá dưới lòng sâu

Như đêm vắng tiếng Độc Huyền thánh thót

Như chiều nao thương hoa rớt chân cầu .

Trái đất một ngày dường như dồn lại

Như ngừng quay xem hoa nở trái mùa

Và ta biết dẫu mai này sẽ khác

Nhưng có một ngày hoa mãi nở trong nhau !

Kon Tum 21h - 27'- 11/11/2008

H K

QUÊ ƠI của Phan Bùi Bảo Thi- Lời bình Hữu Kim

Sun, 02 Nov 2008 09:58:56 +0700

QUÊ ƠI !

Quê ơi! Tôi sẽ quay về

Thăm thơ ấu với luỹ tre cuối làng

Thăm bàu nước đọng gò hoang

Hoa xương rồng tím cuối hoàng hôn mây...( PBBT )

Hữu Kim- Lời nho nhỏ :

Thú thực , hồi nào nghe đến tên tác giả Phan Bùi Bảo Thi lòng tôi khấp khởi...Chắc là một nàng thơ xinh đẹp đây và như mọi đàn ông ,tôi ước được gặp nàng để rồi..."kiếm chút cháo" ! Hay chí ít, cũng được ngắm nhìn người đẹp cho thỏa "cơn nghiền" PBBT...Tình cờ, khi điện cho Nhà thơ Văn Công Hùng ( PLeiKu ) hoá ra tôi mới biết là chàng Phan Bùi Bảo Thi quê Quảng Trị " choa" , lại một giọng thơ miền trung dung dị , đằm thắm , lắng sâu...! Tôi không dám ngộ nhận là mình bình được thơ anh . Bởi chưa có điều kiện giao lưu, trao đổi như từng được giao lưu, trao đổi Thơ với anh Hồ Tĩnh Tâm cũng người Quảng Trị quê " choa" ( Sẽ viết về HTT ở một dịp khác).

QUÊ ƠI !

Vâng ! Chỉ với QUÊ ƠI thôi , chắc chi tôi đã cảm đươc hết nỗi niềm mà Phan Bùi Bảo Thi gửi gắm cho quê hương xứ sở !

Quê ơi! Tôi sẽ quay về

Thăm thơ ấu với luỹ tre cuối làng

Thăm bàu nước đọng gò hoang

Hoa xương rồng tím cuối hoàng hôn mây...

Ở khổ thơ đầu ( tôi tự tách ra chứ bài thơ liền câu , liền mạch)PBBT đã thốt lên nỗi nhớ nhung da diết QUÊ ƠI ! Quê ơi! Tôi sẽ quay về, dẫu là quay về thăm lại thôi, thăm lại những ký ức xa xưa nhưng rất hiện hữu với những cảnh vật, những hình ảnh thân quen mãi còn đây như thuở ấu thơ ta tung tăng chạy nhảy , tắm nước bàu nơi gò hoang đồng bãi,mãi mê ngắm hoa xương rồng tím ,với một chiều hoàng hôn rực rỡ, một áng mây tím hoàng hôn chiều nao rất xa xưa , nhưng mãi còn vẹn nguyên trong ký ức tuổi thơ ta...

Ngày tôi vít rặng trăng gầy

Mạ tôi ra bến hái đầy thuyền sao

Quê ơi biết tự khi nào

Tuổi thơ tôi ngọn gió Lào giằng sang

Chân say chạy dọc nắng vàng

Toát mồ hôi đọc mấy hàng ê...a...

Cảm xúc thi sỹ được dồn lên tự đáy sâu nỗi nhớ thương quê ,quê nghèo đến " rặng trăng, rặng tre cũng gầy", nhớ thương những ký ức thân yêu nhất trong một chiều hoàng hôn tím nhớ , tím buồn khi hồn thơ đã trót trong ta từ độ ấy...Ta thơ thẫn , lang thang trong không gian đồng bãi, trong hun hút Gió Lào...Trong nắng vàng , cát trắng, trong niềm hứng khởi say mê ê... a...tập vần bằng những câu vè ,câu ca, lời ru bằng thể thơ lục bát mà bà ta, mẹ ta , thầy cô của ta đã tập cho ta tự thuở nằm nôi đến những dòng tập vần , tập viết đầu tiên...

Hoàng hôm tím năm xưa , ta đang say mê chạy nhảy nơi đồng gò bãi ấy, đang ngồi lặng ngắm hoàng hôn ấy...Bổng mơ hồ tiếng mạ gọi Thi ơi...Thi ơi...Thi... i i i... ơi...! Ta vơ vội tấm áo nhàu nát , bết mồ hôi và lấm cát, cầm chiếc chong chóng tết bằng lá dừa vội từ giã cái mầu hoàng hôn tím, mầu mây tím , chỗ ngồi tím ấy chạy như bay về làng, về với mạ , nhưng lòng còn bao nuối tiếc một chiều hoang hôn tím day dứt khôn nguôi...!

Mạ ơi...! Cái làng be bé ...Quê hương của ta ơi ! Nơi mái tranh nghèo đã ngoằn ngoèo sợi khói xanh lam...!

Mạ lom khom cuối vườn cà

Tôi tong tả gọi con gà trống choai

Quê ơi! mấy bận mệt nhoài

Bóng quê cũng để rơi ngoài bìa tim

Đêm về mở mắt lặng im

Đau mà nghe tiếng con Bìm bịp kêu

Ước chi được hoá cánh diều

Nhờ ơn gió nhắn mấy điều thiết tha.

Ở khổ thơ này Nhà thơ "có vẻ " dằn vặt hơn, tự trách cứ lòng mình nhiều hơn day dứt hơn bởi thân xác lưu lạc xứ người mà hồn còn mãi với quê hương . Nhưng lại chưa giúp được gì nhiều,chưa làm được gì nhiều về mặt vật chất cụ thể để trả nợ quê hương ! Âu cũng là lẽ thường tình với những người xa xứ không riêng gì PBBT . Chúng ra dễ dàng đồng cảm và chia sẻ cùng anh !Hãy nghe anh tự trách mình:

Bóng quê cũng để rơi ngoài bìa tim/ PBBT cố nói ngược đấy thôi chứ làm sao mà rơi được ngoài bìa tim ! Vẫn còn vẹn nguyên trong trái tim người xa quê hình ảnh và nỗi nhớ thương quê đấy thôi. Anh tự trách cứ mình vô cớ nhưng có lý . Bởi quê hương , bởi một hoàng hôn tím, một áng mây tím, một gò đông bãi , một vạt cà có dáng mạ lom khom, mấy câu học vần ê...a... đầu đời , Gói Lào và cát trắng...Tiếng Mạ gọi trong chiều vắng đã và đang cào xé cứa nát vò nhàu đến rỉ máu trong trái tim Nhà thơ PHAN BÙI BẢO THI bật lên thảng thốt với bao nỗi niềm ... QUÊ ƠI ! QUÊ ƠI ! QUÊ ƠI !

Kon Tum 1/11/2008

Hữu Kim .

ĐẤT NƯỚC - Thơ Nguyễn Việt Chiến

Tue, 21 Oct 2008 12:22:25 +0700

Thôi hãy lặng yên
Cánh đồng trên trang sách
Tiếng cuốc dưới trời mưa
Và hạt thóc lấm bùn
Ta như cỏ trên ngực trần đất nước

Thôi hãy chín đi quả xanh rơi vãi
Nắm đất nào chẳng đẫm ứa mồ hôi
Gánh lo âu vai mẹ hứng suốt đời
Lưng mẹ thấp dáng buồn sông núi cổ
Nón trên đầu, núi hoang liền ruộng vỡ
Ta nhận ra đất nước chính là người

Thôi hãy lên đường
Rừng sâu bể vắng
Những đứa con năm tháng ngóng tìm về
Nơi mắt mẹ trời xanh chưa thấy hửng
Nơi tóc mẹ trắng mưa đêm lũ úng
Mùa bão dài chưa qua

Chiếc thuyền nan câu hát lấm phù sa
Miền châu thổ bùn hoang gió cả
Cây lúa nào cháy đen mùa giặc giã
Mẹ gánh con súng trận đã bao năm
Mùa loạn lạc lúa trên đồng vẫn cháy

Mẹ ơi mẹ! Ngày mai trên cỏ ấy
Đất đai mình xứ sở những loài chim
Sẽ ra đồng tất cả những trẻ em
Miền châu thổ bùn hoang gió cả

Máu của người nơi hồn tôi cuộn đỏ
Sẽ một ngày vàng chín lúa đồng ta
Sẽ một ngày từ bùn đất nở ra
Loài chim ấy với lời ca của chúng
Và mọi người sẽ rời gươm buông súng
Quay trở về nhà mình
Mùa cầy vỡ đầu tiên

Con sẽ gọi: Mẹ ơi! Mẹ hãy tin
Rằng ngày ấy chúng con về trở lại
Dẫu đồng làng hiếm hoi từng vụ trái
Đất cày lên chỉ thấy sỏi và bùn
Đất cày lên bao mùa vụ nhọc nhằn
Nhưng con sẽ trở về bên mẹ

Con trở về tìm lưỡi cuốc của cha
Bao năm tháng vẫn đợi người trở lại
Giọt mồ hôi của những mùa gặt hái
Cùng yêu thương sinh nở giữa đất này
Đất đai ơi! Đất nhuốm máu dân cày
Sao chỉ thấy cỏ ngút ngàn năm tháng

Thôi hãy lặng yên
Cánh đồng trên trang sách
Tiếng cuốc dưới trời mưa
Và hạt thóc lấm bùm
Ta như cỏ trên ngực trần đất nước.

Nước mắt em rớt xuống
Thương một mối tình câm

Em sẽ đi đến cuối con đường, để nhìn lại những gì mình đã qua, và sắp tới...

Nguồn : Thiviện.net

THƠ NGUYỄN VIỆT CHIẾN

Thu, 16 Oct 2008 18:06:09 +0700

ĐỂ NHỚ VỀ EM

Tôi yêu khóe miệng không tắt
những ban mai lầm lẫn sương mù
em chẳng vàng thu
em dìu dặt một bờ bến lạ

Tôi đi qua
bóng một sân ga
chẳng con tàu nào chở tôi về phía thương yêu cũ
chẳng con tem nào đưa tôi về địa chỉ yêu dấu cũ
chẳng câu thơ nào cõng tôi về tuổi thơ cũ
chẳng ánh sáng nào giúp tôi thoát khỏi những ám ảnh cũ
chẳng con đường nào nâng tôi lên qua những dằn vặt cũ
chẳng máy giặt nào giặt hộ tôi những đau khổ cũ
chẳng máy điều hòa nào có thể cứu nổi một sa mạc cũ
đang phổng phao lớn dần những đói khát trong tôi

Bởi thế
tôi chỉ dám cất giấu trong câu thơ chật hẹp của mình:
một ít gió còm cõi từ mùa hạ cũ
một ít nắng đăm chiêu từ mùa đông cũ
một ít mây chiều bơ vơ trên mái phố cũ
một chút bụi tư tưởng rơi ra từ cuốn sách cũ
một hơi ấm thì thào trong bài hát cũ
một mùi vị hoang dại ngọt ngào trong da thịt cũ
Để nhớ về em.

NGUYỄN VIỆT CHIẾN

VỚI MÙA THU của HỮU KIM- Bài bình : HỒ TĨNH TÂM

Thu, 18 Sep 2008 09:05:57 +0700

Ai cấm được tôi đi cùng gió
Dan díu mây về tận cuối trời
H.K

VỚI MÙA THU
Hữu Kim

Trốn vợ tôi về nơi thơ dại
Cánh chuồn Kim- Bay- Đậu, Trốn - Tìm
Tiếng dế nào rỉ ran mê mãi
Thức hồn tôi rêu mốc im lìm .

Ai cấm được tôi đi cùng gió
Dan díu mây về tận cuối trời
Mùa thu- Tôi biết lòng bỏ ngỏ
Nước và sông xanh lại không lời .

Tôi rủ em ngồi bên khung cửa
Ngắm ngày lên bông cúc vàng mơ
Em một nửa và tôi một nửa
Đằm sâu hơn ánh mắt thẫn thờ .

Tuổi trẻ ta, ì ầm bom nổ
Mái tóc xanh xanh với Trường Sơn
Người yêu nhau, lạc nhau buồn khổ
Tin ngày mai tình mãi xanh hơn.

Tôi rủ nhưng rồi em lại dắt
Vào vườn hái trái chín mùa thu
Ta tan vào nhau trong ánh mắt
Ngã vào vầng mây ấm chiều ru...

Em nhỉ! Ước cứ mùa thu mãi
Ta trong nhau trẻ thế không già
Trái cứ chín hương xưa níu lại
Tiếng chim chìm trong lá vườn ta .

Tôi và em giờ bên sông vắng
Cánh buồm trôi về phía chân mây
Mùa thu với sóng chao lằng lặng
Thấm sâu trong vai áo em gầy!

HK.

Lời bình của dzu- htt:

Rằng thì là... Vâng, rằng thì là... tôi xin hỏi thật, đã có ai dám nói thật, nói công khai... rằng thì là... như Hữu Kim chưa nhỉ? Rằng thì là... cái điều cấm kị ấy, Hữu Kim chẳng giấu gì cả, cứ chuồn chuồn bay thấp bay cao, báo mưa báo nắng, báo ngay một điều, rằng thì là... xưa nay trong thơ rất ít người viết ra như thế.

Trốn vợ tôi về nơi thơ dại
Cánh chuồn Kim- Bay- Đậu, Trốn - Tìm
Tiếng dế nào rỉ ran mê mãi
Thức hồn tôi rêu mốc im lìm .

Thơ hay đôi lúc cũng vì nó lạ, đôi lúc cũng vì nó thật. Mở đầu Với mùa thu của Hữu Kim lạ quá chứ, bởi vì anh nói thật ra cái điều người ta hay giấu, nhưng lại nói rất thật lòng, khi mà cảm xúc mùa thu trong anh, tưởng chừng như đã rêu mốc im lìm, bỗng dưng được đánh thức, được khơi dậy, được biến thành niềm cảm hứng, để thêm lần nữa công khai lòng mình, như thách thức về một điều tất yếu, dĩ nhiên phải dĩ nhiên như thế.

Ai cấm được tôi đi cùng gió
Dan díu mây về tận cuối trời
Mùa thu- Tôi biết lòng bỏ ngỏ
Nước và sông xanh lại không lời .

Tất cả sự thật đã được Hữu Kim gói lại thành thơ rất chặt. Chặt đến mức, ta dẫu có muốn giấu em sự thật này, cũng không giấu được, bởi vì giấu để mà làm gì, khi tất cả những gì ta bộc bạch trong mạch vần câu chữ, nó thuộc về thế giới của cảm xúc, thế giới của ái tình trong linh cảm, dan díu tương tư ở chín tầng cao xanh của cõi vọng, với những mùa thu xưa tấc lòng bỏ ngỏ; ngay cả nước và sông xanh cũng hiểu, cũng lặng thầm không một lời bày tỏ cùng ai.

Sự im lặng qua năm tháng chính là sự dồn nén, dồn nén tới mức, chỉ tiếng dế rỉ ran đêm trắc ấn, cũng đủ làm bùng lên, vụt sống lại, vụt vỡ òa ra tất cả.

Tôi rủ em ngồi bên khung cửa
Ngắm ngày lên bông cúc vàng mơ
Em một nửa và tôi một nửa
Đằm sâu hơn ánh mắt thẫn thờ .

Ngày hôm nay của sự bày tỏ đây chăng, hay là ngày vụt hiện của những ngày thu xưa bỏ ngỏ. Sao lại không nhìn vào mắt nhau?! Sao lại không say trong mắt nhau?! Thơ tình xưa nay vẫn thế. Nhưng đây là thơ tình Với mùa thu của Hữu Kim, chắc chắn Hữu Kim phải kể thật lòng mình, giải bày thật lòng mình, về những mùa thu xưa từng bỏ ngỏ. Hiện tại hay là quá khứ đang bừng sống trong thơ? Anh và em và khung cửa, và bông cúc vàng mơ. Anh và em ngồi ngắm ngày lên. Mỗi người một nửa. Một nửa thì không thể tồn tại. Chắc chắn không thể tồn tại. Nó đòi hỏi phải nhập lại. Đêm dần qua và ánh ngày đang mọc. Hai câu cuối của bài thơ này hòa vào nhau say lịm: "em một nửa và tôi một nửa, đằm sâu hơn ánh mắt thẩn thờ".

Điều cần nói đã nói được thành lời. Tứ thơ đến đây vụt chuyển. Cơn chuyển mình rất nhanh và rất mạnh. Đột ngột đến không ngờ.

Tuổi trẻ ta, ì ầm bom nổ
Mái tóc xanh xanh với Trường Sơn
Người yêu nhau, lạc nhau buồn khổ
Tin ngày mai tình mãi xanh hơn .

Em yêu, nếu em đọc và cảm hiểu điều này, em sẽ hiểu vì sao anh đã không giấu em, vì sao anh đã thật lòng; vì sao những mùa thu xưa bỏ ngỏ, giờ đốt lòng anh như lửa cháy. Và nếu như trái tim nhân ái dạt dào yêu thương của em, cảm hiểu hết nỗi niềm sâu kín trong anh, em sẽ thấy sự thiêng liêng dâng hiến của những mùa thu xưa lặng thầm dòng sông xanh không nói, chính là cảm xúc đã chín thành thơ trong anh với mùa thu này- mùa thu mà anh không thể giấu lòng mình được nữa.

Tôi rủ nhưng rồi em lại dắt
Vào vườn hái trái chín mùa thu
Ta tan vào nhau trong ánh mắt
Ngã vào vầng mây ấm chiều ru ...

Không phải sám hối đâu, mà đó là sự thật của những câu thơ có cánh. Với mùa thu của Hữu Kim, đến đây bỗng đẹp đến lạ lùng. Trái chín mùa thu hay là trái cấm, lá vườn địa đàng hay lá trong vườn ta, với tình yêu thì ở đâu cũng vậy. Sự dâng hiến chín lịm đến từ mùa thu xưa, đã thắp lửa cho bài thơ, đã thổi hồn cho bài thơ, khiến cho sự "vấp ngã thánh thiện" của hai nhân vật trữ tình thơ trở nên rất đẹp. Họ dìu nhau tay trong tay ngã vào "vầng mây ấm chiều ru", để rồi thủ thỉ rót hương vị mùa thu vào nhau, xao xuyến đến chạnh lòng.

Em nhỉ! Ước cứ mùa thu mãi
Ta trong nhau trẻ thế không già
Trái cứ chín hương xưa níu lại
Tiếng chim chìm trong lá vườn ta.

Liên kết mạch nguồn cảm xúc cả bài thơ, ta sẽ thấy dòng chảy thi vị một cuộc tình, đẹp như thiên huyền sử một tình yêu có thật ở trên đời. Chàng được đánh thức bởi mùa thu xưa, tìm đến với mùa thu xưa, và rồi trong rợp mát của vườn thu hôm nay, sự dâng hiến thiêng liêng đã làm cho hai tâm hồn trẻ lại, hai nửa cuộc đời khát khao tìm nhau từ thời chiến chinh hợp lại, thênh thênh chín lịm cùng nhau, làm nên sự kì diệu của tình yêu, là tình yêu không bao giờ có tuổi.

Với mùa thu của Hữu Kim là khúc hát của ái tình, là bản thánh ca của lứa đôi, tìm thấy nhau qua những mùa thu, đã tưởng sẽ không bao giờ gặp lại. Càng đọc càng thấy lay thức. Sự lay thức của nhân gian rất thật và rất đẹp ở trên đời.

Tôi và em giờ bên sông vắng
Cánh buồm trôi về phía chân mây
Mùa thu với sóng chao lằng lặng
Thấm sâu trong vai áo em gầy!

Ngôn ngữ thơ rất thật đã mở đầu cho bài thơ. Ngôn ngữ thơ bồng bềnh phiêu diêu đã dẫn dắt cho cả bài thơ cất cánh bay lên thành huyền thoại. Và khép lại, ngôn ngữ của đời thường, đã gợi chúng ta dọc xong Với mùa thu, nhớ lại những gì chúng ta đang sống, như Hữu Kim từng đang sống.

Với mùa thu. Với mùa thu. Đó là tất cả những gì Hữu Kim đã trải lòng thành thật trước cuộc đời này.

Bay lên đi, ơi những mùa thu đã hóa thành kỉ niệm!

HTT

Vĩnh Long, 9.9.2008

" Gọi Người " hay gọi chính mình

Tue, 15 Jul 2008 10:24:53 +0700

"GỌI NGƯỜI" HAY GỌI CHÍNH MÌNH

Bùi Thanh Minh

   " Gọi người"là tập thơ dày 76 trang của Hữu Kim do nhà xuất bản Đà Nẵng ấn hành năm 2002 gồm 45 bài. Có thể nói " Gọi người" là những vần thơ ru buồn hoài niệm về cội nguồn, tìm về tuổi thơ; những vần thơ như là một sự cảm hối, một cảm giác mắc nợ với những ngày đã qua, những ngày xa xưa yêu dấu. Ngay trong lời đề tựa tác giả viết: " Quên đất, quên trời, quên sông, quên biển", thậm trí quên cả "tuổi tên của mình".

    Trong " Gọi người", Hữu Kim đã viết về mẹ, về tình yêu, về người lính, những kỷ niệm về chiến trường, về những địa danh tác giả đã đi qua, nhưng nhiều nhất vẫn là những bài thơ về tình yêu, về những người lính. Thơ của Hữu Kim đều mang những suy tư trăn trở về cuộc sống, về đời người. Những trăn trở về cuộc sống kiểu: " Có ai lần giở những câu thơ buồn" làm cho thơ anh có chút gì đó thầm lặng và man mác buồn- cái buồn của con người chỉ biết gặp cái đẹp trong thoáng chốc và luôn chia tay với những gì mình yêu mến trong cuộc đời.

    Mở đầu tập thơ là tiếng gọi " Cõi người là cõi người ơi/ Ta theo trắng tóc đuối lời mênh mông" ( Cõi người). Cõi người thì mênh mông vô định, mà tôi thì đơn lẻ, nên tôi "gọi người đấy thôi". Tôi sống giữa cõi người mà hình như không phải thế nên tôi đi tìm tôi, tìm về cội nguồn của những ngày xa xưa yêu dấu, của tình mẹ thiết tha dành cho con thủa nào, của tình anh tình em dành trọn vẹn cho nhau, của tình đồng chí chia ngọt sẻ bùi nơi chiến trường ác liệt và của cả tình người để lại nơi mỗi vùng đất đi qua " Xa rồi thủa ấy hanh heo/ Đồng trơ gốc rạ bạn nghèo chăn trâu/ Đâu rồi thủa ấy xa rồi/ Tay ai đốt lửa bên trời khói bay!" ( Thủa ấy).

     Trong muôn vàn tình cảm, nỗi nhớ về kỷ niệm xa xưa tác giả đã dành những tình cảm tha thiết nhất là nỗi nhớ về mẹ. Bài " Tình mẹ" hay bài: "Ngoại ơi" đã khắc hoạ những nỗi vất vả gian truân của người mẹ. Mẹ chăm sóc lo lắng nuôi lớn con bằng lời ru ngọt ngào và bầu sữa thơm lành. Mẹ dắt con vững bước vào đời bằng đắng cay đau khổ chắt chịu của đời mẹ. Mẹ luôn hiện hình trong tâm trí của con, luôn theo sát con trên bước đường đời chông gai. Những lúc đau buồn, những khi vấp ngã con lại nhớ về lời ru ngọt ngào của mẹ thủa nào " Ầu ơ tiếng mẹ lênh đênh/ Héo hon tự thủa thác gềnh tha hương/ Lời ru ướt những đêm trường/ Tái tê khuya khoắt nẻo đường người đi" ( Gọi người).

    Hữu Kim dành tình cảm chân thành và sự biết ơn sâu sắc đến người mẹ đã sinh thành ra mình, đồng thời anh cũng biết ơn những người mẹ đã nuôi nấng, chăm sóc cho anh lúc ốm đau, hoạn nạn khi anh hành quân đánh giặc ở nơi xứ người: " An Khê tôi yêu/ Nơi tôi có mẹ nuôi lơ thơ tóc bạc/ Lụi cụi chăm tôi khi cơn sốt dày vò" ( An Khê ngày tôi xa).
   Cái tình người dành cho nhau khi hoạn nạn ốm đau khiến cho những người xa lạ trở nên thân thiết gắn bó như mẹ và con. " Gọi người" Hữu Kim viết về mẹ không nhiều, song đó lại là những câu thơ hay và cảm động chứa đựng nhiều tâm sự tình cảm nhất.

     Là người lính, anh ghi lại những kỷ niệm buồn vui nới chiến trường, những vùng đất anh đi qua. Đọc những bài thơ này ta hiểu thêm được nhiều phong cảnh hữu tình nên thơ của đất Việt. Mỗi địa danh mà Hữu Kim nhắc đến đều có vẻ đẹp riêng độc đáo, nhưng ở đâu cũng chan chứa tình người, tình đời và chứa chan hồn dân tộc, đồng thời cũng là những câu thơ buồn, đọng sâu nỗi niềm tác giả: "Hồ gươm liễu rủ buông rèm/ Xui tôi về thắp ngọn đèn trong mơ.../Ngày đi mắt đẫm màu chiều/ Sóng HồTây nói bao điều cùng tôi/Hoàng hôn chầm chậm chơi vơi/ Mịt mờ nhân cảnh cuối trời lá bay"( Lòng riêng Hà Nội).
   Hay: " Nhện ơi rút ruột tơ lòng/ đan chi trước gió những vòng mong manh/ Vời xa đỉnh Ngự còn xanh/ Tiếng chuông Thiên Mụ dịu lành nỗi đau?/ Mưa chi chiều Huế u sầu/ Tái tê phương Bắc nát nhàu phương Nam"( Thời gian).
   Đẹp và sâu sắc nhất trong thơ Hữu Kim là hình tượng người lính. Đó là nhữmg người lính luôn sẵn sàng hi sinh vì dân vì nước: " Đất mẹ ngàn đời ôm ấp chở che" ( Hải ơi). Họ mãi mãi là " người lính đã từng yêu", sống gần gũi với nhân dân, luôn được dân che chở: " Già làng gọi anh đồng chí/ Rượu cần đưa tiễn người xa" ( Ngọn lửa rừng đêm).
   Những bài thơ như " Gọi đồng đội", " Hải ơi", " Ta mãi là người lính đã từng yêu", " Ngọn lửa rừng đêm" đã xây dựng được hình tượng người lính, đó là những người chiến sỹ khắc phục mọi khó khăn, thử thách, kiên gan bền chí, dũng cảm hoàn thành nhiệm vụ; đồng thời họ cũng rất lạc quan yêu đời. Họ ngồi bên nhau ôn lại kỷ niệm nơi chiến trường không khỏi vang lên trong tim tiếng gọi bạn, gọi đồng đội, những người đã từng sống chết bên nhau khi Tổ quốc còn bóng giặc, giờ đây họ đã nằm lại nơi chiến trường xưa, và không bao giờ trở về nữa. Niềm vui của người lính khi họ lâu ngày gặp lại nhau, bao giờ cũng hoà với nỗi buồn ký ức nhớ thương đồng đội của mình đã hy sinh tạo thành một bản hợp ca bi hùng của nghĩa tình người lính.

    " Gọi người" của Hữu Kim không chỉ là tiếng gọi mẹ, gọi đồng đội, gọi hồn người trở về tuổi thơ mà còn là tiếng gọi yêu thương gửi về em, tiếng gọi của tình yêu. " Gọi người" là cả một hành trình dài, Hữu Kim đi tìm và đến với tiếng gọi của niềm yêu thương. Tình yêu trong thơ Hữu Kim không phải là cuộc tình hời hợt, thoảng qua chốc lát mà đó là những mối tình cháy bỏng, thuỷ chung: " Tìm yêu xin lội về nguồn/ May ra còn thấy cánh buồm trong mơ/ Lỡ làng một kiếp tình duyên/ Trong đêm khua tiếng độc huyền xót xa"( Câu thơ gửi lại).
   Tác giả để hồn mình lạc vào cõi tình, ru hồn mình bồng bềnh trôi theo tiếng gọi của yêu thương, của em trong những ngày xa vắng.

     " Gọi người" cũng xuất hiện khá nhiều những hình ảnh về sông, về sóng. Đó là những dòng sông, ngọn sóng trường tồn cùng năm tháng, những dòng sông của tuổi thơ, của những miền vùng hành quân đánh giặc.Có đến 25 trên 45 bài thơ trong tập thơ có hình ảnh tả về sông về sóng. Hình ảnh những con sông trong thơ Hữu Kim là những con sông hiền hoà, trĩu nặng phù sa, chứa đựng cả niềm tuổi thơ và tâm sự của con người đa sầu, đa cảm, song lại là những con sông sâu: " Sông hiền hoà là dòng sông sâu".

     Tập thơ " Gọi người" chủ yếu được viết theo thể thơ mới, tự do không hạn định số chữ. Tuy nhiên cũng có đến chín bài thơ được viết theo thể thơ lục bát. Đọc lên độc giả có thể hình dung như đang thưởng thức một bài ca dao vậy. Thơ Hữu Kim gợi nhiều hơn tả, ngay cả những bài anh viết về những địa danh. Chắc là để độc giả suy ngẫm?
   " Gọi người" là một tập thơ cảm động không phải vì nó có nhiều bài buồn, cái chính là gợi được tình người, tình đời trong người đọc. Gọi người, hay gọi chính mình, hay gọi hồn người trở về với tuổi thơ, trở về với những kỷ niệm vui buồn của đời người chinh chiến ?

                                      BTM- 2008

Hữu Kim thông cảm nha, Minh đang tập viết phê bình.

Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=80115

Những chiều mây không trôi- Hữu Kim và Hồ Tĩnh Tâm song hành thơ

Mon, 26 May 2008 14:29:47 +0700

Những chiều mây không trôi- Hữu Kim và Hồ Tĩnh tâm song hành thơ

hotinhtam | 25 May, 2008 04:07

Để đọc và hiểu một bài thơ đôi lúc thật là khó.
Đế có thơ song hành cùng thơ ấy lại càng khó hơn.
HTT đọc đi đọc lại mấy lần "Những chiều mây không trôi" của Hữu Kim và chợt ngộ:
Đôi khi sống giữa con người mà con người rất cô đơn.
Thế giới hơn 6 tỉ người này, có ai hiểu ta, thông cảm ta, thương ta?
Thôi thì đành, dàn trải nỗi riêng mình để song hành cùng bạn.

LẠI MỘT BÀI THƠ NỮA NHÉ BÁC TÂM

Hữu Kim | 24/05/2008, 18:28

NHỮNG CHIỀU MÂY KHÔNG TRÔI
Hữu Kim

Có những chiều mây không trôi
Tâm hồn ta cũng mù mờ như thể
Nếu khóc được , ôi ! Đỡ buồn biết mấy
Bản trầm ca
Im lặng cõi không cùng .

Có những chiều mây không trôi
Ta muốn hồn ta là con nước
Xuôi về xa mãi miết những bãi bờ

Ước được làm tiếng chuông trong chiều vắng
Vọng tới ngàn đỉnh núi mờ xa
Làm mầu mây những bãi bờ sương khói
Vạt nắng ập òa
Vỡ giữa mênh mông...

Ta trong đời có những chiều như thế
Cõi người đông
Ta bổng thấy cô đơn
Hồn mắc cạn
Biển bồi không năm tháng...
Những chiều
Ơi những chiều mây không trôi !

Đọc và cảm của Dzu- htt:

Có biết bao nhiêu những buổi chiều đã đi qua cuộc đời một con người. Làm sao mà nhớ hết. Nhưng… nhưng luôn có những chiều, lỡ vương vào đời ta, và ta, cho đến hết cả cuộc đời mình, cũng không thể nào buông nó ra khỏi ám ảnh trong tiềm thức. Đó là những chiều có sắc màu ám ảnh, có linh hồn ràng níu, rất thật mà cũng rất không thật, buông trùm lên ta một nỗi niềm muốn òa ra khóc, mà không thể nào khóc được, cho dù chỉ là khóc vô cớ trong im lặng không cùng của tâm thức, mà chính ta, ta cũng không thể nào lý giải được vì sao.

Có những chiều mây không trôi
Tâm hồn ta cũng mù mờ như thể
Nếu khóc được , ôi ! Đỡ buồn biết mấy
Bản trầm ca
Im lặng cõi không cùng .

Có những chiều như thế đã giăng phủ nghẹn ngào trong tâm thức một nhà thơ. Đó là “những chiều mây không trôi”, những chiều mây chết lặng, như chiều đang chết lặng. Và ngay cả nhà thơ, nhà thơ cũng như đang chết lặng, chết lặng trong những ám ảnh mù mờ không biết vì sao- không biết vì sao “bản trầm ca” không thể nào cất lên được, giữa không cùng hư thực của tâm linh mình, giữa vô thường của luân hồi trong trời đất.

Có những chiều mây không trôi
Ta muốn hồn ta là con nước
Xuôi về xa mãi miết những bãi bờ

Rất khó mà diễn đạt thật đúng về những chiều mây không trôi, những chiều mây đọng lại, những chiều mây đứng lặng, những chiều mây cắt cứa nỗi niềm chiều, những chiều mây vây phủ; những chiều mà nhà thơ không thể nào thoát ra được, nhà thơ chỉ có thể bày tỏ sự khát muốn một cách bất lực: muốn hồn ta là con nước, muốn hồn ta được mãi miết xuôi tìm những bãi bờ xa lăng lắc. Đó là khát vọng của ước muốn giải thoát, giải thoát tâm thức phiền muộn của mình, giải thoát tâm linh nặng trỉu ưu sầu của mình; giải thoát để hướng về một thế giới thật, thế giới của tiếng chuông chiều vắng, thế giới của muôn ngàn đỉnh núi mờ xa, thế giới của những bãi bờ sương khói, thế giới của những vạt nắng ập òa, thế giới của… của sự đòi được giải thoát để sống- dù là sống trong sự đổ vỡ giữa mênh mông.

Những chiều mây không trôi mang sắc màu ám ảnh ấy, nặng nề như chính sự cô đơn một cách phi lý, phi lý không cùng, giữa cõi người ồn ào những mưu toan, những ý đồ, những… những bẫy sập giăng mắc, mà chỉ cần lạc bước sa chân, con thuyền hồn ta sẽ mắc cạn. Chính sự cô đơn của ta trong cõi người đông, đã giúp ta nhận dạng ra những chiều mây không trôi, những chiều mây chết lặng những nỗi niềm thầm kín của riêng ta.

Sẽ chẳng ai lý giải được điều này, ngoài chính sự lý giải và xác tín của nhà thơ. Cũng như chính ta vậy, đôi khi ta cũng tự cảm ta cô đơn tận cùng, khi mà những gì thân thiết nhất, ta không còn nữa trong cõi đời, ngoài những lọc lừa và gian trá, và tị hiềm,và đố kị, và… vây bủa cõi đời ta.

Những chiều mây không trôi.
Những chiều mây không trôi..
Những chiều mây không trôi…

HTT

BỎ XỨ...

Fri, 23 May 2008 19:05:10 +0700

BỎ XỨ...

Tuyệt quá Hữu Kim ạ.
Mới chạm mắt khổ đầu tiên đã thấy sướng, như thể lâu ngày gặp người đẹp- chỉ muốn ôm chầm lấy, cất vào đáy con ngươi ngay thôiTa bỏ xứ- Ừ THÌ tha bỏ xứ
Mùi khoai non, ngô nướng gọi ta về
Ta bỏ xứ - Quên làm sao được nhỉ
Cay gừng, mặn muối xứ sông Lam!

Hữu Kim thì đã rõ quê xứ sông Mã sông Chu, vậy chắc Chung Ny là quê xứ sông Lam nhỉ? Hữu Kim khôn thiệt, chớp ngay cái câu hay nhất về sông Lam của ông Hoàng Trần Cương mà đưa vào thơ mình, bộ muốn cứa Chung Ny một nhát à? Lại còn đảo ngược trái tim, đổ hết yêu thương ấy cho nàng.Ta đã yêu như Mỵ Châu yêu Trọng Thủy
Dẫu cha ta quyết "Nhát gươm đời" !
Máu đã đổ, nước mắt ta mãi chảy
Nước mắt thành sông
Châu ngọc hiến dâng đời .

Lại khôn, lại nói bằng cách buộc thêm vào. Sao không nói ta yêu em như Trọng Thuỷ yêu Mỵ Châu! Sợ cái án lịch sử ngàn năm ấy à? Đôi trẻ chẳng có lỗi đâu, lỗi là vua cha khinh suất, mất cảnh giác, coi thường tình yêu đấy chứ. Khi người ta đã yêu thì yêu đến mụ mị, đến ngu si mới là yêu chứ. Yêu mà tỉnh như sáo, mà cảnh giác nhau như với giặc, sao còn gọi là yêu. Hữu Kim viết thế là khôn đáo để. TA YÊU EM NHƯ CHÍNH EM YÊU TA. Nói đại vậy đi cho rồi. Hình ảnh Mỵ Châu, lông ngỗng, giếng sâu, ngọc đẹp... cũng chỉ đến thế là cùng.
Ta bỏ xứ - Ta đang về lại
Lá chuối khô xào xạc mãi trong hồn
Sông Lam hỡi ta xin được khóc
Hẹn một ngày về vốc cát khóc Sông Lam!

Ui dza là mùi mẫm. Nhắc lá chuối tươi thì nhớ bánh chưng bánh dày, còn nhắc lá chuối khô, sao nhớ tới bánh gai làm vậy? Hữu Kim ràng ràng có bỏ xứ ra đi được đâu. Thân ở nơi này mà hồn về chốn cũ. lại còn khóc nữa... Đêm nay hẳn ai đó là Chung Ny, sẽ mất ngủ nức nở cả đêm cho coi.Sông Lam hỡi ta xin được khóc
Hẹn một ngày... về vốc cát... Sông Lam!HTT mà là Chung Ny, thề sẽ ôm ngay bài thơ này, ghì chặt vào lồng ngực, chạy như bay ra bờ con sông sắc như cật nứa ấy, hét dội vào không trung rằng:- Ôi, quê xứ của ta, tình yêu của ta!

SỰ THẬT CỦA TÌNH YÊU - Hồ Tĩnh Tâm

Sat, 17 May 2008 17:59:22 +0700

đưa tin lại từ "Tuoi Tre Online": Hai nhà báo chuyên viết đấu tranh chống tham nhũng bị bắt

hotinhtam | 17 May, 2008 15:58Thứ Ba, 13/05/2008, 07:47 (GMT+7)Hai nhà báo chuyên viết đấu tranh chống tham nhũng bị bắt* Thượng tá Đinh Văn Huynh, điều tra viên cao cấp, trưởng phòng 9 C14 cũng bị bắt
* Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng C14 bị khởi tố

Nhà báo Nguyễn Văn Hải (33 tuổi, Phó trưởng Văn phòng đại diện kiêm Bí thư Chi bộ Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội), trong một chuyến đưa hàng cứu trợ lên Lào Cai giúp đỡ đồng bào bị rét trong dịp tết vừa qua

TTO - Sáng 13-5, thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng C14 đã nhận được quyết định khởi tố. Trước đó, chiều 12-5, hai nhà báo nổi tiếng đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực là Nguyễn Văn Hải (báo Tuổi Trẻ), Nguyễn Việt Chiến (báo Thanh Niên) đã bị cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) khởi tố, bắt tạm giam. Cùng với hai anh, thượng tá Đinh Văn Huynh, điều tra viên cao cấp, trưởng phòng 9 C14 cũng bị bắt.

Nghe đọc nội dung toàn bài:

Hai nhà báo nói trên bị khởi tố bị can về tội "lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo điều 281 BLHS.Quyết định khởi tố bị can cho rằng hai nhà báo Nguyễn Văn Hải và Nguyễn Việt Chiến đã đưa những thông tin sai sự thật về vụ án Bùi Quang Hưng và Bùi Tiến Dũng cùng đồng bọn phạm tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc; vụ án Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, Đưa nhận hối lộ, tham ô tài sản tại Ban Quản lý dự án 18. Cùng bị bắt trong vụ án này còn có thượng tá Đinh Văn Huynh, điều tra viên cao cấp, trưởng phòng 9 của C14. Trước đó, cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) đã khởi tố vụ án "Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước" theo điều 263 BLHS và "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân" theo điều 258 BLHS. Liên quan đến vụ án này, từ tháng 5-2007, khi quá trình điều tra các vụ án tiêu cực liên quan đến PMU18 do Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C14, Bộ Công an) thụ lý bước vào giai đoạn kết thúc, hàng chục phóng viên của các báo từ Trung ương đến địa phương đã bị mời lên cơ quan An ninh điều tra để trả lời câu hỏi về việc lấy thông tin từ đâu, kiểm chứng như thế nào đối với các thông tin mà cơ quan chức năng cho rằng sai sự thật. 14g chiều qua, hai nhà báo Nguyễn Văn Hải và Nguyễn Việt Chiến có mặt tại trụ sở cơ quan An ninh điều tra theo yêu cầu của cơ quan công an. Tại đây, các điều tra viên đã tống đạt quyết định khởi tố bị can và đưa hai nhà báo về nhà riêng và trụ sở văn phòng đại diện để khám xét.

Nhà báo Nguyễn Việt Chiến (thứ hai từ phải sang) chia tay các đồng nghiệp, tự tin đến nhà giam - Ảnh: Thanh niên

Nhà báo Nguyễn Việt Chiến sinh năm 1952, đã từng phục vụ trong quân đội. Tốt nghiệp đại học ngành địa chất, Nguyễn Việt Chiến công tác tại báo Văn Nghệ, trước khi về làm phóng viên báo Thanh Niên từ năm 1993, chuyên theo dõi mảng nội chính. Theo đánh giá của Ban Biên tập báo Thanh Niên, Nguyễn Việt Chiến là nhà báo nhiệt huyết, chín chắn, và có nhiều bài viết dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực, đặc biệt trong vụ án "Năm Cam và đồng bọn", được dư luận đánh giá cao. Ngoài lĩnh vực báo chí Nguyễn Việt Chiến còn là nhà thơ có tài. Anh đã đoạt nhiều giải thưởng thơ của Báo Văn Nghệ, Tạp chí Văn nghệ Quân đội và gần đây được giải thưởng thơ của Hội Nhà văn.

Tại nhà riêng nhà báo Nguyễn Văn Hải, việc khám xét kéo dài khoảng 30 phút, cơ quan điều tra thu giữ một CPU máy tính, một điện thoại và một số tài liệu liên quan. Tại văn phòng báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội, việc khám xét kéo dài đến hơn 19g, cơ quan công an cũng thu giữ một CPU máy tính cùng một số tài liệu liên quan. Tương tự, tại nhà riêng của nhà báo Nguyễn Việt Chiến và trụ sở báo Thanh Niên tại Hà Nội, cơ quan công an cũng thu giữ một số tài liệu, giấy tờ và CPU máy tính. Ban biên tập báo Tuổi Trẻ đã mời luật sư Trần Văn Tạo tham gia tiến trình tố tụng bảo vệ quyền lợi cho nhà báo Nguyễn Văn Hải.Nhà báo Nguyễn Văn Hải năm nay 33 tuổi, vào Đảng từ năm 21 tuổi - khi còn là sinh viên Phân viện Báo chí và tuyên truyền (nay là Học viện Báo chí và tuyên truyền). 12 năm lăn lộn với nghề báo, bút danh N.V.Hải, N.V.H. trên báo Tuổi Trẻ gắn liền với hàng loạt vụ án lớn như vụ Thủy cung Thăng Long, vụ tham nhũng ở dự án Mường Tè, vụ Lã Thị Kim Oanh, vụ tiêu cực dầu khí, vụ tiêu cực ở Thanh tra Chính phủ, vụ tiêu cực ở ngành hàng không, vụ tham nhũng đất đai Đồ Sơn, vụ án ở PMU18... Năm 2003, Nguyễn Văn Hải cùng đồng nghiệp Tuổi Trẻ được trao giải A, Giải báo chí toàn quốc với loạt bài chống nạn cơm tù, xe cướp trên quốc lộ 1A. Ban biên tập và đồng nghiệp Tuổi Trẻ luôn đánh giá cao năng lực, đặc biệt là đạo đức và lối sống của Nguyễn Văn Hải, cả với tư cách một nhà báo lẫn tư cách một công dân. Với báo Tuổi Trẻ, nhà báo Nguyễn Văn Hải là một con người có bản lĩnh, đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu. Việc nhà báo Nguyễn Văn Hải được tín nhiệm cử giữ chức Phó trưởng Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ kiêm Bí thư Chi bộ Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội đã phần nào nói lên điều đó.Trong quá trình xử lý, đăng tải thông tin về vụ án tiêu cực ở PMU18, báo Tuổi Trẻ có một số thông tin không chính xác và ngay sau đó đã cải chính kịp thời trên mặt báo, có tin cải chính tới hai lần. Những sơ suất này đều được Ban biên tập Tuổi Trẻ rút kinh nghiệm sâu sắc ở các khâu, trong đó có vấn đề tỉnh táo, thận trọng, tránh nôn nóng khi đưa tin về các vụ chống tham nhũng. Bản thân nhà báo Nguyễn Văn Hải cũng đã rút được nhiều bài học kinh nghiệm cho bản thân, đồng thời giúp đỡ rất hiệu quả đối với các đồng nghiệp trong mỗi bản tin đưa lên mặt báo. Nhóm PV VPHN...............................................Khởi tố thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng C14

Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc (SN 1946), nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C14)

TTO - Sáng nay, 13-5, thiếu tướng Vũ Thanh Hoa, Chánh văn phòng Bộ Công an cho biết: cơ quan an ninh điều tra, Bộ Công an đã khởi tố thiếu tướng Phạm Xuân Quắc (SN 1946), nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C14), Bộ Công an, nguyên Phó thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo điều 281 BLHS. Theo thông báo của Bộ Công an: trong quá trình điều tra vụ án “Bùi Quang Hưng và Bùi Tiến Dũng cùng đồng bọn phạm tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc” và “Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa và nhận hối lộ; Tham ô tài sản tại Ban quản lý dự án PMU18” đã có nhiều báo đưa tin liên quan đến cán bộ tiêu cực, tham nhũng, tham gia chạy án, hối lộ… Trong đó, có một số thông tin không đúng sự thật, có thông tin đang trong quá trình điều tra, có tin không có trong hồ sơ vụ án. Do đó cơ quan An ninh điều tra đã khởi tố vụ án “Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước” theo điều 263 và "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân" theo điều 258 BLHS.Cơ quan An ninh điều tra xác định việc đưa tin sai sự thật của vụ án là do một số cán bộ Cảnh sát điều tra. Do đó, cơ quan An ninh điều tra đã khởi tố thiếu tướng Phạm Xuân Quắc và thượng tá Đinh Văn Huynh (nguyên trưởng Phòng 9, C14) về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo điều 281 BLHS để điều tra. Hôm qua, ông Đinh Văn Huynh đã bị bắt tạm giam. Trong vụ án này, hai nhà báo Nguyễn Văn Hải (phó trưởng đại điện Văn phòng báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội) và Nguyễn Việt Chiến (phóng viên báo Thanh Niên) cũng bị khởi tố và bắt tạm giam về tội danh trên.Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc nguyên là trưởng ban chuyên án điều tra hai vụ án: “Bùi Quang Hưng và Bùi Tiến Dũng cùng đồng bọn phạm tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc” và “Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa và nhận hối lộ; Tham ô tài sản tại Ban quản lý dự án PMU18”. Vụ án thứ nhất đã được kết thúc điều tra và đưa ra xét xử. Tại vụ án thứ hai, cơ quan điều tra khởi tố 9 bị can, sau đó Viện KSND tối cao đã đình chỉ điều tra vụ án đối với 3 bị can, trong đó bị can Nguyễn Việt Tiến về hai tội danh “Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế” và “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”; miễn trách nhiệm hình sự đối với bị can này về tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.Nhóm phóng viên VPHN

Tại sao?

Nhà báo Nguyễn Văn Hải

Việc khởi tố, bắt giam hai nhà báo Nguyễn Văn Hải và Nguyễn Việt Chiến chiều qua đã thực sự gây rúng động làng báo. Hàng loạt blogger nhà báo từ Nam chí Bắc ngay lập tức bày tỏ thái độ của mình. Đau buồn và phẫn nộ!Họ phẫn nộ vì biết rõ đồng nghiệp vừa bị bắt của mình là ai, đã sống và viết như thế nào để bảo vệ cuộc sống tươi đẹp này trước lũ sâu mọt. Không hề cường điệu khi nói rằng đồng nghiệp của chúng tôi - Nguyễn Văn Hải - là một nhà báo tử tế, một nhà báo trẻ đầy chuẩn chất Tuổi Trẻ tại phía Bắc.Đồng nghiệp đó đang trả giá cho những dòng tin của mình về vụ PMU18 - một vụ án chưa kết thúc và đang có những diễn biến kỳ lạ. Ai ở trong hậu trường vụ án này mới hiểu hết sự kỳ lạ và phức tạp của nó. Ai đó đã đúng khi nói rằng công lý dường như bị nhạo báng qua vụ án này và nhà báo đã trở thành nạn nhân.Và thật khó hiểu, khi hai nhà báo này bị khởi tố theo điều 281 bộ luật hình sự :"lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ”. Và điều 281 này nằm trong mục A chưong XXI về các "tội phạm tham nhũng" (!!?). Thật kỳ lạ !Còn nhớ, cách đây không lâu, trên tạp chí Nghề báo, trung tướng Nguyễn Việt Thành (Tư Bốn), Phó chánh văn phòng Ban chỉ đạo trung ương về phòng chống tham nhũng, đã đề cập đến việc hàng chục nhà báo viết về vụ PMU18 được mời lên cơ quan an ninh điều tra làm việc. Ông có nói một câu thế này : "Các nhà báo đừng vì sai sót nhỏ mà chùn bước, mà giảm ý chí chiến đấu chống tham nhũng. Tôi hiểu là Đảng, nhà nước và nhân dân rất tin tưởng các bạn!".Kính thưa đồng chí Tư Bốn, chiều qua nhiều nhà báo đã tự hỏi mình về sự chùn bước và ý chí chiến đấu chống tham nhũng ấy, khi những đồng nghiệp tử tế và trong sáng của họ được xe cảnh sát đưa vào trại giam. BÙI THANH

* Ông Lê Quốc Trung - Phó Chủ tịch thường trực Hội nhà báo Việt Nam:Chúng tôi sẽ có trách nhiệm với hội viênNgay khi nhận được thông tin về sự việc nhà báo Nguyễn Văn Hải (báo Tuổi Trẻ) và nhà báo Việt Chiến (báo Thanh Niên) bị khởi tố và bắt tạm giam, qua điện thoại, ông Lê Quốc Trung - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam - chia sẻ với Tuổi Trẻ rằng: "Hội Nhà báo Việt Nam sẽ có trách nhiệm với hội viên". Ông Lê Quốc Trung cho biết: "Lâu nay, chúng tôi đã nghe phong thanh về khả năng sẽ có nhà báo bị khởi tố vì có liên quan đến việc đưa tin vụ PMU 18. Bây giờ, khi cơ quan chức năng đã có quyết định khởi tố, dĩ nhiên đây là việc rất đáng tiếc... Việc này liên quan đến pháp luật và cũng liên quan đến hội viên Hội nhà báo Việt Nam, vì vậy Hội sẽ tìm hiểu kỹ lưỡng và có thái độ chính thức khi có thông tin đầy đủ. Trong ngày hôm nay (13-5), chúng tôi sẽ bước đầu tiếp cận với cơ quan chức năng đề tìm hiểu, trước mắt giao cho Ban kiểm tra của Hội tìm hiểu rõ nội vụ để báo cáo lại lãnh đạo Hội"."Bản thân tôi rất buồn khi được báo tin này... Tất nhiên, Hội luôn luôn có trách nhiệm với hội viên của mình trên cơ sở thực hiện đúng pháp luật" - Ông Lê Quốc Trung khẳng định.* Ông Nguyễn Quốc Phong - Phó Tổng Biên Tập báo Thanh Niên:Tôi cảm thấy không bình thường!"Tôi cho rằng việc khởi tố, bắt giam hai nhà báo của báo Thanh niên và báo Tuổi Trẻ vào thời điểm này là không bình thường" - Ông Nguyễn Quốc Phong - Phó Tổng biên tập báo Thanh Niên - bày tỏ”. Theo ông Phong, nhà báo Nguyễn Việt Chiến đã từng phục vụ trong quân đội. Vốn là kĩ sư địa chất, đam mê thơ, nhà báo Nguyễn Việt Chiến công tác công tác tại báo Văn nghệ đến 1993 về làm phóng viên báo Thanh Niên theo dõi mảng nội chính chuyên viết bài điều tra và đấu tranh chống tiêu cực. Các đồng nghiệp đều cho rằng, Nguyễn Việt Chiến là một cây bút chín chắn, nhiệt huyết, nghiêm túc trong lĩnh vực được phân công và có nhiều bài viết trên báo Thanh Niên trong vụ án "Năm Cam và đồng bọn" được dư luận đánh giá cao. Ngoài lĩnh vực báo chí, Nguyễn Việt Chiến còn là nhà thơ và phê bình văn học có tài. Anh đã đoạt nhiều giải thưởng thơ của báo Văn Nghệ, Văn Nghệ Quân đội và gần đây được giải thưởng thơ của Hội Nhà văn."Chúng tôi sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết, như thuê luật sư, để bảo vệ phóng viên của mình" - Ông Nguyễn Quốc Phong nói. VÕ VĂN THÀNH ghi

Thời điểm tiến hành điều tra vụ PMU 18, các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã khẳng định tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án.Trả lời báo Tiền Phong ngày 7-4-2006, đồng chí Trần Đại Hưng, Phó trưởng ban Nội chính Trung ương Đảng nói:"Trong vụ án Bùi Tiến Dũng, đối tượng liên quan hầu hết là cán bộ Nhà nước, đặc biệt lại có thêm hành vi chạy tội. Vụ án này nghiêm trọng hơn hẳn các vụ án lớn trước đây như vụ Năm Cam và đồng bọn. Chúng đã tổ chức chạy án bằng 4 đường dây để chạy các cửa là các cơ quan chức năng. Tóm lại bọn chúng chạy đến các cơ quan trực tiếp điều tra và cả các cơ quan không trực tiếp đấu tranh nhưng có thể có tác động đến việc điều tra vụ án...".Trả lời phỏng vấn TTXVN ngày 23-3-2006, đồng chí Vũ Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương nêu rõ:"Vụ việc tiêu cực tại PMU 18 đã diễn ra từ lâu với nhiều đối tượng tham gia và sai phạm nghiêm trọng trên nhiều mặt. Tôi có thể khẳng định tổ chức Đảng ở PMU 18 bị tê liệt. Tại PMU 18 còn nhiều sai phạm khác, hầu hết các dự án của PMU 18 làm chủ đầu tư đều có vấn đề về chất lượng, riêng dự án cải tạo QL 18, đoạn Nội Bài - Bắc Ninh đã phải xuất toán trên 60 tỉ đồng. Việc tổ chức đấu thầu chỉ là hình thức, các nhà thầu đều là "sân sau", hoặc có đi có lại với Bùi Tiến Dũng mới thắng thầu. Chúng ta cần bình tĩnh phanh phui đến cùng sự việc này...".Đặc biệt, trả lời phỏng vấn báo Nhân Dân ngày 27-3-2006, đồng chí Phan Diễn, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng ban chỉ đạo T.Ư 6 (2) đã nhấn mạnh:"Vụ việc tiêu cực ở PMU 18 là vụ án nghiêm trọng, đánh bạc, cá độ với số tiền rất lớn, cũng là vụ án tham nhũng, đưa hối lộ và nhận hối lộ. Những người tham gia đánh bạc, cá độ có nhiều tài sản được hình thành một cách bất hợp pháp, do bòn rút của Nhà nước. Một số cán bộ nhà nước có sai phạm trong vụ án này đã tiến hành hối lộ và nhận hối lộ. Qua điều tra cho thấy, một số vụ việc xảy ra trước đây đã bị cho qua, bị che lấp đi. Như vậy, vụ án này cũng cho thấy tình trạng tiêu cực trong công tác điều tra, kiểm tra, thanh tra của một số cơ quan. Qua vụ án này, chúng ta thấy được sự suy thoái rất nghiêm trọng về phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có một số người giữ cương vị cao. Đảng và Nhà nước ta kiên quyết làm rõ những sai phạm của các tổ chức, cá nhân bất kể người đó là ai, những ai cản trở việc xử lý những người vi phạm cũng sẽ bị xử lý thích đáng...".Những ý kiến đó, đặc biệt là ý kiến của đồng chí Phan Diễn đăng trên cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Việt Nam là những ý kiến chỉ đạo các cơ quan bảo vệ pháp luật và báo chí làm hết trách nhiệm trong việc điều tra, xử lý vụ án đặc biệt nghiêm trọng này.Điều chắc chắn là các đồng chí lãnh đạo nói trên đã được nghe báo cáo trực tiếp từ Ban chuyên án, nên mới có thể có những khẳng định như vậy.Và điều chắc chắn các nhà báo trong thời điểm diễn ra việc điều tra vụ PMU 18 cũng rất tin tưởng vào sự chỉ đạo đúng đắn của Đảng mà đại diện là Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Phan Diễn. Báo chí không có mục đích nào khác là thực hiện lời kêu gọi của Đảng và Nhà nước, nêu cao trách nhiệm nhà báo và nghĩa vụ công dân, hậu thuẫn cho Đảng và Nhà nước đấu tranh chống tham nhũng, chống tiêu cực để bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ.Thế nhưng từ nửa cuối năm 2007, có hàng loạt nhà báo đã bị gọi lên Cơ quan an ninh điều tra để hỏi về các căn cứ khi viết bài về vụ án PMU 18 (diễn ra từ năm 2006). Trong đó, hai người bị hỏi nhiều nhất là nhà báo Nguyễn Việt Chiến (báo Thanh Niên), và nhà báo Nguyễn Văn Hải (báo Tuổi Trẻ TP.HCM).

Những câu hỏi chờ được trả lời !Điều mà hầu hết những người làm báo không ngờ tới cuối cùng đã xảy ra, cơ quan an ninh điều tra đã ra lệnh khởi tố, bắt tạm giam hai phóng viên báo Thanh Niên và báo Tuổi Trẻ. Có quá nhiều băn khoăn, khó hiểu xung quanh sự kiện gây chấn động dư luận này.Có thể nói thời điểm vụ PMU 18 nổ ra (đầu năm 2006) là thời điểm nóng nhất của báo chí Việt Nam kể từ vụ án Năm Cam hồi năm 2001. Đã có hàng trăm nhà báo của hàng chục cơ quan báo chí được huy động để đưa tin về vụ án này. Hầu hết các nhà báo lao vào điểm nóng ấy chỉ với một mong muốn: Vụ án sẽ được làm đến cùng, những kẻ sâu mọt tham nhũng tiền thuế của dân sẽ bị trừng trị nghiêm khắc. Chúng tôi, những nhà báo tham gia đưa tin về vụ án PMU 18 đã thường trực 24/24 tại mọi nơi từ nhà riêng đối tượng tình nghi đến trực chiến tại cổng Cơ quan điều tra C14, mở mọi mối quan hệ từ các nguồn tin với một mong muốn duy nhất: đưa tin chính xác nhất, nóng nhất đến với hàng triệu độc giả. Trớ trêu thay, một năm sau khi "vụ án điểm PMU 18" nổ ra, hàng chục người viết bài chống tiêu cực vụ PMU 18 đã bị gọi lên lấy lời khai trước cơ quan an ninh điều tra. Trong nhiều ngày liền, phóng viên Việt Chiến (đã 56 tuổi) liên tục bị hỏi về nguồn tin khi viết các bài báo liên quan đến vụ PMU 18, trong đó trọng điểm là bài Bùi Tiến Dũng đã khai đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng đăng trên báo Thanh Niên ngày 16-4-2006.Và hai năm sau khi những kẻ đánh bạc, tham nhũng bị khởi tố và đưa vào nhà giam, tháng 5-2008 hai phóng viên (thuộc hàng những nhà báo giỏi nhất trong làng phóng viên nội chính phía Bắc) đã bị bắt. Họ bị bắt với tội danh: Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Tổng số đã có hơn 1.000 bài báo viết về vụ PMU 18 đăng trên gần 100 tờ báo, trong đó có một số bài có thông tin không chính xác đăng trên khoảng hơn chục tờ báo, thậm chí có cả bài báo sai sự thật. Trong năm 2007 và đầu năm 2008, đã có hàng chục phóng viên bị gọi lên lấy lời khai tại cơ quan an ninh điều tra (trong đó có cả phóng viên trong ngành công an). Nhưng cuối cùng, cho đến nay chỉ có 2 phóng viên bị khởi tố, trớ trêu thay, đó lại là hai phóng viên của hai tờ báo luôn đi hàng đầu trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực - báo Thanh Niên, báo Tuổi Trẻ. Điều này có công bằng không? Có đúng đường lối, quan điểm và quyết tâm chống tham nhũng, chống tiêu cực của Đảng và Nhà nước không?Về mặt pháp lý: Người phạm tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, theo pháp luật, là người vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ quyền hạn làm trái công vụ, gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, của xã hội, quyền và lợi ích của công dân. Đối chiếu với điều trên, PV Nguyễn Việt Chiến là người có bề dày trong việc viết bài chống tham nhũng, từng góp phần làm rõ, đưa ra công luận nhiều vụ án nóng như vụ Năm Cam, vụ cầu thủ bán độ, vụ Khánh trắng, vụ lấn chiếm xây dựng trái phép trên đê Yên Phụ... PV Nguyễn Việt Chiến nói riêng và các nhà báo nước nhà nói chung đều hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng, Chính phủ quyết liệt đấu tranh chống tham nhũng mà không quản vất vả, hiểm nguy để săn tin, kiểm chứng thông tin, đưa đến bạn đọc những thông tin chính xác và nóng nhất. Trong vụ việc này, PV Nguyễn Việt Chiến hoàn toàn làm theo chức phận của một nhà báo, là đưa tin (với những thông tin lấy từ nguồn tin có căn cứ) cung cấp đến bạn đọc, để chống tiêu cực. Anh không hề có động cơ cá nhân, không vì vụ lợi, không vượt quyền hạn cho phép. Tất cả chỉ vì một động cơ: Chống tham nhũng, bảo vệ chế độ. Vậy tại sao phóng viên này lại bị khép tội "lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ"? Những thông tin mà PV Nguyễn Việt Chiến có được đều từ các nguồn tin có căn cứ, nguồn tin từ cơ quan điều tra, từ Viện Kiểm sát... mà phóng viên này đã xây dựng suốt hơn 10 năm làm mảng nội chính của báo Thanh Niên. Động cơ phóng viên viết bài hoàn toàn trong sáng. Còn về hậu quả, nếu vụ án PMU 18 có oan sai, có làm dư luận hiểu sai về một số cán bộ, cơ quan nhà nước thì lỗi đó trước hết thuộc về những người từ cơ quan tố tụng đã cung cấp thông tin cho nhà báo. Không thể vì có oan sai mà đổ hoàn toàn lỗi này cho các nhà báo. Và nếu như trong thời điểm nào đó các nhà báo chân chính có sai sót, thì các cơ quan chức năng có thể góp ý rút kinh nghiệm trên tinh thần đồng chí, trên tinh thần đồng đội cùng chiến hào chống tham nhũng, chống tiêu cực. Trong một cuộc họp gần đây với lãnh đạo các cơ quan báo chí do Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo chủ trì, Phó tổng biên tập báo Thanh Niên, nhà báo Nguyễn Quốc Phong đã bày tỏ mối băn khoăn về thông tin đang lan truyền sẽ có khởi tố bị can những người viết bài liên quan đến vụ PMU 18. Ông Phong có nêu: Không rõ vụ việc nói trên cơ quan pháp luật có trao đổi với Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông và Hội Nhà báo với tư cách là những cơ quan định hướng dư luận, quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi nhà báo? Ông Phong nhắc lại câu chuyện cũ cách đây khoảng chục năm. Khi đó, cũng tại một buổi họp với báo chí, Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, ông Hữu Thọ đã kể lại một câu chuyện: khi cơ quan pháp luật ra lệnh bắt giam nhà báo Hoàng Linh, Tổng biên tập báo Doanh nghiệp Việt Nam, ông Hữu Thọ có nói rằng khi nghe phong thanh có chuyện bắt Tổng biên tập Hoàng Linh, ông Thọ đã bày tỏ quan điểm là phải thật thận trọng. Nhưng vì không có sự trao đổi nên phía Ban Tư tưởng Văn hóa lúc đó cũng không có văn bản bày tỏ quan điểm chính thống. Đến khi vụ án Nguyễn Hoàng Linh không xử được, thì các cơ quan pháp luật có đặt vấn đề tham khảo ý kiến ông Hữu Thọ, ông đã trả lời: "Lúc bắt có hỏi tôi đâu, đến khi không kết tội được và muốn thả, thì mới hỏi tôi là thế nào?"... Không biết trong vụ việc bắt hai nhà báo lần này, các cơ quan trên có được tham khảo ý kiến?Về trách nhiệm của Bộ Công an. Trong 2 năm phản ánh về diễn biến vụ án PMU 18, tòa soạn và Ban Biên tập báo Thanh Niên không hề nhận được bất cứ một văn bản nào từ cơ quan điều tra vụ án, từ Tổng cục Cảnh sát, từ Bộ Công an, từ Viện KSND tối cao thông báo về việc báo đăng tin, bài không chính xác về vụ PMU 18. Tại sao Bộ Công an có người phát ngôn nhưng không công khai đưa ra những thông tin cảnh báo báo chí từ khi các cơ quan báo chí mới đưa tin về vụ án này. Tại sao Bộ Công an không cung cấp thông tin chính thống từ phía Bộ? Nếu cho rằng báo chí có nhiều sai sót trong việc phản ánh vụ án PMU 18, thì trước hết, Bộ Công an cần làm rõ trách nhiệm của một số đồng chí lãnh đạo Bộ Công an và Tổng cục Cảnh sát, Cơ quan điều tra vụ án, trách nhiệm người phát ngôn Bộ Công an, của Văn phòng Bộ Công an, của Trung tâm báo chí Bộ Công an... là những người, những cơ quan đã không liên lạc với báo chí trong suốt 2 năm qua để điều chỉnh những thông tin mà họ cho là báo chí đã đưa không chính xác về vụ PMU 18. Những phóng viên theo dõi ngành, trong suốt 2 năm qua đã dự rất nhiều cuộc họp với các cơ quan của Bộ Công an để tuyên truyền công tác cho ngành, nhưng chưa có cuộc họp nào nhắc nhở kịp thời về những thông tin sai (nếu có). Trong suốt thời gian báo chí đăng nhiều tin, bài về vụ án PMU 18, chúng tôi cũng không hề thấy Bộ Công an phối hợp kịp thời với Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương trong các thời điểm "nóng" để chỉ ra những thông tin chưa chính xác của báo chí và có hướng điều chỉnh. Vậy sự "im lặng" kéo dài của Bộ Công an trong thời gian này có nguyên cớ gì?Thật đáng tiếc, trong khi Đảng, Chính phủ kêu gọi chống tham nhũng và đánh giá cao vai trò của báo chí trong công cuộc chống tham nhũng thì hai phóng viên "nhiệt huyết, có nghề" của hai tờ báo có uy tín đã bị bắt. Trước khi bị đưa đến nơi tạm giam, nhà báo Nguyễn Việt Chiến vẫn khẳng khái: "Tôi không có tội gì, tôi chỉ có tội duy nhất là tội tích cực chống tham nhũng. Tôi đã mời hai luật sư bảo vệ cho tôi, và tôi sẽ đấu tranh đến cùng để bảo vệ lẽ phải cho mình". Báo Thanh Niên hoàn toàn ủng hộ và sẽ đứng bên cạnh nhà báo Nguyễn Việt Chiến trong cuộc đấu tranh này. Chúng tôi tin tưởng bạn đọc sẽ tiếp tục đặt lòng tin vào tất cả các nhà báo chân chính, đồng thời sẽ hợp tác chặt chẽ với cơ quan pháp luật làm sáng tỏ sự việc vì lợi ích của đất nước và dân tộc.Thanh Niên

......................................................Bảo vệ những nhà báo chân chính và công lý!TTO - Tin hai phóng viên Nguyễn Văn Hải (báo Tuổi Trẻ) và Nguyễn Việt Chiến (báo Thanh Niên) bị Cơ quan an ninh điều tra Bộ công an khởi tố, bắt tạm giam về tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" đã mang đến các kênh tiếp nhận thông tin của Tuổi Trẻ một cơn lũ thư, điện thoại, tin nhắn. Có băn khoăn, hoang mang, có chia sẻ, bức xúc, và nhất là những lời động viên...TTO xin đăng tải một số ý kiến trong rất nhiều ý kiến bạn đọc vừa gửi đến. Và, xin cám ơn bạn đọc đã đứng bên cạnh chúng tôi trong lúc khó khăn này. Thế nào là "lợi dụng chức vụ, quyền hạn"?

Theo nguồn sau:

http://maithin.vnweblogs.com/post/937/14181