HỮU KIM

NỖI BẤT AN và Thơ

Mon, 08 Mar 2010 10:16:03 +0700

Nỗi bất an và thơ

Dòng sông đáng sợ nhất là dòng sông mà chúng ta không bao giờ bơi qua.

Nỗi bất định về tương lai, con đường đi không bờ bến, cảm giác mịt mù phát khởi nỗi bất an nơi con người còn mãnh liệt hơn nhiều những kinh nghiệm khổ đau mà dù muốn dù không chúng ta cũng phải trải qua.

Thơ dẫn anh băng qua dòng sông ấy, nước chảy xiết bốn mùa, không có dịp ngoái đầu nhìn lại.

Cũng như, và song song với các rối loạn về nhân cách, sự bất an là kết quả của xung đột bắt nguồn từ trong những hoang mộng (fantasies), trước nỗi ám ảnh bị trừng phạt đối với những ước vọng thầm kín bản năng. Sự mất đi một người thân yêu, giúp đứa trẻ lần đầu tiên nhận ra rằng cái chết là điều mãi mãi không đảo ngược được. Tiếng gào thét từ dưới đáy tâm hồn hay những giọt lệ nóng hổi trên gương mặt ngây thơ hoàn toàn không giúp được gì; và những cố gắng vô ích, đến lượt mình, ngược lại dần dần chiếm lấy vị trí của người thầy trên bục giảng: đứa trẻ lờ mờ nhận ra rằng thế giới đi con đường của nó, và kết quả của các sự kiện tiếc thay thật ra chẳng bao giờ tùy thuộc vào anh. Sự bất lực của số phận là cội nguồn sự bất an của thơ ca.

Thường rất khó khăn để tìm ra một ngôn ngữ cho một người giúp hắn diễn tả hết được tình yêu của mình đối với kẻ khác: tự bản chất, ngôn ngữ không phải được sinh ra để diễn tả. Nó chính là tiếng dội.

Như con chim bay về giữa vườn hoang, đứng hót một mình trong ngày chiến tranh.

Người lính mất một bàn chân ngoài chiến trường. Phần cơ thể bị mất đi, thực ra không bao giờ biến mất. Anh đau nhức khủng khiếp mỗi khi trời trở gió, ở ngay chính nơi bàn chân kia không còn nữa. Nỗi đau đớn của anh phát ra trong vùng không gian của một điều không còn tồn tại, thoạt nhìn như hồi quang của một tàn lửa đỏ, nhưng thật ra là, nó vẫn tồn tại. Cơn đau bóng ma. Thơ tìm lại bàn chân đã mất, không phải bằng cách lang thang ngoài bãi chiến trường xưa. Trong căn bệnh bất an của thời đại mình, thơ là bàn chân ấy, trên bề mặt của không gian tâm thức đang dày đặc và co lại.

Ai có thể trong cùng một dòng sông, tắm được đến hai lần, nếu không phải là nhà thơ và người đọc hắn? Đọc trong nỗi bất an thường trực, như một gã đàn ông lớn tuổi, chờ bạn đi ngủ rồi, mới cất lên giọt lệ. Bạn có bao giờ thấy được giọt nước mắt của mình đâu?

Nỗi bất an là một căn bệnh nghiệt ngã. Nhưng sau những ngày nằm bệnh liệt giường, anh trở dậy, lần tìm đôi dép, bước ra bên cửa sổ, ở một góc vườn xa màu lá cây xanh nõn như sau cơn mưa mùa hạ, tươi đến nỗi có vẻ là không thực, có cái màu khó tin như trong tranh của trẻ con. Và anh nhận ra rằng, thơ vượt lên trên mọi nghệ thuật: nó là chiếc chìa khoá căn nhà đã đánh rơi trong cơn giận dữ, là nỗi khổ đau hay niềm hi vọng thường xuyên mất đi và tìm thấy lại, là ký ức xé đôi bầu trời dưới đôi cánh trắng.

Kẻ rối loạn tâm thức phải sử dụng nhiều quá mức các năng lực nội tâm của hắn, vận động sự đề kháng bản ngã (ego defense) có tính vô thức, như sự quay trở lại nhiều lần (regression) và sau cùng dừng lại ở tầm mức phát triển ban sơ thời nhỏ tuổi. Cũng vậy, chuyển hướng tâm cảm là lối thoát ít nhiều thơ mộng hơn. Thơ có khi là người phụ nữ mang trong lòng nỗi lo lắng không nguôi về một điều gì không rõ, từ chối đương đầu với cuộc đời, ác độc và lương thiện, chuyển hướng niềm đau đớn tâm hồn thành hoan lạc dục vọng hay khiếm khuyết thể chất, như bỗng dưng liệt nửa người, tê dại một phần cơ thể, hay mất ngôn ngữ. Trong trường hợp sau cùng này, thơ là ngôn ngữ đã mất.

Hay thơ là thò bàn tay qua bờ rào cũ, khuất bóng tường vi?

N.Đ.T

Nguồn:QĐND
Từ : Phongdiep.net

Đêm Thơ Nguyên Tiêu 2010 ở Kon Tum .

Wed, 03 Mar 2010 09:35:14 +0700

Đêm thơ Nguyên tiêu năm nay ở Kon Tum, được Hội Văn Học Nghệ Thuật tỉnh tổ chức chu đáo, kết cấu chương trình đẹp, thanh thoát để lại trong lòng khán thính giả và công chúng yêu thơ sự " thòm thèm" !

Hội trường rạp 16/3 chật kín người trong niềm hân hoan chờ đón khai mạc ,tôi thấy thật nhiều hoa .Đêm thơ có đồng chí Phó chủ tịch UBND tỉnh tới dự , có các vị đại biểu một số Sở, Ban, Ngành phấn khởi trong mũ áo chỉnh tề tới dự , có các cán bộ và chiến sỹ LLVT của 2 đơn vị Bộ Chỉ Huy Quân Sự Tỉnh và Bộ Chỉ Huy Sư đoàn 10, có các bậc cao niên của CLB thơ nhạc Hội Người Cao Tuổi tỉnh , có các phóng viên các báo , đài đến thưởng thúc và đưa tin...người tổ chức quan sát thấy phia dưới hội trường có khá đông các gia đình trẻ, con còn nhỏ cũng bồng bế tới thưởng thức thơ , thật cảm động cho BTC đêm thơ và các tác giả thơ của tỉnh Kon Tum ...

Mở màn tiết mục hát múa đẹp , sôi động nhưng rất lắng sâu. 15 tiết mục được chọn lựa và tập dượt kỹ càng , với các tác phẩm Thơ và Thơ phổ nhạc đã được các tác giả trình bày xúc động, truyền cảm . Khép lại CT là màn hát múa đẹp ấn tượng . Đêm thơ để lại nhiều dư âm tốt đẹp trong công chúng yêu thơ .

( tiếc chưa đưa được ảnh lên )

Hội Nhà Văn Việt Nam Thông báo

Fri, 26 Feb 2010 08:30:26 +0700

THÔNG BÁO VỀ SÂN THƠ TRẺ 2010

Ban tổ chức Sân thơ Trẻ 2010 - Hội nhà văn Việt Nam xin trân trọng thông báo và mời các bạn yêu thơ đến với SÂN THƠ TRẺ 2010 được tổ chức trong khuôn khổ ngày thơ Việt Nam (Rằm nguyên tiêu Canh Dần) hướng tới Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Chủ đề: "Thơ trẻ - chuyển động của cảm giác" với ba nội dung thơ: Sắp đặt, Truyền thống và Trình diễn. Các nhà thơ trẻ đến từ mọi miền của Tổ Quốc với những sáng tác mới đầy sức trẻ của mình sẽ dẫn dắt cảm xúc của người yêu thơ cùng "chuyển động" theo một "phố thơ" đa thanh đa sắc.

Địa điểm: sân Thái Học, Văn Miếu, Quốc Tử Giám Hà Nội.

Thời gian: từ 9-12h ngày chủ nhật, 28/2/2010.

Trong Sân thơ trẻ sẽ có các hoạt động trưng bày và bán sách, có sự giao lưu giữa các nhà thơ với các thế hệ thơ và bạn đọc.

Xin kính mời các bạn cùng tham dự.

Nguồn:hoinhavanvietnam.vn

VỜI VỢI CUỐI ĐÔNG

Thu, 11 Feb 2010 10:13:33 +0700

Chỉ còn vài hôm nữa thôi là đến tết Nguyên Đán rồi, Tây Nguyên những ngày cuối đông bổng ấm áp hơn.Mùa trăng cuối cùng tròn vành vạnh và sáng đến độ thanh tao...Gió không còn giật ào ạt vô hồi mà dường như lay gọi thảng thốt hơn .Những bông đào,bông mai nở sớm rung rinh e ấp như gọi mời, một mùa xuân nữa đang rón rén ngoài kia...và nhớ, nhớ, những miền ký ức thương yêu ơi sao cứ ào ạt dội về...!

Tết này Cha nằm nơi đông bãi Cơ , Mẹ ngày thêm già yếu, các em đi lập nghiệp và làm ăn xa nhà. Ngôi nhà xưa giao chú thím út trông nom...Chú thím út, cu Thắng,cu Cường có kịp về "chạp mã " mời Cha và Ông Bà Tổ Tiên về ăn tết ?! Chú út có kịp qua bác Phượng thắp nén hương lên bàn thờ Tổ " Lại Tộc Thứ Chi" ! Mấy cây cau già trước sân ai hái...Lối ngõ ,hàng kè xưa, bậc cầu ao đá xám rêu mờ...và em nữa , người xưa ơi ,con em giờ chắc đã lấy chồng...?! Tết này bọn trẻ làng có còn chơi trò chơi " Đánh đáo" bằng tiền xu? Tiền xu đã trở lại rồi mà! Các bạn: Nhu mỳ ; Chức Dụng;Chức Vụ;Trường sứt;Châu ké;Kểnh Tân;Chiến Dậu;Hà lém...Các bạn tận trời Âu, trời Mỹ, trời Phi... có ai về làng không nhỉ? Lối ngõ chúng mình chơi đánh đáo ngày xưa giờ đã đổi thay...Mấy mươi năm rồi còn gì, chú Chương;chú Việt;em Tri đã vội vã ra đi...!

Tết này sao thế nhỉ, mình lẫn thẫn rồi chăng ?! Tết này "những người mưôn năm cũ..."mình mới đọc một nửa câu thơ sao đã thấy...!

NHÀ VĂN LÊ LỰU : CÁI TẾT BUỒN NHẤT TRONG ĐỜI NGƯỜI

Thu, 04 Feb 2010 09:10:23 +0700

Khánh Thục Anh Thi

Nhà văn Lê Lựu: Cái Tết buồn nhất trong đời người

Tôi không hề có ý định viết một bài viết buồn hơn những gì tôi đã viết về nhà văn Lê Lựu. Năm hết Tết đến, trở lại với những nhân vật ấn tượng của mình trong năm, tôi ghé thăm Lê Lựu, ý định nghe Lê Lựu kể một vài chuyện hài hước bông lơn vui vẻ như cái chuyện "ngửi tất" năm nào của ông để hầu bạn đọc nhân dịp Tết. Và cũng để hỏi thăm nhà văn nổi tiếng của chúng ta vừa sinh hạ đứa con tinh thần mới: tiểu thuyết "Thời loạn" một cách lặng lẽ và ít chú ý hơn những lần có tác phẩm mới trước đây. Nhưng đến gặp nhà văn Lê Lựu rồi, những câu chữ thốt viết ra, không tránh được một nỗi buồn trĩu bút.

Nhà văn Lê Lựu vừa bị tai biến mạch máu não lần ba. Thật buồn và tai hại biết bao khi lần tai biến này lại xảy ra vào dịp cuối năm, khi cái tết đang đến gần. Lần tai biến này, nhà văn Lê Lựu xem ra yếu hẳn, đi lại đã khó khăn lại càng khó khăn hơn và hầu như phải có người dìu từng bước. Tôi cũng không hình dung nổi, sức khỏe của Lê Lựu sau mỗi một lần gặp là mỗi lần xuống dốc trông thấy.

Kể từ khi nhà văn Lê Lựu rẽ bước sang ngang, tạm gác nghề văn chương để đi làm Giám đốc Trung tâm Văn hóa Doanh nhân thì gần như đều đặn năm nào tôi cũng ghé thăm ông, để ghi lại những khoảnh khắc Lê Lựu trong bức chân dung Giám đốc văn hóa doanh nhân. Có lẽ chỉ duy nhất trong một năm đầu tiên sau khi thành lập Trung tâm và giữ cương vị mới, tôi thấy Lê Lựu phấn khích, hào sảng, hỉ hả, và say sưa kể về công việc mới, dự án, dự định và bao nhiêu viễn cảnh huy hoàng của Trung tâm Văn hóa Doanh nhân. Khoảnh khắc đó qua đi thật nhanh, mỗi một năm trôi qua tôi nhìn thấy tóc Lê Lựu thưa nhanh hơn, bạc nhanh hơn, nụ cười vụt tắt nhanh hơn, vẹo vọ đi trong một nỗi buồn chợt đến. Sức khỏe của ông ngày một xuống dốc, ọp ẹp, mệt mỏi, kiệt sức hơn với cái gánh nặng mà ông mang vác trên vai. (Thực lòng xin lỗi nhà văn Lê Lựu nếu ông cảm thấy buồn khi đọc những dòng này, bởi đó là cảm giác có thực đeo đẳng trong tôi mỗi khi đến thăm ông).

Trong ba năm gần đây, nhà văn Lê Lựu liên tục bị tai biến mạch máu não. Lần nặng, lần nhẹ, lần vào viện muộn, lần cấp cứu kịp thời, nhưng xét cho cùng, lần nào cũng để lại di chứng nặng nề cho sức khỏe.

Tôi nhớ, lần tai biến đầu tiên, tôi vào thăm ông ở Viện 108, ông vẫn đeo máy xông, vẫn hai tay hai điện thoại, liên tục chỉ đạo công việc từ xa. Cảm giác lúc đó, nhà văn Lê Lựu coi thường bệnh tật, hoặc giả không hình dung nổi những di chứng nguy hiểm cho sức khỏe, tính mạng mỗi khi bị tai biến mạch máu não.

Năm đó, sau khi ra viện, tôi thấy nhà văn Lê Lựu chăm chỉ luyện tập thể dục, chăm chỉ dưỡng sinh theo chỉ dẫn của bác sỹ, và mời bác sỹ vật lý trị liệu về tận nơi ở của mình tại Trung tâm Văn hóa Doanh nhân ở ngõ 319 Tam Trinh để xoa bóp, bấm huyệt. Điều đó chứng tỏ lo bệnh tật, khát khao khỏe mạnh, ham sống trong nhà văn Lê Lựu còn mãnh liệt lắm, nhưng cái tính tham công tiếc việc đã làm hại ông.

Ngay sau khi tai biến lần đầu, chiều nào nhà văn Lê Lựu cũng đi tập thể dục bằng cách dạo bộ hàng giờ đồng hồ. Cũng vì dạo bộ mà trong một lần đang đi thể dục quanh khu vực Đền Lừ, nhà văn Lê Lựu đã gặp một cơn dông, ông bị tai biến lần hai và đưa vào cấp cứu ở Viện 108. Từ đó, sức khỏe ông xem chừng yếu hẳn.

Sau này ra viện, mỗi lần đi tập thể dục, nhà văn của chúng ta có một người giúp việc mang ô đi cùng để mỗi khi trời trở gió nắng mưa còn có cái để che kịp thời. Tôi đã có bài viết kể về Lê Lựu đi thể dục với chiếc ô trong tay nom thật ngộ nghĩnh và buồn cười. Thế nhưng sau lần tai biến mạch máu não mới đây nhất, cuối năm 2009, sức khỏe của nhà văn xem xa thảm cảnh. Khi tôi đến, cũng đúng lúc Lê Lựu vừa đi thể dục về. Khó khăn lắm để lê cái chân trái bước bình thường như chân phải, và việc đi lại phải dựa vào một người sức vóc để dìu từng bước.

Tôi nhớ lại các giai đoạn của nhà văn Lê Lựu mà tôi chứng kiến, từ đi bộ thoăn thoắt một mình, gặp lần sau đi bộ đã phải có người mang ô đi bên cạnh để dìu đỡ kịp thời khi mệt, và lần này thì hoàn toàn khó có thể tự đi lại một mình nếu không có người nâng bước. Các giai đoạn thay đổi quá nhanh, một cảm giác xót xa dâng tràn. Khi chúng ta già yếu, sức khỏe sẽ bỏ chúng ta mà đi rất nhanh, đến mức chúng ta không thể hình dung được.

Nhưng nỗi đau, sự bất lực mà nhà văn Lê Lựu đang gánh chịu không phải là bệnh tật, không phải là sự nỗ lực bất thành của Trung tâm khi không phát triển lớn mạnh hơn những gì mà bản thân ông gây dựng và kỳ vọng. Nỗi đau, sự bất lực của nhà văn Lê Lựu lúc này chính là những bất hạnh trong cuộc sống riêng tư.

Nhà văn Lê Lựu không hề có ý định giấu giếm, che đậy nỗi bất hạnh của mình. Ông đã khóc khi kể cho tôi nghe những gì vừa diễn ra trong những ngày cuối năm này, khi mà bệnh tật thêm một lần nữa muốn quật ngã ông. Lần tai biến mạch máu não mới đây, ông nằm điều trị ở Viện 108 hơn 1 tháng. Cũng như hầu hết các lần vào viện trước, con cái chỉ đến thăm nom được đôi ba lần. Vẫn biết cha mẹ ốm là trách nhiệm của con cái chăm sóc phụng dưỡng, nhưng cuộc sống hiện đại, công việc nhiều áp lực, nhiều bận rộn, các con của Lê Lựu đã không thể túc trực bên bố thường xuyên được. Mọi việc từ cháo lão, giặt giũ, chăm sóc, đổ bô đều nhờ cả vào các nhân viên ở Trung tâm. Điều đó đã là một nỗi buồn, sự mặc cảm của ông, một nỗi ái ngại, cám cảnh xa xót của những bệnh nhân cũng phòng khi biết được hoàn cảnh trớ trêu của nhà văn.

Lần ốm thứ ba này, không hiểu vì sao, vợ và các con ông đã xin phép ông được bán cái nhà ở số 8 Lý Nam Đế, ngôi nhà 50m² mà nhà văn Lê Lựu được cơ quan phân cho và cả gia đình ông đã ở từ năm 1989 đến nay. Nói là cả gia đình ở nhưng thực ra nhà văn Lê Lựu đã ra ngoài sống một mình hơn chục năm nay, ngôi nhà chủ yếu là để lại cho vợ và các con ở.

Nhà văn Lê Lựu tâm sự rằng ông không bao giờ muốn bán ngôi nhà ấy cho dù bản thân ông không ở đó nhưng ông tâm niệm dẫu sao đó cũng là một chốn đi về của ông trong những ngày lễ tết. Đặc biệt là dịp 30 Tết, bao giờ ông cũng trở về ngôi nhà của mình, đón giao thừa cùng vợ con và thắp nén hương lên bàn thờ gia tiên. Bán ngôi nhà đi có nghĩa là bán đi nơi chốn cuối cùng ông có thể trở về, là mất đi hình hài của một gia đình mà ông từng có. Gia đình đấy dẫu trọn vẹn hay không trọn vẹn, dẫu buồn lụy nhiều hơn hạnh phúc thì dẫu sao khi mất đi, ông cũng cảm thấy không trắng tay, nhưng lại chống chếnh hơn bao giờ hết. Lê Lựu muốn để lại ngôi nhà này cho các con, đặc biệt là cho con trai sau này còn lập gia đình. Thế nhưng vì nhiều lý do, chủ yếu là lý do không hợp mệnh, hợp tuổi, hợp sức khỏe, vợ và các con ông đã mong muốn được bán căn nhà. Việc mong được bán căn nhà diễn ra đúng vào lúc nhà văn Lê Lựu đang bị tai biến mạch máu não và đang phải điều trị ở Viện 108.

Dẫu biết có muốn giữ lại căn nhà cũng khó khi vợ và các con không muốn giữ nữa, nhà văn Lê Lựu đã kể rằng, ông đã làm một phép thử tình cảm với các con của ông với hy vọng các con ông vì tình thương yêu bố thì sẽ chọn bố mà không phải chọn bất kỳ thứ gì khác, và vì tình máu mủ mà giữ căn nhà lại nhưng than ôi, nhà văn Lê Lựu đã một lần nữa thất bại thảm hại khi các con ông đã đồng ý ký vào giấy cam kết không liên can đến bố nữa để bố đồng ý cho bán căn nhà.

Kể đến đây, nhà văn Lê Lựu lại khóc, ông lật đật nhờ hai người dìu ông vào tủ, mở khóa tủ lấy ra tờ giấy viết tay nguệch ngoạc ở viện cho tôi xem tận mắt. Rồi như một đứa trẻ ông đợi tôi đọc tờ giấy mà mặc cho nước mắt chảy tràn gò má. Trong tờ giấy là dòng chữ của nhà văn Lê Lựu: " Ngày 28/11/2009. Tôi đồng ý bán nhà..." (vì điều kiện tế nhị chúng tôi không thể đăng hết nội dung trong tờ giấy này).

Trong nước mắt, trong nỗi đau khổ, nhà văn Lê Lựu nói: "Tôi chỉ định thử xem các con tôi có vì bố mà giữ lại căn nhà không vì căn nhà tôi đã dành cho hai đứa rồi, nhưng không ngờ chúng nó đồng ý và ký ngay vào tờ giấy từ bố đẻ. Lúc đầu tôi cũng định cho chúng nó cả, không lấy đồng nào nhưng chính anh trai và chị gái của vợ tôi không đồng ý, bạn bè tôi cũng không đồng ý mà khuyên tôi giữ lấy số tiền 2 tỷ để thuốc thang chữa bệnh những lúc ốm đau. Ngay sau đó, vợ và các con tôi lập tức đưa công chứng đến tận bệnh viện, việc mua bán diễn ra ngay trong bệnh viện.

Cũng hôm các con ký vào giấy từ bố do tôi viết, không hiểu sao vợ tôi cũng viết luôn đơn ly dị và yêu cầu tôi ký đơn. Tôi nghĩ khi tình phụ tử đã không còn thì nghĩa phu thê cũng còn gì phải giữ. Sở dĩ lâu nay tôi không ly dị là vì các con, và tôi cũng không có ý định lập gia đình hay đi bước nữa dù vợ chồng tôi không thể ở được với nhau".

Tôi không hình dung được căn nguyên của mọi chuyện, không hiểu được vì lý do gì, có phải vì nhà văn Lê Lựu đã làm điều gì đó sái lòng đến mức khiến cho vợ và các con cảm thấy cần phải cắt đứt mọi ràng buộc với nhau để có lấy sự tự do thanh thản hay không? Có một điều chắc chắn rằng, mọi sự tan vỡ đều không phải lỗi từ một phía. Ly hôn ở tuổi ngoài 70, trong một sức khỏe suy sụp, sự sống chỉ còn lay lắt, chắc hẳn vợ ông phải có những lý do riêng để không thể mang danh chồng vợ, ở với nhau dù trên danh nghĩa một giây phút nào.

Chỉ có điều tôi e rằng, nhà văn Lê Lựu đang mất đi những gì rất thiêng liêng. Đau đớn hơn hết thảy là ông nhận ra rằng ông trơ trọi lại một mình trên cõi đời này, các con đẻ của ông đã sẵn sàng từ bỏ ông ngay cả giây phút ông cần chúng nhất. Nỗi đau này hẳn sẽ theo ông ngay cả khi ông trở về với một thế giới khác. Tôi cứ nghĩ nếu nhà văn Lê Lựu không có đứa con riêng với người vợ đầu, giờ đây ông sẽ đau đớn đến nhường nào. Cũng may chị Lương đã làm cho ông ấm lòng hơn trong tận cùng nỗi đau. Chị đã thương bố, chăm sóc bố bằng tất cả tình cảm máu mủ ruột rà của người con hiếu thảo.

Có lẽ năm nay nhà văn Lê Lựu sẽ đón một cái tết buồn nhất trong cuộc đời của mình. Tôi nói điều đó với ông trong buổi chiều cuối năm khi mang bản thảo đến cùng ông ngồi đọc lại lần cuối trước khi in. Lê Lựu đọc một mạch, không sửa dòng nào, nhưng ông lại khóc, nước mắt chảy ràn rụa...

Nguồn: CAND

HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM THÔNG BÁO.

Fri, 29 Jan 2010 17:13:11 +0700

Triệu tập Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ VIII

a. Chấp hành chỉ thị của Ban Bí thư, Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương và thực hiện Điều lệ Hội, Ban chấp hành quyết định triệu tập Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ VIII tổ chức tại Hà Nội vào tháng 8 năm 2010.

b. Hội nghị thảo luận sôi nổi và thông qua Đề án tổ chức Đại hội nhà văn lần thứ VIII; xác định rõ mục đích, yêu cầu, nội dung, phương thức lãnh đạo, lộ trình thực hiện và thành lập Ban Tổ chức Đại hội do Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội làm Trưởng ban.

c. Hội nghị mong đợi toàn thể hội viên nêu cao trách nhiệm, tập trung trí tuệ, tài năng, công sức, nhiệt tình xây dựng Hội, góp phần thiết thực tổ chức thành công Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ VIII.

T/M ban chấp hành

Hội Nhà văn việt Nam

Chủ tịch

Nhà thơ Hữu Thỉnh

Nguồn: Vănnghệ

Từ : Phongdiep.net

CHÚC MỪNG HỘI VIÊN MỚI HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM !

Tue, 26 Jan 2010 08:20:49 +0700

Chúc mừng các hội viên mới
( 1/25/2010 11:18:38 AM )

Sau rất nhiều bận rộn bởi Hội nghị Quốc tế Giới thiệu văn học Việt Nam mà đến hôm nay, nhà văn Mông Cổ, do bị bệnh phải mổ tim, mới vừa lên máy bay về nước; sau rất nhiều sự chờ đợi của các nhà văn có tên trong danh sách 130 người được các Hội đồng và các Ban VH đề cử để BCH xem xét kết nạp; đến chiều qua, 23 tháng 1 - 2009, niềm mong mỏi chờ đợi mới có được kết quả. Trong 40 hội viên mới mà xem ra ai cũng xứng đáng, lại có những tên tuổi tưởng trúng mười mươi mà rồi không có. Chúng tôi chia sẻ với tất cả, với những người chưa vào đợt này thì xin chúc sự kiên nhẫn, và cái chính là viết hay hơn để chứng tỏ mình, "bất phẫn bất phát" mà; với các nhà văn "mới" chúc mừng và chờ đợi những sáng tác hay của các bạn (vanvn.net sẵn sàng giới thiệu các tác phẩm và chân dung của các nhà văn vừa được kết nạp). Đặc biệt xin chúc mừng bốn nhà văn: Nguyễn Hiệp, Trịnh Bá Đĩnh, Nguyễn Ngọc Hưng và Hải Đường cả 5 uỷ viên BCH đều công nhận tài năng của các bạn! Chúng tôi hình dung, rồi lại sẽ có những ý kiến này nọ, nhưng phỏng có ích gì, là một tổ chức đoàn thể, Hội có những điều lệ và quy chế của mình; cái mà bạn đọc chờ đợi, là những tác phẩm hay.

1. Từ Phạm Hồng Hiên, sinh năm 1952, Bến Tre

2. Nguyễn Hiệp, 1961, Bình Thuận

3. Nguyễn Tiến Hoá, 1951, Hà Nội

4. Nguyễn Cẩm Hương, 1957, Thanh Hoá

5. Nguyễn Phương Liên, 1972, Hà Nội

6. An Bình Minh, 1948, TP Hồ Chí Minh

7. Nguyễn Tam Mỹ, 1962, Quảng Nam

8. Lê Phan Nghị, 1944, Phú Thọ

9. Hàn Vĩnh Nguyên, 1948, Bến Tre

10. Đỗ Doãn Quát, 1948, Hà Nội

11. Phạm Thái Quỳnh, 1949, Nam Định

12. Lê Thuần Thảo, 1944, Vĩnh Phúc

13. Đỗ Tiến Thuỵ, 1970, Quân đội

14. Phạm Vân Anh, 1980, Quân đội

15. Trần Chính, 1942, Thái Bình

16. Phan Đức Chính, 1944, Thái Bình

17. Trương Thị Kim Dung, 1956, Hà Nội

18. Phương Đài, 1932, TP Hồ Chí Minh

19. Hải Đường, 1955, Hà Nội

20. Quang Hoài, 1942, Hà Nội

21. Nguyễn Huy Hoàng, 1953, Liên bang Nga

22. Kiều Anh Hương, 1953, Hà Nội

23. Trần Ngọc Hưởng, 1951, Long An

24. Nguyễn Ngọc Hưng, 1960, Quảng Ngãi

25. Bùi Thị Xuân Mai, 1948, Hà Nội

26. Trương Minh Phố, 1949, Ninh Bình

27. Đoàn Mạnh Phương, 1964, Hà Nội

28. Việt Phương, 1928, Hà Nội

29. Nguyễn Đăng Sâm, 1942, Quảng Ninh

30. Trần Tâm, 1951, Quảng Ninh

31. Trịnh Bá Đĩnh, 1955, Hà Nội

32. Trần Huyền Sâm, 1973, Thừa Thiên Huế

33. Nguyễn Thanh Tú, 1963, Quân đội

34. Lê Đăng Hoan, 1944, Hà Nội

35. Nguyễn Chí Thuật, 1952, Hà Nội

36. Bùi Đức Khiêm, 1951, Hà Nội

37. Lê Huy Hoà, 1949, Hà Nội

38. Hoàng Trung Kiên, 1954, Vĩnh Yên

39. Phan Đình Minh, 1959, Hà Nội

40. Tô Nhuần, 1953, Hà Nội

Nguồn : Hội Nhà Văn Việt Nam.vn

Thơ đến từ đâu qua cách nhìn của Đặng Thân

Thu, 07 Jan 2010 08:56:19 +0700

Thơ đến từ đâu qua cách nhìn của Đặng Thân

Đặng Thân

"QUITE CONNECTS"

(Về tập sách Thơ đến từ đâu của Nguyễn Đức Tùng, Nxb Lao Động, Hà Nội - quý IV 2009)

"He quite connects." là lời khen tuyệt vời nhất mà Bill Clinton đã giành cho George Bush khi ông trả lời các nhà báo, sau chuyến viếng thăm Nhà Trắng lúc vừa mới đắc cử tổng thống của Bush vào cuối năm 2000. Tôi muốn dùng câu này để nói về thành công của Nguyễn Đức Tùng với Thơ đến từ đâu, một hình thức phỏng vấn đặc biệt, đã không những tạo dựng nên chân dung của 24 (cùng với tác giả - nhà thơ/nhà phê bình/bác sỹ Nguyễn Đức Tùng - một cách gián tiếp, nữa là 25) nhà thơ Việt Nam khắp trong và ngoài nước từ những "miền" thơ khác nhau mà còn là khả năng khái quát cao đối với nền thơ Việt Nam hiện đại. "Connect" - có thể nói đây là một từ chính xác nhất để nói về tác giả với ấn phẩm đầy tính liên kết, liên đới, liên chi hồ điệp, liên danh, liên hiệp, liên hoàn, liên lụy, liên minh, liên ngành, liên tưởng, và đặc biệt là LIÊN TÀI này.

Đầu năm 2009 cũng có sự xuất hiện một ấn phẩm tương tự về mặt hình thức của tác giả Cát Khuê, cuốn Café với người nổi tiếng. Có điều phải chăng vì Cát Khuê là nhà báo nên cuốn sách đó mang nặng tính báo chí, còn Nguyễn Đức Tùng là nhà thơ, nên Thơ đến từ đâu rất "nên thơ", rất có tính thơ, rất văn chương.

Có thể thấy nhiều chiều kích văn học trong Thơ đến từ đâu: tính báo chí, tính thơ, tính lý luận, tính phê bình, tính sáng tạo, tính kịch, tính phi hư cấu, tính chính trị, tính văn hóa, tính truyền thống, tính đương đại...

Trong các nhân vật được phỏng vấn tất nhiên không có tên Nguyễn Đức Tùng. Thế nhưng chỉ với vai trò người phỏng vấn mà trong mắt các thi sỹ, văn nhân và người đọc đã hiển hiện lên chân dung

- một Nguyễn Đức Tùng "có một ‘phông' văn hóa thâm hậu, đặc biệt là văn hóa thơ, lại càng phải thâm hậu hơn nhiều lần" (Nguyễn Thụy Kha)

- một Nguyễn Đức Tùng "là cây bút hiếm hoi rất chuyên nghiệp bởi kiến văn của [mình] và bởi khả năng nhận định, phân tích, diễn giải", "có giọng điệu phê bình hiện đại, vừa thẳng thắn khách quan vừa nghiêm cẩn sâu sắc, [...] dày công tìm đọc và tìm hiểu" (Trung Trung Đỉnh)

- một Nguyễn Đức Tùng "khổ luyện" với "tình yêu thiết tha riết róng với thơ" để "đi qua những sắc nhọn, để nâng những phỏng vấn cụ thể thành cuộc đàm đạo về thơ nói riêng, rộng hơn là ăn hóa trên tầm vóc mới" (Đà Linh)

- một Nguyễn Đức Tùng với cuốn sách của "vẻ đẹp sắc bén và say mê [...] khiến cho người đọc có thể quên hết nỗi buồn lo riêng hay dồn ép của đời sống bên ngoài", "người đã biến thể loại báo chí trở thành phương thức văn chương đặc sắc, cho thấy người ta có thể đi xa đến đâu trong việc kiếm tìm những vi mạch của sáng tạo" (Khánh Phương)

- một Nguyễn Đức Tùng với cuốn sách "có khả năng mang con người lại với nhau, làm cho khoảng cách giữa nhà thơ và người đọc gần lại, [...] có khả năng nâng đám đông lên cao hơn cái tầm vốn có của họ, về mặt tâm hồn" (Trần Thị Trường)

- một Nguyễn Đức Tùng "đang đặt ra cho thơ Việt những câu hỏi vừa hấp dẫn vừa khó khăn", là "một người phỏng vấn văn chương độc đáo đương thời" với "vẻ thanh cao", với "những bày tỏ nhã nhặn" để làm ra cuốn sách "chứa đựng tinh thần ‘hóa giải' này" qua "những phỏng vấn vừa nặng tính chất học thuật vừa đầy cảm xúc cá nhân, các nhà thơ trong nước có dịp hiểu kỹ hơn các nhà thơ hải ngoại và ngược lại" giúp cho "dân tộc chúng ta sẽ có một ngày, một cơ hội ‘hóa giải' cho chính mình" (Nguyễn Thụy Kha)

- một Nguyễn Đức Tùng đã tạo ra "cả một sự thách thức về trí tuệ và sự khác biệt cần phải vượt qua" đã làm nên "một cuốn sách chứa trong nó nhiều cuốn sách: một cuốn sách về thơ, một cuốn sách về nhân cách của nhà thơ, một cuốn sách về văn hoá, một cuốn sách về sự hoà giải và tha thứ, một cuốn sách về Tình yêu nước Việt" (Tạ Duy Anh)

- một Nguyễn Đức Tùng "là một tài thơ", "đã dùng thủ pháp gieo hạt cho một mùa gặt lớn" để "đem đến cho đời sống văn học chúng ta một giá trị, vượt ra ngoài những câu hỏi... [...] làm cho chúng ta thấy rằng thơ quan trọng trong đời sống. Không có thơ, không biết đến thơ, con người chỉ sống có nửa... đời", để người đọc thấy "rõ hơn chiều kích của một nhà thơ cụ thể..., thấy được bức tranh toàn cảnh của các nền thẩm mỹ, của xã hội và lịch sử làm nên cái chiều kích ấy... [và] sẽ còn đọc đi đọc lại các bài phỏng vấn có giá trị văn học này nhiều lần... [mà] cái mạch chuyện trong mỗi cuộc phỏng vấn cho thấy người đặt câu hỏi đã khích lệ được cái vốn đã có, nằm sâu trong tâm thức người trả lời... [...] làm nên những câu chuyện vô cùng sinh động, đầy tính chân thực, khiến cho người đọc như sờ thấy cuộc sống", làm nên một cuốn "biên niên sử một thời kỳ, thời chúng ta đang sống", đem đến cho chúng ta "một cuốn sách hết sức hấp dẫn", "có có khả năng đưa chúng ta, những người Việt yêu thơ và yêu quê hương từ khắp năm châu bốn biển, bất chấp những khác biệt do lịch sử và hoàn cảnh, đến gần với nhau hơn" (Trần Thị Trường)

- một Nguyễn Đức Tùng "khi thì mềm mỏng tử tế, khi thì [...] rất ác liệt", "khá khoan dung và rộng rãi" (Nguyễn Thị Hoàng Bắc)

- một Nguyễn Đức Tùng biết cách kể chuyện "thật cảm động", người con hiếu tha hương của đất Việt "vẫn cất công tìm về cội nguồn" bởi "một cái gì đó được ký gửi trong máu huyết...", biết cách đưa ra những nhận xét "rất quan trọng", "rất đúng và rất mới" khiến cho người đối thoại dù đang mệt mấy cũng "muốn nói chuyện lâu với anh..." (Hoàng Cầm)

- một Nguyễn Đức Tùng biết đúng lúc tung ra "[câu] hỏi ‘khó'", "câu hỏi chẳng ‘vô tư' tí nào" khiến người trả lời "khác nào... để một bàn chân bên bờ vực, chân kia thì đạp vào cái cõi chưa ai dám bàn với cái ảo tưởng nắm bắt được câu trả lời cho câu hỏi..." (Nam Dao)

(Tôi thích nhất câu hỏi mà Nguyễn Đức Tùng giành cho Dương Tường (tr. 478): "... một phong cách trí thức như thế làm lợi hay làm hại cho thơ?")

- một Nguyễn Đức Tùng "phỏng vấn... rất tốt, rất có ích cho những người làm thơ và yêu thơ", "giỏi lắm" (Lê Đạt)

- một Nguyễn Đức Tùng có "ý tưởng phỏng vấn và nhiều câu hỏi rất hay", "tôn trọng các tác giả" (Nguyễn Thế Hoàng Linh)

- một Nguyễn Đức Tùng với bề dầy kiến thức đầy tham bác của mình có khả năng "đưa ra nhiều định nghĩa, khái niệm" (Lê Vĩnh Tài)

...

Theo tôi, cuốn sách của Nguyễn Đức Tùng này là vô cùng giá trị đối với đại chúng, với số đông người đọc (như một bộ sách giáo khoa văn học phổ thông được soạn công phu chẳng hạn) và toàn bộ giới văn chương Việt. Và tôi thực sự hy vọng anh sẽ tiếp tục được công việc phỏng vấn này như ước nguyện; các tập 2 tập 3 sẽ tiếp tục ra đời và "giữ được phong độ như hiện nay"[1].

Thơ đến từ đâu đem đến một số chân dung thơ chưa từng có đối với văn học "chính thống". Đó là Nguyễn Thị Hoàng Bắc, Đỗ Kh., Dương Tường, Khải Minh, Nguyễn Viện, Nguyễn Đăng Thường.

Thực sự:

Làm thơ như kiểu Đỗ Kh. làm "Thánh nữ trong phòng vệ sinh công cộng" thì quả là có một không hai.

Dương Tường viết Đàn thì quả kỳ lạ. Dẫu vẫn nghe "thi trung hữu họa" nhưng mà "họa" đến thế thì cũng gần "tai". Tôi cũng thích cái thuật ngữ "thư đồ thi" mà Châu Diên giành cho Đàn, chỉ mong đừng ai hiểu nhầm là "chữ chở xác chết", để biết tới cách "biểu đạt siêu ngôn ngữ (meta-language)"[2] của ngôn ngữ thơ.

Còn là một Khải Minh với lối thơ đầy ký tự, ký hiệu và những lý thuyết thơ dị thường.

...

Cùng với những "chưa từng có" còn là những chân dung vạm vỡ của Đỗ Quyên, Hoàng Cầm, Trần Nghi Hoàng, Inrasara, Luân Hoán, Lê Đạt...

Ấn tượng lắm với Đỗ Quyên của 16 cái trường ca mà cái nào cũng có thể là một kỷ lục.

Còn là một Luân Hoán "xuất khẩu thành chương" trong phỏng vấn.

...

25 chân dung ấy cũng thực sự muôn mầu muôn vẻ lắm.

Nhưng, chỉ cần nghe thoáng qua các cuộc phỏng vấn thì cái kiếp nạn như thể phổ quát phủ lên số phận các nhà thơ của chúng ta là nỗi cơ đơn và cô độc. Than ôi... lại nhưng:

... Em ơi em có biết "cô đơn" là tật ách của thiên tài... Với anh cô đơn là fải đến tận cùng triệt để toàn fần mới thống khoái, mới sinh năng lượng[3]. Thế rồi thời thế ẩm ương cánh chim thiên tài fải gặp cảnh thiên tai. Em chan nước mắt nhìn anh ái ngại. Em ơi hãy đi đi cho khuất, cho khuất những nợ đời. Ai cũng nói Thơ là Ngôi Lời, nhưng ôm nàng chỉ thấy đời toàn lỗ. Vì Thơ ơi người thơ toàn một lũ jở hơi không biết bơi, jữa bể khổ anh chỉ còn mình em làm fao cứu hộ. Chính nghịch cảnh đã làm anh đốn ngộ, rằng cuộc đời rặt một lũ bất nhân, kể cả những người thân. Yêu "cái đẹp" nên fải đi cải tạo, thích "nhân văn" mà gặp đời tàn bạo, nên em ơi muốn làm người thì hãy yêu cái xấu. Thậm chí em còn fải jao cấu với bọn xấu nếu em muốn ngày mai em vẫn có khẩu fần... Thương lắm áo jài ơi. Anh biết em thích mặc áo jài, bởi vì em là hoa thài lài...[4]

Cái đọng lại lớn nhất trong tâm trí tôi sau khi đọc Thơ đến từ đâu chính là tính giai thoại.

Từ thuở niên thiếu cho đến suốt mấy chục năm lịch sử đáng kinh ngạc đến nay thế hệ chúng tôi cũng thường quan tâm đến văn chương và các tác giả tên tuổi của dân tộc, vì quả thật nước ta là một "nước thơ" như mọi người thường nói (tất nhiên, khi nói "nước ta là nước thơ" tôi không hề có ý định ám chỉ lịch sử nước ta thuộc loại thể sử "fiction" [hư cấu]).

Chúng tôi đã đọc và được học về những Anh Thơ, Bà Huyện Thanh Quan, Bùi Giáng, Bùi Huy Phồn, Bút Tre, Bằng Việt, Cao Bá Nhạ, Cao Bá Quát, Chu Mạnh Trinh, Chính Hữu, Chế Lan Viên, Diệp Minh Tuyền, Du Tử Lê, Dương Khuê, Đặng Đình Hưng, Đinh Hùng, Đỗ Minh Tuấn, Giang Nam, Giản Chi, Hoàng Cầm, Hoàng Nhuận Cầm, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hoàng Trung Thông, Huy Cận, Huỳnh Văn Nghệ, Hàn Mặc Tử, Hằng Phương, Hồ Chí Minh, Hồ Dzếnh, Hồ Xuân Hương, Hữu Loan, Inrasara, Kiên Giang, Lâm Thị Mỹ Dạ, Lê Anh Xuân, Lê Quý Đôn, Lê Thánh Tông, Lê Đạt, Lưu Quang Vũ, Lưu Trọng Lư, Mãn Giác, Mường Mán, Mộng Tuyết, Nam Trân, Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Duy, Nguyễn Bính, Nguyễn Khoa Điềm, Nguyễn Trọng Tạo, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Nhược Pháp, Nguyễn Mỹ, Nguyễn Ngu Í, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Siêu, Nguyễn Tất Nhiên, Ngân Giang, Ngô Thì Nhậm, Nhã Ca, Phan Huy Vịnh, Phan Khôi, Phan Văn Trị, Phan Đình Phùng, Phùng Cung, Phùng Quán, Phùng Ngọc Hùng, Phạm Công Thiện, Phạm Huy Thông, Phạm Hổ, Phạm Thiên Thư, Phạm Tiến Duật, Phạm Đình Hổ, Quang Dũng, Quách Đình Bảo, Sương Nguyệt Anh, T.T.Kh, Tchya, Thanh Tâm Tuyền, Thu Bồn, Thâm Tâm, Thích Tuệ Sỹ, Thế Lữ, Trương Hán Siêu, Trần Dần, Trần Nhân Tông, Trần Tuấn Khải, Trần Tế Xương, Trần Đăng Khoa, Trần Mạnh Hảo, Tuy Lý Vương, Tùng Thiện Vương, Tú Mỡ, Tản Đà, Tế Hanh, Tố Hữu, Tử Phác, Văn Cao, Vũ Cao, Vũ Hoàng Chương, Vũ Đình Liên, Xuân Diệu, Xuân Quỳnh, Yến Lan... Nhưng mà, thử tự hỏi mình có nhớ nổi bài thơ bất hủ nào của một đại tác gia nào không nhỉ.

Tôi thấy những tác gia được nhớ tới thường đi kèm với những giai thoại khó quên về cuộc đời của họ, chứ không phải chỉ vì thơ. Ấy mà rồi qua bao năm tháng hầu như nhiều người hiếm khi nhớ được bài thơ hay đoạn văn của tác gia nổi tiếng nào, cái ăn sâu mãi vào tâm trí có chăng chỉ còn là những GIAI THOẠI về họ.

Người ta đã định nghĩa giai thoại là "mẩu chuyện lý thú được lưu truyền rộng, có liên quan ít nhiều tới nhân vật có thật trong xã hội, trong lịch sử"[5]; và như vậy "mẩu chuyện lý thú" làm người ta nhớ ấy không nhất thiết chỉ là những "câu chuyện đẹp đẽ hay ho", nhưng chắc chắn là thú vị. Chẳng hạn như:

Ngoài những câu/bài thơ hay và lạ thì tất nhiên Bùi Giáng được người ta cứ nhắc mãi vì bị coi là điên khùng và có đời sống/tình yêu kỳ dị lại được tôn là Bồ Tát;

Bút Tre đã thường bị đồn thổi là điên, hâm;

Bằng Việt được nhắc đến vì cuộc đời ông luôn có nhiều may mắn đến kỳ lạ cùng quá nhiều giải thưởng;

Bùi Huy Phồn được nhớ nhiều nhờ cái bút danh "Đồ Phồn" nghe rất là "ồn";

Cao Bá Quát luôn được nhớ tới vì "cái mũi vô duyên", cái vụ bỡn cả thơ của vua (Tự Đức) và bị triều đình chém ngang lưng;

Chế Lan Viên ngoài thơ thì còn được nhớ tới nhờ sự quá sắc sảo và tính "biển lận";

Dương Khuê được nhớ tới nhờ ca trù;

Đặng Đình Hưng còn nhờ đã sinh ra Đặng Thái Sơn "như sao Bắc Đẩu cõi này"[6];

Đinh Hùng được nhớ nhiều về cái khoản ăn chơi và hút thuốc phiện;

Đỗ Minh Tuấn nhờ đoạt các giải thưởng về thơ quá dễ dàng và công khai tham vọng đoạt Nobel trước bàn dân thiên hạ, với lại anh còn nhiều chuyện với điện ảnh và phê bình nữa;

Giang Nam được nhớ mãi nhờ "Xưa yêu quê hương vì có chim, có bướm";

Hoàng Cầm nhờ "dính" Văn nhân-Giai phẩm và cái "lá diêu bông";

Hoàng Nhuận Cầm được nhớ nhờ là con của Hoàng Giác và vai diễn hài Bác sỹ Hoa Súng trên truyền hình;

Hoàng Phủ Ngọc Tường luôn được nhắc đến vì những chuyện xưa thời Mậu Thân;

Huy Cận nhờ đã nhiều năm làm bộ trưởng, thứ trưởng và mối quan hệ đặc biệt với Xuân Diệu;

Hàn Mặc Tử còn là vì nhờ bị hủi và ra đi trong độ xuân xanh;

Hồ Dzếnh còn nhờ cái mẫu tự "z" trong tên mình, cái từng làm cho các nhân viên sắp chữ ở các tòa báo trước đây rất khổ sở;

Hồ Xuân Hương thì nhờ cái mà ai cũng biết;

Hữu Loan nhờ cái khí khái bỏ đời (công danh) đi đập đá;

Lâm Thị Mỹ Dạ nhờ được Trần Quang Đạo vinh danh, coi bằng "nửa tỉnh Quảng Bình";

Lê Quý Đôn còn nhờ những chuyện "cởi truồng đố chữ", bài thơ "Rắn" và vụ "chạy điểm cho con vào đại học";

Lưu Quang Vũ & Xuân Quỳnh được nhắc đến mãi còn là nhờ cái chết bất thường của họ;

Nguyễn Trãi ngoài "Bình Ngô đại cáo" còn là vì bị tru di tam tộc;

Nguyễn Công Trứ còn nhờ cái tính ngông, hay đi "karaoke" và em út;

Nguyễn Duy còn nhờ cái tài biết "phơi thơ lên mẹt" và làm "thơ lịch";

Nguyễn Khoa Điềm còn nhờ làm tới UVBCT và Trưởng ban Tư tưởng-Văn hóa;

Nguyễn Đình Chiểu còn nhờ bị mù;

Nguyễn Đình Thi còn nhờ chuyện "tay lào mà lịnh thế" (vụ "dù chỉ là những hạt bụi");

Nguyễn Trọng Tạo thêm khét tiếng với vụ tự tử và vụ "cá mương";

Nguyễn Siêu nhờ xây Tháp Bút;

Nguyễn Tất Nhiên còn là vì cái khắt khe khó khăn trong nết ăn nết ở;

Ngân Giang nhờ được Hồ Chủ tịch khen "lời lời châu ngọc hàng hàng gấm thêu";

Ngô Thì Nhậm còn do những lời đối đáp và bị Đặng Trần Thường đánh chết;

Phan Khôi là cháu của Tổng đốc Hoàng Diệu, và (cũng như Trần Dần, Lê Đạt, Đặng Đình Hưng) nhờ vụ Nhân văn-Giai phẩm;

Phạm Công Thiện nhờ được coi như một thiền sư, và cũng như Bùi Giáng ông được tôn là Bồ Tát;

Phạm Huy Thông ngoài "Tiếng địch sông Ô" thì là khả năng "sát thủ tình trường" cùng cái chết đầy oan nghiệt;

Trần Đăng Khoa còn nhờ nhận xét bất hủ "Ngu xuẩn nhất nhì / là tổng thống Mỹ" và về "phim nước mình";

Trần Mạnh Hảo nhờ có "vợ của chúng tôi là Tôn Nữ Giáng Tiên" và các trận "đấu súng" với Đỗ Minh Tuấn hay Trần Nghi Hoàng;

Thanh Tâm Tuyền còn nhờ vụ lình xình với cái poster trên sân Văn Miếu;

Tố Hữu thì có quá nhiều chuyện ngoài văn chương;

Xuân Diệu thì là tác gia quá hiếm hoi ở Việt Nam là "bóng lộ";

vân vân.

Với các giai thoại, các nhà thơ nhà văn đã trở nên "đáng yêu" và "dễ thương" hơn rất nhiều và càng làm cho họ được nhớ mãi.

Xét trên cái ý nghĩa ấy tôi cũng tìm thấy ngoài câu chuyện khá hấp dẫn về thơ khá nhiều những giai thoại trong Thơ đến từ đâu. Phải chăng những giai thoại này rồi cũng sẽ đi vào văn học sử nước nhà. Tôi không muốn thống kê các giai thoại mới ấy ra đây vì cầu xin quý vị hãy đọc cuốn sách này đi, tôi đảm bảo rằng từ cuốn sách này sẽ có nhiều giai thoại về các nhà thơ Việt đi ra đời sống. Tôi nhận thấy nhà thơ nào trong tập sách này của Nguyễn Đức Tùng đều mang đến giai thoại, có những chân dung hiện lên 5-6 giai thoại chứ đừng nói là hiếm.

Một chút short-coming:

Trong khi được/bị phỏng vấn, Đỗ Quyên ít nhất là ba lần muốn "chửi thề", chứng tỏ Nguyễn Đức Tùng còn có những câu hỏi khá máy móc, gây "ức chế" đối với người nghe linh mẫn (tất nhiên, tôi không loại trừ rằng đó cũng là một thủ pháp của người phỏng vấn).

Sau một số câu hỏi Nguyễn Đức Tùng cũng gặp ngay phải những lời đáp bốp chát như của Ngô Tự Lập ("Đây cũng lại là một quan niệm kỳ quặc khác", "Chúng ta không nên cường điệu vai trò của thơ", "Dùng từ ‘degrading' liệu có đúng với ngôn ngữ không"), Nguyễn Thế Hoàng Linh ("Phải dè chừng với khái niệm ‘thơ mộng'"), Khải Minh ("Tìm thơ thôi, nếu tìm thêm các thứ khác như thân thể nhà thơ nữa thì e không được hào hoa [như anh chẳng hạn!]", "Xin anh dễ tính thêm một lần nữa với vấn đề người sáng tác và người đọc"), Lê Vĩnh Tài ("Có vần quan trọng lắm không, anh?")... Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy sự tự phơi trần của tác giả với mọi người về bản thân mình, ẩn cùng với thông điệp: cái gì hay thì anh cứ học, cái gì dở thì anh cũng nên lấy tôi làm bài học mà tránh. Đây lại là ý nghĩa positive phái sinh ra từ những gì negative.

Cách đặt nhan đề, tiêu đề còn có những vết gợn rất "phản thơ". Có lẽ tác giả không giống tôi, một người miền Bắc đã trải qua một thời gian dài của cái "văn hóa hợp tác xã", nên không cảm nhận thấy cái giọng giống như tên của một vở dân ca, chèo hay tuồng "cải biên" theo tinh thần công-nông-binh trong những năm 1960-70-80 của cái tiêu đề "Mừng vui còn có hôm nay"[7]. Tôi thấy nếu bỏ đi hai chữ "mừng vui" thì sẽ có một cái title đầy biểu cảm!

Lối khen tặng nhau trong các cuộc đối thoại còn làm người Bắc Hà nghe thấy hơi bị thô (hay "phô"). Kiểu như "anh dịu dàng, ấm áp", "ung dung, thanh thoát", "đậm đà, say mê"... Trong bối cảnh sử dụng ngôn ngữ giao tiếp hiện nay của người Việt, những cách khen như thế thường làm cho người nghe hiểu đó là câu mỉa mai hay xỏ xiên gì đó đối với người khác.

Một điều khá là cốt yếu khác là ý kiến của dịch giả Cao Việt Dũng: "Điều tôi phê phán Thơ đến từ đâu là nó không có một bài viết nêu lên chủ đích và cách thức làm việc của tác giả, có được như vậy thì ý nghĩa nghiên cứu sẽ lớn hơn rất nhiều."[8] Tuy nhiên, về vấn đề này nhà thơ/nhà văn Đỗ Quyên cho rằng Thơ đến từ đâu không phải là một cuốn luận văn, vả lại Nguyễn Đức Tùng cũng đã có cách thức riêng trong việc thể hiện với cuốn sách này nên một bài viết như vậy là không cần thiết.

Và, để tránh cái tiếng mà Nguyễn Huy Thiệp từng nói về một "đám giặc già lăng nhăng thơ phú" thiết nghĩ tập (hay "bộ" trong tương lai) sách này cần có tiếng nói của thêm nhiều các nhà thơ trẻ thuộc các dòng thơ khác nhau hơn nữa, cho thêm sắc mầu của "bức tranh [sô?] vân cẩu", hầu chiều lòng được hơn nữa những hiệp khách khó tính của thi ca.

Trong bài "Tú Xương & những con giòi [bò trong... tủy]" tôi có viết:

Trong sáng tác văn chương Tú Xương từng mắng bọn lang băm:

Văn chương nào phải là đơn thuốc

Chớ có khuyên xằng, chết bỏ bu!

Tôi nhắc đến chuyện Tú Xương vì Nguyễn Đức Tùng cũng là một bác sỹ. Thế nhưng, vị bác sỹ này cũng đã thực sự làm cho người đọc:

- "bốc lửa" với tình yêu nước Việt, hòa giải và khoan dung, mong muốn có đổi mới thực sự trong văn học...

- "chẩy nước" với tình thơ, tình người và sự hy sinh...

tập hợp thành cái mà nhà văn Đà Linh gọi là "hòa điệu mới"[9]!

Đến đây, Thơ đến từ đâu lại làm tôi nhớ tới bài thơ mình viết nhân kỷ niệm 30 năm hậu chiến, xin được chép ra đây một đoạn để chia sẻ với tấm lòng ưu thời mẫn thế của nhà thơ/nhà phê bình/bác sỹ Nguyễn Đức Tùng và các bạn thơ:

vết thương             dài

               nửa vòng trái đất              một phần ba thế kỉ

.....

khói da cam quyện khói lam chiều

những dáng giao chỉ vẹo xiêu dở cộng dở kiều

uống thuốc liều đi tiếp nhịp cầu tiêu lịch sử

những cây mạ mọc lên trên xác rạ

những hồn ma vẫn ăn uống hát ca

những chúng ta phải chết đi từng ngày để sống[10]

Hà Nội

26.12.09 - 04.01.10

[1] Thơ đến từ đâu (tr. 565).

[2] Sđd (tr. 478).

[3] Quan điểm về "cô đơn" của nhà thơ Đặng Đình Hưng.

[4] Đặng Thân, Từ điển thi x/x loại [chúng sinh] - vần D.

[5] Viện ngôn ngữ học, Từ điển tiếng Việt (tr. 387).

[6] Thơ đến từ đâu (tr. 80-81).

[7] Sđd (tr. 504).

[8] Nhị Linh, "Phát biểu và trao đổi".

[9] Đà Linh, "Thơ đến từ... hòa điệu mới".

[10] Đặng Thân, "Tam thập niên nghiệt ngã lắm oh time".

Nguồn: Phongdiep.net

RA MẮT TẬP "THƠ TÌNH HÀ NỘI"

Tue, 05 Jan 2010 11:01:53 +0700

12.12: RA MẮT TẬP "THƠ TÌNH HÀ NỘI"
12.12.2009

Có những vùng đất dù chưa đặt chân đến, nhưng chỉ cần nghe âm vang của địa danh ấy, bỗng nhiên ta dạt dào một niềm cảm xúc và dành cho nó nhiều tình cảm trìu mến. Hà Nội. Vâng, Hà Nội là một trong những địa danh có sức ám ảnh lạ thường đến thế. Dù chưa làm một cuộc thống kê, nhưng chúng tôi tin rằng, Hà Nội đã đi vào thơ ca nhiều nhất.

Từ cổ chí kim, hầu hết các nhà thơ Việt Nam đều có thơ về Hà Nội. Trước đây, bây giờ và mãi sau này Hà Nội vẫn là một nguồn cảm hứng vô tận của các thi sĩ.

Chính vì thế, hướng đến 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội trong cả nước đã có nhiều tập thơ chào đời nhằm kỷ niệm sự kiện trọng đại này. Tập "Thơ tình Hà Nội" do Công ty truyền thông Sơn Ca tài trợ cũng nằm trong dòng chảy của tâm thức ấy.

Cầm tập tập thơ trên tay, nếu tinh ý các bạn sẽ thấy chúng tôi chỉ chọn đúng 100 bài thơ của 100 tác giả. Với quan niệm chỉ có thơ hay, chứ không có tác giả "lớn" và "nhỏ" theo cách nghĩ thông thường, vì thế các tác giả được sắp xếp thứ tự theo vần A, B, C... tất nhiên cũng chỉ tương đối. Do khuôn khổ của một tập sách, trước mắt chúng tôi xin được chọn theo tiêu chí: Tác giả đang sống và làm việc tại Hà Nội; tác giả đồng ý có mặt trong tuyển tập này. Đành rằng, tiêu chí là thế nhưng trong quá trình thực hiện, nếu có sai sót thì cũng mong bạn đọc lượng thứ.

Chúng tôi nghĩ rằng bạn đọc sẽ vui mừng khi được gặp các tên tuổi như Nguyễn Đức Mậu, Vũ Quần Phương, Hữu Thỉnh, Nguyễn Trọng Tạo, Nguyễn Thụy Kha, Vân Long...; sẽ hân hoan gặp những nhà thơ như Giáng Vân, Đoàn Ngọc Thu, Hồng Thanh Quang, Đoàn Tuấn, Ngô Tự Lập, Trần Quang Quý, Nguyễn Hữu Qúy, Bùi Kim Anh, Dương Kỳ Anh... Bên cạnh đó còn là sự góp mặt của nhiều cây bút mới đang được dư luận chú ý như Trần Hoàng Thiên Kim, Nguyễn Phan Quế Mai, Nguyễn Thế Hoàng Linh, Đoàn Mạnh Phương, Hồ Huy Sơn...

Có thể nói, tập thơ này đã quy tụ được hầu hết các thế hệ làm thơ tại Hà Nội, dù còn sót không ít người - nhưng đó là ngoài khả năng, ngoài ý muốn của nhóm thực hiện. Sự khiếm khuyết này rất mong được sự lượng tình của các bạn yêu thơ, sẽ bổ sung trong lần tái bản sau.

NXB Trẻ

MỤC LỤC

1. DƯƠNG KỲ ANH -NHỚ MÙA THU HÀ NỘI

2. BÙI KIM ANH- LỐI HOA RƠI

3. PHẠM ĐÌNH ÂN - CẦU GIẤY

4. NGỌC BÁI- MÂY

5. ĐỖ QUÝ BÔNG -LONG BIÊN.... LONG BIÊN

6. HOÀNG GIA CƯƠNG- CHỜ EM MỘT CÂU NÓI

7. NGUYỄN BẢO CHÂN - HÀ NỘI

8. PHAN ĐỨC DŨNG- ANH THƠM

9. HOÀNG KIM DUNG- ĐIỀU ĐƠN GIẢN

10. THẢO DÂN- EM ĐI MÀ CHẲNG SANG SÔNG

11. GIA DŨNG- CHIỀU ĐÔNG QUẢNG BÁ

12. KIỀU DIỆP- MẦM CÂY XƯƠNG RỒNG

13. PHẠM SỸ ĐẠI- HẠNH PHÚC

14. PHƯƠNG GIANG- CỎ

15. ĐẶNG VƯƠNG HƯNG- GỬI TỪ HÀ NỘI

16. HỮU KIM - MƯA HÀ NỘI

17. LƯƠNG ĐÌNH KHOA - VỚI BÁT TRÀNG

18. YÊN HÀ - BÀI THƠ CUỐI CÙNG

19. NGÂN HÀ- GIÓ MÙA

20. NGUYỄN THỊ HỒNG HÀ - NGỌN ROI

21. HOÀNG VIỆT HẰNG- BÊN HÀNG CÂY CƠM NGUỘI

22. NGUYỄN THỊ THU HẰNG- CHỦ NHẬT KHÔNG ANH

23. NGUYỄN HỒNG HẢI- NÓI VỚI EM

24. NGUYỄN HOA -LỜI MUỘN MÀNG GỬI BIỂN

25. NGUYỄN HUY HOÀNG- VỚI MÙA THU HÀ NỘI

26. CHỬ THU HẰNG - GỠ TÓC

27. HOÀNG XUÂN HoA- GỐI ĐẦU LÊN CÁNH TAY MÌNH TÔI MƠ

28. LÊ ANH HOÀI -MƯA ĐÊM

29. LƯU ĐÌNH HÙNG- VỀ LẠI THU HÀ NỘI

30. NGUYỄN QUANG HƯNG - ĐÓN XUÂN

31. KIM DIỆU HƯƠNG- ANH YÊU HÀ NỘI VÀ EM

32. VÕ ÁNH HỒNG- ÁM ẢNH

33. BẢO HIẾU- TẤM VÉ ĐI TỚI KHOANG HẠNH PHÚC

34. VŨ QUỲNH HƯƠNG- MƯA PHỐ

35. NGUYỄN ĐỨC HUY- ĐỢI

36. NGUYỄN THỤY KHA- CỐM

37. ĐẶNG THỊ MINH KÍNH - ĐỢI

38. NGUYỄN BÍCH HUYỀN- MÙA HOA SẤU

39. NGUYỄN KHÔI- GỬI EM - PARIS, MÙA THU TÍM

40. BÙI PHƯƠNG LAN- ĐEN ĐÁ

41. NGUYỄN ĐĂNG LUẬN- EM

42. TRƯƠNG NGỌC LAN- HOA HỒNG KHÔ

43. NGÔ TỰ LẬP - HÀ NỘI

44. NGUYỄN ĐỨC LƯU- NHƯ THỂ CA DAO

45. VÂN LONG- NGƯỜI CON GÁI HÁT

46. HÀ LINH - MÃI VẪN CÒN

47. PHẠM THÙY LINH- NGÀY ANH VỀ

48. NGUYỄN THẾ HOÀNG LINH- NHƯ

49. BÙI TUYẾT MAI -VỀ NGƯỜI ĐÀN ÔNG TRẺ TUỔI

50. NGUYỄN ĐỨC MẬU- NGƯỜI XA LẠ

51. ĐOÀN VĂN MẬT - NHỮNG BUỔI CHIỀU

52. DƯƠNG THÚY MỸ- CỐM LÀNG VÒNG

53. LÂM QUANG MỸ- EM VỀ

54. TRẦN NHUẬN MINH - THƠ TÌNH NGÀY KHÔNG EM

55. CÁT MIÊN- BỖNG DƯNG

56. NGUYỄN PHAN QUẾ MAI- THÁNG TƯ

57. TUYẾT NGA- GIẤC MƠ TRƯA

58. NGUYỄN HỒNG NHUNG- YÊU

59. NGUYỄN ANH NÔNG - LINH CẢM

60. VŨ THỊ MINH NGUYỆT- XA ĐỂ BIẾT

61. VŨ QUẦN PHƯƠNG - BỖNG DƯNG

62. NGUYỄN BÌNH PHƯƠNG- BÂNG QUƠ

63. MAI VĂN PHẤN- NGHI TÀM

64. NGUYỄN KHẮC PHỤC - ĐỘT SINH

65. CHINH PHONG- TRÁI TIM CHIA ĐÔI

66. TẠ PHƯƠNG - MÙA XUÂN ĐẾN CÙNG EM

67. ĐOÀN MẠNH PHƯƠNG - ĐÊM HÀ NỘI

68. HOÀI PHƯƠNG- GIẤC MƠ

69. HỒNG THANH QUANG- SAU TẤT CẢ NHỮNG NỔI NIỀM TRAI TRẺ

70. ĐINH NGỌC QUANG - ĐƯỜNG HOA PHƯỢNG

71. HỒNG QUÂN- NHỮNG CÁNH CHIM

72. TRẦN QUANG QUÝ- MÙA THU XA

73. NGUYỄN HỮU QUÝ -ĐỘC HUYỀN CẦM HÀ NỘI

74. HỒ HUY SƠN- KHÔNG ĐỀ

75. NGUYỄN TRỌNG TẠO- MỘT MÌNH

76. VŨ QUANG TẦN - CHỢ CẦU GIẤY

77. ĐẶNG THÂN- ĐÊÂM ĐÊ

78. HOÀNG CHIẾN THẮNG- NGÕ XƯA

79. PHẠM CHÍ THẮNG -MÙA EM

80. TRƯƠNG ANH TÚ- LỜI TÌNH YÊU

81. LÊ THANH TÙNG - NGÀY TRỞ VỀ

82. NGUYỄN MINH TÀI- MẤT NHAU RỒI

83. NGUYỄN THANH TÂM- CỘT LẠI NỖI BUỒN

84. BÙI HOÀNG TÁM- TRỜI HÀNH

85. NGUYỄN VĂN THÁI- MỘT ĐỜI THƯƠNG

86. ĐOÀN NGỌC THU- CỎ

87. TRẦN PHƯƠNG TRÀ - GIỜ NÀY EM ĐANG BAY

88. LÊ BÁ THỰ- DÁNG XƯA

89. HỮU THỈNH- XA VẮNG

90. NGUYỄN TUẤN THỊNH- SẮC ĐỎ CHIỀU MƯA

91. LÊ THANH TÙNG - HÀ NỘI CHỚM ĐÔNG

92. ĐOÀN TUẤN -MỘT NÉT LÀNG

93. VŨ TỪ TRANG- CẦU LONG BIÊN

94. BÌNH NGUYÊN TRANG - MỘT NGÀY

95. KHÚC HỒNG THIỆN- MÙA LINH

96. NGUYỄN THỊ MINH THÔNG - MƯỢN

97. LAN TỬ VIÊN- QUAY LƯNG MẶT TRỜI

98. GIÁNG VÂN - LỬNG LƠ

99. THỦY VÂN- ANH CÓ NHỚ MÙA THU

100. TRỊNH HẢI YẾN - YÊU

Buổi ra mắt "Thơ tình Hà Nội" được tổ chức vào 15 giờ, ngày 12- 12- 2009 tại Cafe MC - 559 - Kim Mã, Hà Nội.

Nguồn: Vannghesongcuulong.Org.vn

Hướng tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội

Mon, 14 Dec 2009 09:28:37 +0700

HY SINH VÌ NGHĨA CẢ:

KHU MẬT TẢ SỨ GIÁN NGHỊ ĐẠI PHU LẠI LINH.

Lại Cao Nguyện

Triều Lý, triều Trần là hai triều đại thịnh trị hơn cả trong lịch sử nước ta, với nền văn trị hết sức huy hoàng và những võ công vô cùng hiển hách. Nhà Lý đến thế kỷ XIII, bắt đầu suy. Nhà Lý suy, nhà Trần thay thế. Thịnh suy bĩ thái là lẽ tự nhiên của đất trời. Nhưng trong lúc giao thời ấy, tìm được chân chúa, chọn đúng đường đi, không phải dễ dàng. Hành động tuẫn tiết cực kỳ bi tráng của vị cựu thần nhà Lý đáng để chúng ta suy ngẫm và bái phục.

Lại Linh (1160?-1225) là người Kẻ Bưởi, - một tên Nôm rất cổ chỉ vùng dân cư ở các làng phía tây nam Hồ Tây, ven hai sông Thiên Phù và Tô Lịch, thuộc kinh thành Thăng Long xưa với các tên làng: Tiên Thượng (tên Nôm là làng Tân), Trung Nha (tên Nôm là làng Nghè), Vạn Long (làng Dâu) và Ân Phú, gọi chung là Kẻ Bưởi. Mảnh đất này từ lâu đã có họ Lại, Nguyễn, Lê sinh sống, và từng là đất phong của một đại quan trong triều (theo truyền ngôn của các cụ già phường Nghĩa Đô như cụ Tám Hoàn do ông Lại Phú Quyết kể lại). Phải chăng đây là đất thực phong của Quan Nội hầu Lại Linh triều Lý?

Lại Linh là cựu thần nhà Lý, cùng thời với Trần Thừa. Trần Tự Khánh và Trần Thủ Độ, đời Lý Cao Tông (1176-1210) và Lý Huệ Tông (1211-1225). Thế kỷ thứ XIII, nhà Lí bắt đầu suy; kinh tế suy thoái; thiên tai, mất mùa, đói kém liên miên. Trước tình thế đó, các thế lực phong kiến tìm đủ mọi cách tập hợp lực lượng, nhằm thay thế triều Lý. Kẻ thì nổi lên tự xưng là dòng dõi Đinh Bộ Lĩnh. Người thì "tôn phò" hoàng tử này, người lại "tôn phò" thái tử khác. Trong khi đất nước đang cần một chính quyền đủ mạnh để đối phó cùng lúc cả thù trong lẫn giặc ngoài, nhất là kẻ thù dũng mãnh ở phương Bắc. Thật vậy, ở phía Bắc, đế quốc Nguyên Mông đang tung hoành từ Đông sang Tây, đánh Kim, diệt Tây Hạ, chiếm Triều Tiên, chuẩn bị đại binh nhòm ngó nước Tống và Đại Việt. Ở phía Nam, Chiêm Thành và Chân Lạp liên tiếp vào đánh phá Nghệ An. Trong tình hình đó tướng Lại Linh một vị tướng tài triều Lý, cùng với các trung thần khác, một lòng phò vua, chung sức đánh dẹp thù trong giặc ngoài, để yên bờ cõi, vững nền độc lập và thống nhất nước nhà.

Năm Mậu Ngọ 1198, Ngô Công Lý (Diễn Châu, Nghệ An) cùng Đinh Khả, Bùi Đỗ (Gia Viễn, Ninh Bình), chiêu tập lực lượng, Khả nổi lên tự xưng là dòng dõi Đinh Tiên Hoàng, dụ được nhiều dân nghèo đi theo. Vua xuống chiếu đem quân đi đánh. (Ai dẹp được loạn Đinh Khả? - L.C.N.)

Năm Kỷ Tỵ 1209, bọn Quách Bốc nổi loạn, lập hoàng tử Thầm lên làm vua. Việc không thành.

Vì loạn Quách Bốc, vua Cao Tông phải đem gia quyến chạy lên Tam Nông, Phú Thọ. Thái tử Sảm thì được Tô Trung Từ đưa về thôn Lưu Gia (nay là Lưu Xá, Hưng Hà, Thái Bình) nương nhờ Trần Lý, một phú hộ nối đời làm nghề đánh cá, nổi lên được nhiều người theo. Nhân có sẵn người dưới trướng, gia đình họ Trần liền tập hợp đội ngự binh dẹp loạn. Thái tử Sảm lấy Trần Thị Dung, con gái Trần Lý, phong cho Lý tước Minh Tự, phong cho Tô Trung Từ (cậu của Trần Thị Dung) chức Điện tiền chỉ huy sứ. Rồi lên Tam Nông đón vua về. (Sự nghiệp nhà Trần bắt đầu từ đấy).

Vua về cung, dẹp xong loạn Quách Bốc (Ai dẹp? - L.C.N.), rồi sai người đến Lưu Gia đón thái tử về kinh.

Năm Canh Ngọ 1210, mùa đông, tháng 10, vua Cao Tông mất, mới 18 tuổi. Thái tử Sảm lên ngôi năm 16 tuổi, đặt niên hiệu là Kiến Gia; tôn mẹ là An Toàn hoàng hậu làm Hoàng Thái hậu, cùng coi chính sự.

Năm Tân Mùi 1211, vua phong Trần thị làm nguyên phi; lấy Tô Trung Từ làm Thái uý Phụ chính; phong Trần Tự Khánh làm Chương Tín hầu.

Bấy giờ Trần Lý bị cướp giết chết, con là Tự Khánh thay cha coi quân.

Năm Nhâm Thân 1212, Đoàn Thượng người xã Xuân Độ, Gia Lộc, Hải Dương chiếm cứ Hồng Châu (đất Ninh Thanh, Hải Dương hiện nay) để làm phản.

Năm Bính Tí 1216, vua lập Trần thị làm hoàng hậu. Lấy Tự Khánh em hậu làm Thái uý Phụ chính. Lấy Trần Thừa làm Nhập thị Phán thủ.

Năm ấy Chiêm Thành và Chân Lạp vào cướp Nghệ An, Lại Linh cùng Lý Bất Nhiễm, châu mục Nghệ An, đã đánh bại chúng. Lại Linh được phong tước Quan Nội hầu và được ban thực ấp (Sử không ghi rõ bao nhiêu và ở đâu. Phải chăng ở vùng tây nam Hồ Tây tức vùng Kẻ Bưởi, Kẻ Mọc từ Hồ Tây đến ven sông Tô Lịch?)

Vua có bệnh, trúng phong, chữa mãi không khỏi, lâu dần phát điên. Chính sự giao cả cho Tự Khánh, quyền lớn về cả tay họ Trần.

Tháng 10 năm 1218 người man ở Quảng Oai (Sơn Tây hiện nay) làm phản, Trần Tự Khánh đi đánh không thắng. (Sau ai dẹp được? - L.C.N.)

Cùng năm ấy, Chiêm Thành và Chân Lạp lại vào cướp phá. Lại Linh và Bất Nhiễm một lần nữa đánh bại chúng. Vì những chiến công đó, Lại Linh được phong tước Bảo Tín hầu, giữ chức Khu mật tả sứ Gián nghị Đại phu và chức Trấn thủ Nghệ An. Lý Bất Nhiễm được phong tước hầu và được thụ phong 1100 hộ thực ấp (theo Việt sử cương mục tiết yếu của Đặng Xuân Bảng; còn sách Đại Việt sử ký Toàn thư chép: cho thực ấp 7500 hộ, thực phong 1500 hộ).

Năm Canh Thìn 1220, Nguyễn Nộn người Phù Ninh, Tiên Du, Bắc Ninh chiếm cứ hương Phù Đổng tự xưng là Hoài Đạo vương.

Tháng 12 năm Quí Mùi 1223, đời Lý Huệ Tông, Kiến Gia năm thứ 13, Trần Tự Khánh chết, lấy Trần Thừa làm Phụ quốc Thái uý.

Năm Giáp Thân 1224, Kiến Gia năm thứ 14 đời Lý Huệ Tông (từ tháng 10 trở đi là niên hiệu Thiên Chương Hữu Đạo năm thứ nhất của Lý Chiêu Hoàng), lấy em họ hoàng hậu Trần Thị Dung là Trần Thủ Độ làm Điện tiền chỉ huy sứ. Bệnh vua không khỏi, Thủ Độ coi các quân điện tiền, quyết định mọi việc triều chính.

Tháng 10 năm ấy, Lý Huệ Tông nhường ngôi cho công chúa Phật Kim, tôn hiệu là Chiêu Hoàng (niên hiệu Thiên Chương Hữu Đạo năm thứ nhất). Vua dời ra ở chùa Chân Giáo, rồi mất tại đó (1226). Trần Thủ Độ cùng Hoàng Thái hậu chuyên quyền, mưu tính việc truyền ngôi cho Trần Cảnh, thứ nam của Trần Thừa.

Năm Ất Dậu 1225, ngày 12 tháng 10, lấy Trần Cảnh sung Nội thị Chánh thủ.

Ngày 21 tháng 10 năm ấy, Thiên Chương Hữu Đạo năm thứ 2, có chiếu của Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh.

Ngày 11 tháng Chạp, Chiêu Hoàng mở hội lớn ở điện Thiên An, trước bá quan văn võ, Chiêu Hoàng cởi hoàng bào mời Trần Cảnh lên ngôi Hoàng đế, đó là vua Trần Thái Tông, đổi niên hiệu là Kiến Trung năm thứ nhất. Triều đại nhà Trần bắt đầu từ đấy. Vua phong cho Chiêu Thánh là Chiêu Thánh hoàng hậu, Trần Thủ Độ làm quốc thượng phụ, trông coi việc nước. Trần Thừa xưng là thượng hoàng, nhiếp chính.

Trước đó một ngày, ngày 10 tháng Chạp, không tán thành hành vi của Trần Thủ Độ, Khu mật tả sứ Gián nghị Đại phu Lại Linh, mũ áo chỉnh tề, rồi tuẫn tiết tại chính tẩm.

Nghĩa khí thay, lòng trung quân ái quốc của vị danh tướng họ Lại!

Nhưng thịnh suy bĩ thái vốn là lẽ tự nhiên của đất trời. Bánh xe lịch sử vẫn tiến tới không gì ngăn cản nổi. Một cuộc bàn giao lịch sử tuyệt diệu đã hoàn thành hợp với lẽ trời, với lòng người, đáp ứng nhu cầu của tình thế, mở đầu một triều đại mới.

L.C.N

Tài liệu tham khảo

1. Việt sử cương mục tiết yếu, Đặng Xuân Bảng.

2. Đại việt sử ký toàn thư, Ngô Sĩ Liên.

3. Họ Lại làng Yên Phụ, Phạm Hải (tham luận có in trong sách này)

4. Phả họ Lại

Nguồn: - Tham luận tại hội thảo khoa học Thái sư Tráng Quốc công Lại Thế Vinh và họ Lại Việt Nam tai Nam Định ngày 7 -11 - 2008.

- Lại Cao Nguyện (chủ biên), Thái Sư Tráng Quốc công Lại Thế Vinh và Họ Lại Việt Nam, NXBVHTT, Hà Nội, 2009, tr.122.

DANH SÁCH CÁC CHI PHÁI HỌ LẠI TOÀN QUỐC

Sat, 21 Nov 2009 16:04:46 +0700

D A N H   S Á C H

      C Á C   C H I   P H Á I   H Ọ   L Ạ I   T O À N   Q U Ố C


Chi / Phả 2003(tr.) / Phả 1990(tr.) / Địa chỉ / Thờ Tổ / Gốc chi /

An Bài_ 961/ khu Nguyễn Tảo, thị trấn Cồn, Hải Hậu, Nam Định Lại ChínhTâm 9-B, Lại Thế Khiết 17-B Đông Cường, Đệ tam Quần Anh
An Lạc_ x. Đồng Tiến, Khoái Châu, Hưng Yên Lại Đình Quần
An Nhân_ 885/ t. An Song, x. Yên Nhân, Ý Yên, Nam Định Lại Đức Chính 11-B Tống Văn, Quần Anh
An Nông_ /270 x. Lộc Bổn, Phú Lộc, Thừa Thiên, Huế Lại Phước Ngộ 13-A2 Mỹ Lợi, Quang Lãng
An Thống 1_ 805/ 349- 355 x. Thanh Phong, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Phúc Thành10-B Hợp Long 2, Quần Anh
An Thống 2_ 823/ 356- 358 x. Thanh Phong, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đình Thông
An Thường_ 58/ x. An Thường, Yên Phong, Bắc Ninh Lại Phúc Dũng Đún Ngoại, Thượng Hữu
Anh Dũng_ 936/ t. Phong Cốc, x, Tân Khánh, Vụ Bản, Nam Định Lại Xuân Chi 17-B Nhị Trọng, Quần Anh
Ân Phú_ 150/ x. Nghĩa Hải, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Đức Trọng 13-A Thượng Hữu 1
Bằng Khê 1_ 853/ 363 t.Bằng Khê, Liêm Trung, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Phúc Hồng Hợp Long 2, Quần Anh
Bằng Khê 2 / Lại Phúc_ 451/ t.Băng Khê, Liêm Trung, Thanh Liêm, Hà Nam /Lại Phúc An/ Yên Ninh, Quang Lãng
Bằng Khê 3_580/364x. Liêm Trung,Thanh Liêm, Hà Nam/ Lại Thế Châu/ Niệm Hạ, Quang Lãng
Bằng Lục_ 22/31 x. Thụy Hòa, Yên Phong, Bắc Ninh/ Nguyễn Vĩnh Truyền.Nguyễn Quốc Cương
Bến Suối_/              / x.Bến Suối, Phủ Cừ, Hưng Yên/ Lại Kim Bảng
Bích Khê_ 456/      x. Quang Hợp, Quảng Xương, Thanh Hóa/ Lại Lương Định 8-A2 và con Lại Thế Thời 9-A2/ Quang Lãng
Bỉm Sơn/Quang Lãng 5_ 695/145 Tx. Bỉm Sơn, Thanh Hóa/ Lại Thế Thái 14-A2/ Quang Lãng
Bình Hải_ 987/460 x. Nghĩa Phú, Nghĩa Hưng, Nam Định /Lại Chính Tâm 9-B / Quần Anh
Bình Lãng (Liên chi)_ 753/ 435 x. Nghĩa Thắng, Nghĩa Hưng, Nam Định /Lại Thế Xuân 4-B, Lại Phúc Thiện 7-B, Lại Huyền Môn, lại Phức Tâm 9-B/ Quần Anh
Bối Khê_ 1016/ x. Hà Tây, Hà Trung, Thanh Hóa/Lại Thế Tây
Cảng Hới_ 800/ x. Quảng Tiến, tx. Sầm Sơn, Thanh Hóa / Lại Phúc Chính/ Phượng Đình, Quần Anh
Cao Dương _/        /x. Thụy Hưng, Thái Thụy, Thái Bình/ Lại Công...
Cao Đức_ / /Thôn Lớ, Gia Bình, Bắc Ninh Cao Điền/ Đông Vinh 5_ xem Đông Vinh 5
Chằm/ Thôn Chằm_ xem Thôn Chằm
Châu Sơn_ 1018- 1027/ t. Hưng Đạo, Tràng Châu, x. Châu Sơn. Phủ Lý, Hà Nam
Chi Chung _                           xem Tân Chi
Chỉ Thiện _117/287 x. Xuân Thiện, Kim Sơn, Ninh Bình/ Lại Phúc Thông 10-A, Lại Viết Huỳnh 17-A/ Thượng Hữu 2
Chính Trực_x. Mỹ Tho, Phù Mỹ, Bình Định/ Lại Thế Tĩnh
Chương Nghĩa_342/ 234- 235 x. Nghĩa Châu, Nghĩa Hưng, Nam Định/ Lại Nhân Thọ 16-A/ An Thường, Thượng Hữu
Cổ Châu_ /31 x. Châu Can, Phú Xuyên, Hà Tây/ Lại Đình Thuận
Cổ Giả_ 781/ x. Nam Tiến, Nam Trực, Nam Định / Lại Thế Tuy 17-B/ Phan Xá 1, Quần Anh
Cổ Ninh A_710/ 148 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Duy 9-A2/ Phù Vân, Quang Lãng
Cổ Ninh 1 _ /148- 161 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Duy 9-A2, Lại Thế Phúc 12-A2/ Quang Lãng
Cổ Ninh 2 _ /162- 166 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Hưởng12-A2/ Quang Lãng
Cổ Ninh 3 _ /167-169 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Tác 12-A2/ Quang Lãng
Cổ Ninh 4 _ /170-171 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Gia 12-A2 Quang Lãng
Cổ Ninh 5 _ /172 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Tương 12-A2 Quang Lãng
Cổ Ninh 6 _ /173-174 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Hương 12-A2 Quang Lãng
Cổ Ninh 7 _ /175-178 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Thế Thắng 12-A2 Quang Lãng
Cổ Ninh B _ /464-466 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình/ Lại Phúc Vinh 8-B, Lại Thế Liêu 14-B Quần Anh
Cương Nha _863/ x. Khởi Nghĩa, Tiên Lãng, Hải Phòng/ Lại Thế Luân 15-B
Diêm Diền 123 226-230 x. Diêm Điền, Xuân Thủy, Nam Định Lại Thế Đán 10-A Thượng Hữu 1
Diễn Hạnh 1/ Hạnh Lâm 858 t. Hạnh Lâm, Diến Hạnh, Diễn Châu, Nghệ An Lại Thế Phúc 13-B Quần Anh
Diễn Hạnh 2/ Tố Mỹ t. Tố Mỹ, Diến Hạnh, Diễn Châu, Nghệ An Lại Phúc Thọ
Dưỡng Mông Hạ 350 144 x. Vĩnh Mỹ, Phú Vang, Thừa Thiên Huế Lại Phước Lai 13-A2 Mỹ Lợi, Quang Lãng
Dưỡng Mông Thượng 446 226 x. Phũ Mỹ, Phú Vang, Thừa Thiên Huế Lại Phước Xa 16-A2 Mỹ Lợi, Quang Lãng
Đa Lộc 1017 x. Thiệu Giang, Thiệu Hóa, Thanh Hóa Lại Văn Hẩu
Đa Nam 938 431-434 t. Xuân Nội, x. Hà Lan, tx. Bỉm Sơn, Thanh Hóa Lại Chân Tính 12-B Chi Nhị Mạnh Quần Anh
Đại An 430 xóm 2, thôn Đại An, x. Nghĩa An, Nam Trực, Nam Định Lại Trọng Thọ 16-A2 Mã Chiên, Quang Lãng
Đại Đồng 481 th.tr. Phú Xuyên, Phú Xuyên, Hà Tây Lại Tiến Tài 13- A2 Phù Vân Đinh, Quang Lãng
Đại Hội 644 xóm 4, Tân Hòa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Văn Tiến (con thứ 2 Tổ Lại Hiển Đạt)
Đại Hữu 835 x. Mỹ Lộc, Đại Lộc, Thanh Hóa Lại Văn Tiệc 16-B Hợp Long 1, Quần Anh
Đại Phúc 955 x. Đại Phúc, thx. Bắc Ninh, Bắc Ninh Lại Phúc Kỳ 17-B Nhị Quý Quần Anh
Đào Thôn/ Thôn Đào xem Thôn Đào 1, 2
Đắc Hà 652 th.tr. Đắc Hà, Đắc Hà, Kon Tum Lại Hiển Quang Lại Xá 2
Địch Giáo 175 x. Giao Liên, Giao Thủy, Nam Định Lại Thế Hán 14-A Thượng Hữu 1
Đình Chung 1012 x. Hà Yên, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Văn Nhũ
Định Hoà 32 31 x. Đông Thọ, Đông Sơn, Thanh Hoá Nguyễn Vĩnh Truyền, Nguyễn Quốc Cương Bình Lục
Đoài Thôn / Quang Lãng 2 693 x. Hà Dương, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Trung Bình 12-A Đông Thôn, Quang Lãng
Đông Bình 894 397-401 x. Bình Hà, Xuân Thủy, Nam Định Lại Vô Sự 9-B Quần Anh
Đông Cao 206 x. Tây Tiến, Tiền Hải, Thái Bình Lại Thế Hiệt
Đông Cơ 358 xem Đồng Lang 1
Đông Cường 912 Xóm 7, th.tr. Yên Định, Hải Hậu, Nam Định Lại Thế Xuyến Đệ tam Quần Anh
Đông Hợp 646 x. Đông Hợp, Đông Hưng, Thái Bình Lại Hiển Đạt Niệm Hạ, Quang Lãng
Đông Hùng 52 x. Nghĩa Hùng, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Nhân Thọ 16-A Chương Nghĩa, Thượng Hữu
Đông Phong 530 x. Đông Phong, Tiền Hải, Thái Bình Lại Thế Hoành 15-A2 Phù Vân, Quang Lãng
Đông Thôn / QuangLãng 1 689 146 x. Hà Dương, Hà Trung, Thanh Hóa Viễn Tổ Lại Tiên, Thủy Tổ Lại Thế Tiên, Triệu Tổ Lại Thế Tương-Lại Thế Đạt 6-A1, Lại Thế Khanh A-7, Lại Thế Giáp 9-A2 /Đại tôn
Quang Lãng
Đông Trà/Phụ Thành _ Xem Phụ Thành
Đông Trung 1 416 x. Hà Bình, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Pháp Trí 15-A2 Mã Chiên, Quang Lãng
Đông Trung 2 743 x. Hà Bình, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Công 17-A2 Cổ Ninh, Quang Lãng
Đông Vinh 1 264 x. Đông Vinh, Đông Hưng , Thái Bình Lại Thế Rự
Đông Vinh 2 361 x. Đông Vinh, Đông Hưng , Thái Bình Lại Văn Rĩnh
Đông Vinh 3 804 x. Đông Vinh, Đông Hưng, Thái Bình Lại Văn Tăng
Đông Vinh 4 / Tế Quan 367 t. Tế Quan, x. Đông Vinh, Đông Hưng , Thái Bình Lại Văn Hởi Chương Nghĩa, Thượng Hữu
Đông Vinh 5 / Cao Điền 704 x. Đông Vinh, Đông Hưng , Thái Bình Lại Thế Bảo
Đông Xuyên 55 Xóm 1, x. Đông Xuyên, Tiền Hải, Thái Bình Lại Thế Nghiêm
Đồng Gôi / Thượng Hữu 3 xem Thượng Hữu 3
Đồng Hải 1 214 92-114 x. Đông Vinh, Đông Hưng, Thái Bình Lại Thế Lạc 4-A, Lại Chính Thiện 7-A1b, Lại Thế Hữu 9-A1b Thượng Hữu
Đồng Hải 2 346 Xóm 5, x. Đông Vinh, Đông Hưng, Thái Bình Lại Phúc Trinh Lại Xá 1
Đồng Hải 3 708 Xóm 7, x. Đông Vinh, Đông Hưng, Thái Bình Lại Thế Khả
Đồng Lang 1 358 x. Đông Cơ, Tiền Hải, Thái Bình Lại Phúc Sinh
Đồng Lang 2 454 Xóm 8, x. Đông Vinh, Đông Hưng, Thái Bình Lại Văn Lự Lại Xá 1
Đồng Lang 3 700 x. Đông Vinh, Đông Hưng, Thái Bình Lại Thế Hội
Đồng Nhân 148 305-306 x. Thái Thành, Thái Thụy, Thái Bình Lại Phúc Rị
Đống Cầu 1 296 335-336 x. Liêm Túc, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Vũ Cầu 17-A1 Đống Thượng, Chí Thiện, Thượng Hữu 2
Đống Cầu 2 761 x. Liêm Túc, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Thiện Tính 5-B Quần Anh
Đống Thượng 118 x. Liêm Túc, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Huyền Khánh 15-A1 Chí Thiện, Thượng Hữu 2
Đồng Tề t. Đồng Tề, Quế Võ, Bắc Giang Lại Phúc Văn và Lại Phúc Vinh (con cả) dòng An Mỹ hầu Lại Thúc Mậu
Tân Chi
Đún Ngoại 325 337-341 x. Bình Lăng, Hưng Hà, Thái Bình Thắng Nghĩa Quận công Lại Phúc Dũng. Con Tổ Lại Phúc Giao, dòng Phúc Quận công Lại Thế Mỹ Thượng Hữu
Đường Ẩm 1030 x. Lam Hạ, tp. Phủ Lý, Hà Nam Lại Văn Lệ
Gia Quất 345 x. Thượng Thanh, Gia Lâm, Hà Nội Lại Phúc Dũng 11-B, Lại Đăng Nhân An Thường, Đún Ngoại, Thượng Hữu
Giao An 211 304 x. Giao An, Xuân Thủy, Nam Định Lại Phúc Thắng 17 A1 Lạc Nghiệp, Thượng Hữu 1
Giao Hương 1008 Xóm 10, x. Giao An, Xuân Thủy, Nam Định Lại Thế Đơn 16-B Trịnh Cát, Quần Anh
Gò Nổi 436 668 x. Gò Nổi, Điện Bàn, Quảng Nam Lại Văn Màng 13-A2 Mỹ Lợi, Quang Lãng
Hà Bình 39 t. Đông Trung, Hà Bình, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Pháp Trí 15-A2 Quang Lãng
Hà Châu 316 271-273 x. Lộc An, Phúc Lộc, Thừa Thiên Huế Lại Phước Đạt 13-A2 Mỹ Lợi, Quang Lãng
Hạ Dục 285 x. Đồng Phú, Chương Mỹ, Hà Tây Lại Thế Dục 16-A1 Thượng Hữu
Hải Thôn xem Lương Niệm
Hoà Mục t. Hoà Mục, p. Trung Hoà, Cầu Giấy, HN Lại Linh
Hòa Ngãi 1 114 231-233 x. Thanh Hà, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Phúc Ninh 10-A1 Lạc Nghiệp, Thượng Hữu
Hòa Ngãi 2 838 x. Thanh Hà, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Phúc Tâm 10-B Hợp Long 2, Quần Anh
Hòa Ngãi 3 845 -847 x. Thanh Hà, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đăng Tiến Tân Dân
Hồng Phong 284 x. Hồng Phong, Chương Mỹ, Hà Tây Lại Duy Giao 16-A1 Ngải Cầu, An Khánh, sau chuyển về Hạ Dục, tổ Lại Thế Dục, Tự Phúc Quang, Thượng Hữu
Hồng Tiến 1 144 x. Hồng Tiến, Kiến Xương, Thái Bình Lại Thế Khu 12-A1 Thượng Hữu
Hồng Tiến 2 146 252 x. Hồng Tiến, Kiến Xương, Thái Bình Lại Phúc Nghiêm 13-A1 Thượng Hữu
Hợp Long 1 826 327 x. Nga Trường, Nga Sơn, Thanh Hóa Lại Mộ Đạo 8-B Quần Anh
Hợp Long 2 837 333-334 x. Nga Trường, Nga Sơn, Thanh Hóa Lại Chính Tu 8-B Quần Anh
Hưng Đạm 1015 x. Hà Tiến, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Chấp Quang Lãng
Hữu Bổ 107 x. Kinh Kệ, Lâm Thao, Phú Thọ Lại Phúc Thịnh 8-A1 Thượng Hữu 1
Hữu Vi 369 x. Nam Chính, Tiền Hải, Thái Bình Lại Thế Lai Toàn Mỹ ?
Khê Trữ 1-24 490 - 520 27 ph. Lê Hồng Phong, (x. Châu Sơn), tp. Phủ Lý, Hà Nam thờ 2 vị quận công họ Lại
Kiên Ngọc 581 x. Tam Quan, Tam Dương, Phú Thọ Lại Phúc Tính 13-A2 Niệm Hạ, Quang Lãng
Kiên Trung 1003 Xóm Thượng Lễ, x. Hải Hưng, Hải Hậu, Nam Định Lại Huyền Môn 9-B Chi Nhị Mạnh Quần Anh
Kim Lan_/   /x.Kim Lan, Cẩm Giàng, Hải Dương/ Lai Kim Bảng
Lạc Chính _1010/     /x. Trực Khang, Trực Ninh, Nam Định/   Lại Hoa Thuy 11-B/ Phan Xá 1, Quần Anh
Lạc Nam 1 830 331-332 đội 1, x. Thắng Hòa, Hải Hưng, Hải Hậu, Nam Định Lại Đình Hài 14-B Hợp Long 1, Quần Anh
Lạc Nam 2 832 đội 2, x. Dũng Tiến, Hải Hưng, Hải Hậu, Nam Định Lại Đình Hài 14-B Hợp Long 1, Quần Anh
Lạc Nghiệp 102 115-119 x. Lạc Nghiệp, Xuân Thủy, Nam Đinh Lại Phúc Thịnh 8-B Thượng Hữu 1
Lai Triều 301 x. Hợp Thành, Thiệu Sơn, Thanh Hóa Lại Hợp Phát 21-A Chi Tây Sơn,t. Nhuộng, xómTây Sơn, x.Yên Trung, Ý Yên, Nam Định; chi Chằm
Lại Đình / Thôn Đào 991 x. Liêm Tiết, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đình Vượng 13-B Quần Anh
Lại Đình - Liêm Sơn/ Thôn Sải 1 xem Thôn Sải 1 Lại Đình
Lại Đức/ Thôn Sải 2 xem Thôn Sải 2 Lại Đức
Lại Khắc/ Thôn Sải 3 xem Thôn Sải 3 Lại Khắc
Lại Phú/ Thôn Sải 4 xem Thôn Sải 4 Lại Phú
Lại Phúc/ Bằng Khê 2 xem Bằng khê 2
Lại Thiên / Thôn Doãn/ Tiên Ngoại 1052 t. Doãn, x. Tiên Ngoại, Duy Tiên, Hà Nam Lại Chính Trực
Lại Trọng/ Triệu xá 17 xemTriệu Xá 17
Lại Văn/ Thôn Sải 5 xem Thôn Sải 5 Lại Văn
Lại Vi 521 ph. Lê Hồng Phong, tp. Phủ Lý, Hà Nam Lại Văn Sử 20-A2 Phù Vân Đinh,Quang Lãng
Lại Xá 1 t. Sở Đoài, x. Đông Tân, Đông Hưng, Thái Bình Lại Linh
Lại Xá 2 619 30 x. Minh Lãng, Vũ Thư, Thái Bình Lại Linh,
Lại Phúc Thiện
Lại Xá 3/ Thúy Cảng/ Nội Lãng 648 3,30 x. Nội Lãng, Vũ Thư, Thái Bình Lại Linh,
Lại Hiển Quang
Lại Xuân xem Thôn Sải 6 Lại Xuân
Lãm Khê 135 237 x. Đông Kinh, Đông Hưng, Thái Bình Lại Cao Phan 12-A1 Thượng Hữu 1
Lăng Thành 599 Ttr Lăng Thành, Yên Thành, Nghệ An Lại Thế Tài 15-A2 Quỳnh Ngọc, Quang Lãng
Lê Lợi 1029 t. Châu Sơn, tp. Phủ Lý, Hà Nam Lại Văn Y
Lễ Khê 303 t. Ngãi Cầu, An Khánh, Hoài Đức Lại Phúc Tín 17-A1 Thượng Hữu
Liêm Sơn 184 t. Khoái, x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Thế Khải 18-A1 ThượngHữu
Linh Lộ/ Văn Chinh Xem Văn Trinh
Lò Chum 253 t. Cốc Hạ, ph. Đông Hương, Tp. Thanh Hóa Lại Thế Giáp 9-A2 Quang Lãng
Lục Phương 982 x. Hải Cương, Hải Hậu, Nam Định Lại Công Toại 12-B Đệ Tam Quần Anh
Lương Niệm (Hải Thôn) 274 x. Lương Niệm, Quảng Xương, Thanh Hóa Lại Phúc Chính 14-A2 Quang Lãng
Mã Chiên 389 128-132 t. Đồng Tiến, x. Yên Đồng, Yên Mô, Ninh Bình Lại Thế Viễn 9-A2 Quang Lãng
Mậu Duyệt 56, 1065 52 x. Cẩm Hưng, Cẩm Giàng, Hải Dương Lại Phúc Văn và Lại Phú Đông (con thứ tư) dòng An Mỹ hầu Lại Thúc Mậu. Chi Trung (Tân Chi)
Mậu Yên 699 x. Hà Lai, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Ban 18-A2 Quang Lãng
Mỹ Lợi 384 x. Mỹ Lợi, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế Lại Thế Hiền 8-A2, Lại Thế Sách 8-A2 Quang Lãng
Năng Nhượng 177 307-308 xóm 8, Trà Giang, Kiến Xương, Thái Bình Lại Thế Ân 14-A1 Đồng Gôi, Thượng Hữu
Nga Văn 802 x. Nga Văn, Nga Sơn, Thanh Hóa Lại Thế Minh 18-B Phan Xá 2, Quần Anh
Ngải Cầu 288-291 x. Ngải Cầu, Hoài Đức, Hà Nội Lại Viết Tư 13-A1 Thượng Hữu
Ngọc Lâm 193 x. Nghĩa Hải, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Thế Tường 15-A1 Thượng Hữu
Ngọc Tỉnh 209 x. Nghĩa Lợi, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Thiên Đạo 18-A1 Lạc Nghiệp, Thượng Hữu
Nghĩa Đô 660 133-134 ph. Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội Lại Tiên, Lại Linh, Lại Thế Tiên, Lại Thế Giáp, Lại Phú Quảng, Lại Thục Cẩn Quang Lãng
Nghĩa Hòa 1 908 Xóm 2, x. Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Thế Thiều 17-B Đệ Nhất Quần Anh
Nghĩa Hòa 2 923 Xóm 7, x. Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Huyền Môn 9-B Nhị Mạnh A Quần Anh
Nghĩa Lợi 297 x. Nghĩa Lợi, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Phúc Thắng 15-A1 Lạc Nghiệp, Thượng Hữu
Nghĩa Phong 1049 x. Nghĩa Phong, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Văn Lục
Nghĩa Thắng 300 Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Đình Tư 15-A1 Thượng Hữu
Nghiêm Thôn 783 133 Phương Mao, Phố Mới, Quế Võ, Hà Bắc Lại Phúc Trai 14-B Phan Xá 1, Quần Anh
Nguyễn Huệ 134 Số 102, phố Nguyễn Huệ, ph Trung Tự, tp. Ninh Bình Lại Thế Khôi 12-A1 Trì Chính, Thượng Hữu
Nhượng Bạn 61 x. Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh Lại Thế Mỹ 7-A1
Niệm Hạ 538 185-225 x. Võ Ninh, Kiến Xương, Thái Bình Lại Thế Hựu 9-A2 Phù Vân (Ất), Quang Lãng
Ninh Tảo 679 /Thanh Bình, Thanh Liêm, Hà Nam / Lại Y Do/Chằm
Nội Lãng/ Thúy Cảng (Suối Hãng)_ Xem Lại Xá 3
Ô Mễ 631 258-259 x. Tân Hòa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Mẫn húy Lại Trực Tô
Phan Xá 1 767 370-386 x. Vũ Phong, Vũ Thư, Thái Bình Lại Chân Tín 9-B Quần Anh
Phan xá 2 792 x. Vũ Phong, Vũ Thư, Thái Bình Lại Chân Tín 9-B Quần Anh
Phong Cốc 1 394 Xóm Bắc, t. Phong Cố, x. Tân Khánh, Vũ Bản Lại Thế Trực 13-A2 Mã Chiên, Quang Lãng
Phong Cốc 2 445 Xóm Bắc, t. Phong Cố, x. Tân Khánh, Vũ Bản Lại Phúc Lành
Phù Vân (Ất) 464 135-141 185-219 x. Phù Vân, Kim Bảng, Hà Nam Lại Thế Hựu 9-A2 Quang Lãng
Phù Vân (Bính) 468 135-141 x. Phù Vân, Kim Bảng, Hà Nam Lại Thế Giáp 9-A2 Quang Lãng
Phù Vân (Đinh) 472 148-155 x. Phù Vân, Kim Bảng, Hà Nam Lại Thế Duy 9-A2 Quang Lãng
Phủ Điền Đoài 421 Ph. Nam Sơn, tx. Bỉm Sơn, Thanh Hóa Lại Hữu Trị 15-A1 Mã Chiên, Quang Lãng
Phú Chữ 604 x. Việt Hùng, Vũ Thư, Thái Bình Lại Đăng Phú
Phú Lễ x. Tự Tân, Vũ Thư, Thái Bình Lại Huệ Tính 10-B Quần Anh
Phú Mại 1065 52 x. Yên Dũng, Yên Dũng, Bắc Giang Lại Phúc Văn và Lại Phúc Duy con thứ ba Tổ Lại Phúc Văn, dòng Lại Thúc Mậu Chi Trung (Tân Chi)
Phú Mỡ 63 33 x. Phú Mỡ, Đồng Xuân, Phú Yên Lại Văn Phong
Phú Văn 365 x. Hải Ninh, Hải Hậu, Nam Định Lại Nhân Thọ 15-A2 Chương Nghĩa, Thượng Hữu
Phụ Thành/ Đông Trà 735,
746 30 x. Đông Trà, Tiền Hải, Thái Bình Lại Thế Hương
Phúc Điền / Quang Lãng 3_ 694 142-143 t. Phúc Điền, x. Hà Vân, Hà Trung, Thanh Hóa/Lại Thế Tích 11-A/Quang Lãng
Phúc Lai 814 362 x. Thanh Phong, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Tiến Khoa 12-B An Thống 1, Quần Anh
Phúc Long 56 x. Phú Lai, Nam Sách, Hải Dương Lại Văn Kỳ
Phúc Môn (Lại Xá 2) 532 x. Song Lãng, Vũ Thư, Thái Bình Lại Văn Từ Lại Xá 2
Phương Nại A 425 x. Yên Nhân, Yên Mô, Ninh Bình Lại Thế Chư 16-A2 Mã Chiên, Quang Lãng
Phương Nại B 433 t. Trung, x. Phương Nại, Yên Mô, Ninh Bình Lại Thế Chi 7-A2 Mã Chiên, Quang Lãng
Phượng Đình 795 x. Hoàng Anh, Hoàng Hóa, Thanh Hóa Lại Phúc Đức 10-A2 Phan Xá 2, Quần Anh
Quan Chiêm 1 309 Xóm 2, x. Hà Giang, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Đạt 6-A2,Lại Thế Khanh 7-A2 Quang Lãng
Quan Chiêm 2 313 x. Hà Giang, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Lộc 11-A2 Quang Lãng
Quan Chiêm 3 1014 x. Hà Giang, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Vạch
Quản Triệu 488 Ph. Lê Hồng Phong, tp. Phủ Lý, Hà Nam Lại Quản Triệu Phù Vân (Ất), Quang Lãng
Quang Bình 732 x. Quang Bình, Kiến Xương, Thái Bình Lại Trực Tính 13-A2 Cổ Ninh, Quang Lãng
Quang Lãng 1 / (Đông Thôn) 146-147 Thôn Đông, x. Hà Dương, Hà Trung, Thanh hóa
Viễn tổ Lại Tiên, Thủy Tổ Lại Thế Tiên, Triệu Tổ Lại Thế Tương, Lại Thế Đạt, Lại Thế Khanh, Lại Thế Giáp Đại tôn
Quang Lãng
Quang Tế x. Quang Tế, Đức Thọ, Hà Tĩnh Lại Thế Thời 9-A2 Quang Lãng
Quang Thiện 164, 170 247-249 Xóm 6, Quang Thiện, Kim Sơn Ninh Bình Lại Thiện Đức 13-A1 Thượng Hữu 1
Quảng Trạch Quảng Xương, Thanh Hóa Lại Văn Công
Quần Anh 752 309-463 Xóm 14, x. Hải Trung, Hải Hậu, Nam Định Lại Xuân Không 4-B, Lại Thiện Tính 5-B, Lại Phúc Chính 6-B, Lại Thiện Tâm 7-B, Lại Phúc Vinh 8-B Đại Tôn Ngành Thứ B,
Quần Anh
Bình Lãng (Liên chi) 753 x. Nghĩa Thắng, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Phúc Thiện 7-B, Lại Huyền Môn, Lại Chính Tâm 9-B Quần Anh
Hợp Long 1 826 x. Nga Trường, Nga Sơn, Thanh Hóa Lại Mộ Đạo 8-B Quần Anh
Hợp Long 2 837 x. Nga Trường, Nga Sơn, Thanh Hóa Lại Chính Tu 8-B Quần Anh
Đệ Ngũ Trưởng 865 xóm 7, x. Hải Trung, Hải Hậu, Nam Định Lại Phúc Thiện 7-B Quần Anh
Đệ ngũ Thứ 869 xóm 9, x. Hải Long, Hải Hậu, Nam Định Lại Phúc Thiện 7-B Quần Anh
Đệ Nhất 900 402-404 xóm 15, Hải Trung, Hải Hậu, Nam Định Lại Phúc An 9-B Quần Anh
Nhị Mạnh A 910 405-420 xóm 11, Hải Long, Hải Hậu, Nam Định Lại Huyền Môn 9-B Quần Anh
Nhị Mạnh B 924 xóm 9, Hải Đường, Hải Hậu, Nam Đinh Lại Thế Nhĩ 15-B Quần Anh
Nhị Trọng 927 421-430 x. Hải Sơn, Hải Hậu, Nam Định Lại Huyến Môn 9-B Quần Anh
Nhị Quý A 945 436-443 xóm 13, Hải Trung, Hải Hậu, Nam Định Lại Huyền Môn 9-B Quần Anh
Nhị Quý B 436-443 xóm 2, x. Hải Sơn, Hải Hậu Nam Định Lại Thế Khính 15-B Quần Anh
Đệ Tam 957 444-459 xóm 6, x. Hải Long, Hải Hậu, Nam Định Lại Chính Tâm 9-B Quần Anh
Đệ Tứ 467-472 xóm 1, x. Hải Long, Hải Hậu, Nam Định Lại Huyền Khai 9-B Quần Anh
Quần Kênh 246 x. Xuân Giang, Thọ Xuân, Thanh Hóa Lại Thế Khanh, Lại Thế Tinh 18-A2 Thọ Hải, Quang Lãng
Quần Vinh 309 x. Nghĩa Thắng, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Đình Đước 17-A1, Lại Đình Phan 16-A1, Lại Đình Tư 15-A1 Thượng Hữu
Quốc Tuấn 526 x. Quốc Tuấn, Kiến Xương, Thái Bình Lại Đức Hoành 15-A2 Phù Vân (Bính), Quang Lãng
Quỹ Nhất 1 158 xóm 8, x. Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Đức Trọng 13-A1 Thượng Hữu
Quỹ Nhất 2 161 xóm 8, x. Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Văn Thuật 16-A1 Thượng Hữu
Quyển Sơn/ Thi Sơn 524 x. Thi Sơn, Kim Bảng, Hà Nam Lại Khắc Châu 14-A2 Phù Vân Ất, Quang Lãng
Quỳnh Ngọc 593 x. Quỳnh Giang, Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An Lại Thế Hựu 9-A1 /Quang Lãng
Quyết Tiến 809 342 x. Quyết tiến, Kiến Xương, Thái Bình Lại Pháp Nghiêm   14-B An Thống, Quần Anh
Sĩ Lâm Nam_ 172 253-254 x. Nghĩa Hưng, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Đình Dư 14-A1 Lạc Nghiẹp Thượng Hữu
Sọng Hạ 905 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Phúc An 14-B Đệ Nhất, Quần Anh
Sọng Thượng 629 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Phúc Thiện Tường An
Suối Hãng/ Thuý Cảng/ Nội Lãng Xem Lại Xá 3
Tam Điệp (Liên chi) 98 Ph. Nam Sơn-Trung Sơn, tx. Tam Điệp, Ninh Bình Lại Thế Hựu 9-A2,Lại Phúc Thành 10-B An Thường, Quần Anh
Tam Hưng 744 x. Tam Hưng, Thủy Nguyên, Hải Phòng Lại Chí Tín (Chân Tín) 8-B Phan Xá 1, Quần Anh
Tam Kỳ h. Tam Kỳ, Quảng Ngãi Lại Văn Bình
Tam Quang 935 t. Nghĩa Khê, x. Tam Quang, Vũ Thư, Thái Bình Lại Thế Nghị 14-B Nhị Trọng, Quần Anh
Tân Chi 1065 52 t. Chi Chung, x. Tân Chi, Tiên Sơn, Bắc Ninh Lại Phúc Văn và con thứ hai Lại Tiến Vinh dòng Yên Mỹ hàu Lại Thúc Mậu
Tân Dân 596, 850 x. Đông Tân, Đông Sơn, Thanh Hóa Tiến sĩ Lại Đăng Tiến
Tân Hòa 1 638 x. Tân Hòa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Hiển Danh (tức Thịnh)? Niệm Hạ, Quang Lãng
Tân Hòa 2 654 xóm 8, x. Tân Hòa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Phúc Thuần Niệm Hạ, Quang Lãng
Tân Hương 1 655 x. Phúc Thành, Vũ Thư, Thái Bình Lại Phúc Khánh
Tân Hương 2 657 x. Phúc Thành, Vũ Thư, Thái Bình Lại Trọng Cẩnr
Tân Hương 3 821 344 x. Thanh Phong, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Nguyễn Thống An Thống 1, Quần Anh
Tân Nghĩa 343 x. Thái Thành, Thái Thụy, Thái Bình Lại Thế Tòng 19-A1 Quyết Tiến, An Thống, Quần Anh
Tân Thành 1051 x. Phổ Cương, Đức Quảng, Quảng Ngãi Lại Văn Oanh
Tây Cát x. Hải Đông, Hải Hậu, Nam Định Lại Thế Hiếu 16-B Đông Cường, Đệ tam Quần Anh
Tây Sơn 686 x. Yên Trung, Ý Yên, Nam Định Lại Viết Tống Chằm
Tế Quan xem Đông Vinh 4
Thạch Bình 34 x. Tân Phú, Tân Châu, Tây Ninh Lại Ngọc Uẩn 17-B
Thạch Khê x. Thạch Khê, Thạch Hà, Hà Tĩnh Lại Thế Mỹ Thượng Hữu
Thái Thành 811 t. Tuấn Nghĩa, x. Thái Thành, Thái Thụy, Thái Bình Lại Thế Tòng 19-B Quyết Tiến, Quần Anh
Thanh Hương / Thanh Liêm 1 590 x. Đông Thanh, Vũ Thư, Thái Bình Lại Thế Bách 21-A1 Niệm Hạ, Quang Lãng
Thanh Liêm 1 xem Thanh Hương
Thanh Liêm 2 434 x. Thanh Bình, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Phú Vinh 19-A2 Mã Chiên, Quang Lãng
Thanh Ngãi (Thanh Nghĩa)
818 359-361 x. Đồn Xá, Bình Lục, Hà Nam Lại Tiến Châu 15-B An Thống 1, Quần Anh
Thanh Vân 860 x. Bình Minh, Tĩnh Gia, Thanh Hóa Lại Hữu Chước 16-B Diễn Hạn, Quần Anh
Thi Sơn xem Quyển Sơn
Thịnh Châu 27 xóm Hưng Đạo, t. Thịnh Châu, khu 3, x. Châu Sơn, tp. Phủ Lý, Hà Nam Lại Phúc Thọ Thịnh Thôn 741 x. Hà Bình, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Đoan 17-A2, LạiThế Nguyên 16-A2 Phụ Thành, Cổ Ninh 2, Quang Lãng
Thọ Bì 266 x. Hà Bình, Hà Trung, Thanh Hóa Lại PhúcThuần 18-A2 Tường An 1, Quang Lãng
Thọ Hải 376 x. Thọ Hải, Thọ Xuân, Thanh Hóa Lại Thế Hiển 8-A2 Quang Lãng
Thọ Lập 382 x. Thọ Lập, Thọ Xuân, Thanh Hóa Lại Thế Hiển 8-A2 Thọ Hải, Quang Lãng
Thôn Chằm/ Chằm 1 x. Liêm Thuận, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đôn Tín
Thôn Chằm/ Chằm 2 x. Liêm Thuận, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Tiến Tùy
Thôn Doãn Xem Lại Thiên
Thôn Đào 1 815 365-367 x. Liêm Tiết, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đình Trung 16-B An Thống 1, Quần Anh
Thôn Đào 2 834 368-369 x. Liêm Tiết, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Thế Châu 19-B An Thống 1, Quần Anh
Thôn Đào 3 / Lại Đình 991 x. Liêm Tiết, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đức (Đình) Vượng 13-B Đệ Ngũ Trưởng Quần Anh
Thôn Đoài / Quang Lãng 2 144 x. Hà Dương, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Trung Bình 12-A2 Quang Lãng
Thôn Đông - Quang Lãng 1 146-147 x. Hà Dương, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Tiên, Lai Thế Tiên , Lại Thê Tương, Lại Thế Khanh 7-A2, Lại Thế Giáp 9-A2 Quang Lãng
Thôn Gừa 813 x. Liêm Thuận, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đình Chấn 15-B An Thống1, Quần Anh
Thôn Sải 1 / Lại Đình 299 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Trung Mưu Hòa Ngải
Thôn Sải 2 / Lại Đức 308 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Đức Tình cháu 5 đờii Lại Đức Trà Vĩnh Sơn, Quang Lãng
Thôn Sải 3 / Lại Khắc 267 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Khắc Ốc
Thôn Sải 4 / Lại Phú 202 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Pháp An Thượng Hữu
Thôn Sải 5 / Lại Văn 892 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Văn Dậu Tống Văn, Quần Anh
Thôn Sải 6 / Lại Xuân 212 x. Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Xuân Đài Diêm Điền, ThượngHữu
Thúy Cảng (Suối Hãng) / Nội Lãng 648 2 Xem Lại Xá 3
Thư Điền 1 186 292-293 x. Nghĩa Thành, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Thiên Điền 15-A1 Lạc Nghiệp, Thượng Hữu
Thư Điền 2 189 294-296 x. Nghĩa Thành, Nghĩa Hưng, Nam Định Lại Đình Tư 15-A1 Lạc Nghiệp, Thượng Hữu
Thượng Hữu 1 96 120125 xóm 2, x. Nam Vân, Nam Trực, Nam Định Lại Tiên, Lại Linh, Lại Thế Tiên, Lại Thế Gia, Lại Thế Lạc, Lại Thế Vinh, Lại Thế Mỹ, Lại Thế Thành 9-A1 Đại tôn Ngành Trưởng A,
Quang Lãng
Thượng Hữu 2 120 xóm 4, x. Nam Vân, ph Cửa Nam, Tp. Nam Định LạiPhúcThông 10-A1 Thượng Hữu 1
Thượng Hữu 3 / Đồng Gôi 180 126-127 xóm 8 (Đòng Gôi), x. Nam Vân, Tp Nam Định Lại Thế Đồng 14-A1 Thượng Hữu 1
Thượng Hữu 4/ Lại Xuân 322 xóm 2, x. Nam Vân, ph Cửa Nam, Tp. Nam Định Lại Thế Hiền 9-A2 Quang Lãng
Thượng Hữu 5/ Lại Viết xóm 3, x. Nam Vân, ph Cửa Nam, Tp. Nam Định Lại Thế Hiền 9-A2 Quang Lãng
Thượng Thôn 740 x. Hà Bình, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Nguyên 16-A2 Cổ Ninh 2, Quang Lãng
Tiên Mai 273 275-279 x. Tương Sơn, Mỹ Đức, Hà Đông Lại Thế Đạt
Tiên Ngoại / Lại Thiên / Thôn Doãn 1052 Thôn Doãn, Tiên Ngoại, Duy Tiên, Hà Nam
Tiên Nội Xã Tiên Nội, Duy Tiên, Hà Nam
Tiến Dũng t. Ô cá, x. Tiến Dũng, Yên Dũng. Bắc Giang
Toản Mỹ 373 x. Dũng Nghĩa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Thế Lai
Tống Văn_ 879 387-396 xóm 8, x. Vũ Chính, Vũ Thư, Thái Bình Lại Công Bình 9-B Quần Anh
Trà Giang x. Trà Giàn, Kiến Xương, Thái Bình Lại Thế Kiên Thượng Hữu
Trà My 444 h. Trà My, Quang Nam Lại Văn Màng 13-A2, Lại Văn Lưu (con thứ 4) Gò Nổi, Quang Lãng
Tràng Châu 1-7 1017- 1024 xóm Trần Phú, x. Châu Sơn, tp. Phủ Lý, Hà Nam
Tràng Châu 8 1025 xóm Ngô Gia, t. Tràng Châu, x. Châu Giang, tp. Phủ Lý, Hà Nam Lại Linh, Lại Văn Tửu ?
Trì Chính 131 250-251 x. Trì Chính, Kim Sơn, Ninh Bình Lại Thế Khôi 12-A1, Lại Thế Sùng 13-A1, Lại Thế Bảo 13-A1 Thượng Hữu 1
Triệu Xá   1-16 1032- 1047 t. Triệu Xá, x. Liêm Tuyền, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Linh
Triệu Xá   17 1148 t. Triệu Xá, x. Liêm Tuyền, Thanh Liêm, Hà Nam Lại Linh,   Lại Trọng Trí
Trịnh Cát 758 x. Đông Cơ, Tiền Hải, Thái Bình Lại Phúc Vinh 8-B Quần Anh
Trọng Quan 250 282-286 x. Trọng Quan, Đông Hưng, Thái Bình Lại Thế Rị (Dực) 15-A1 Thượng Hữu
Trung Bính 395 t. Bảo Ninh, tx Đồng Hới, Quảng Bình Lại Tân Đá 14-A2 Mã Chiên, Quang Lãng
Trưng Vương 248 sô 63, đường Trưng Vương Tp Thái Nguyên Lại Thế Hữu 9-A1 Đồng Hải, Thượng Hữu
Tự Tân 999 473-476 x. Tự Tân, Vũ Thư, Thái Bình Lại Huệ Tính 9-B Đệ Tứ Quần Anh,
Tường An 1 608 477-489 x. Tân Hòa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Phúc Hưng
Tường An 2 617 265-267 x. Tân Hòa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Phúc Hưng .
Tường An 3 641 x. Tân Hòa, Vũ Thư, Thái Bình Lại Phúc Hưng
Vạn Lại_ x. Vạn Lại, Thọ Xuân, Thanh Hóa Lại Thế Đồng
Văn Lý 975 xóm B, x. Hải Lý, Hải Hậu, Nam Định Lại Thế Bẩy (Hiểu) 16-B Đệ Tam Quần Anh
Văn Trinh/ Linh Lộ_461/     /x. Văn Trinh, Quảng Hợp, Quảng Xương, Thanh Hóa /Lại Thế Thời 9-A1 /Quang Lãng
Vân Cẩm / Quang Lãng 4 692 x. Hà Vân, Hà Trung, Thanh Hóa Lại Thế Hòa 18-A2 Đông Thôn, Quang Lãng
Vân Đồn 1 (Lại Đắc) 409 x. Nghĩa An, Nam Trực, Nam Định Lại Đắc Tơn Thượng Hữu 1
Vân Đồn 2 (Lại Văn) 208 x. Nghĩa An, Nam Trực, Nam Định Lại Văn Đăng 18-A1 Thượng Hữu 2
Vân Đồn 3 Lại Trọng) 422 x. Nghĩa An, Nam Trực, Nam Định Lại Trọng Trinh Mã Chiên, Quang Lãng
Vân Đồn 4 (Lại Hữu) 899 t. Vân Đồn, x. Nghĩa An, Nam Trực, Nam Định Lại Hữu Mít Đông Bình, Quần Anh
Vân Nội 663 xóm Tây, x. Vân Nội, Đông Anh, Hà Nội Tiến sĩ Lại Duy Chí, Lại Đức Tín
Vĩnh Sơn 522 280-281 x. Tân Hòa, Kim Bảng, Hà Nam Lại Đức Trà 14-A2 Phù Vân, Quang Lãng
Việt Hồng 427 t. Phong Cốc, x. Tâm Khánh, Vụ Bản, Nam Định Lại Phúc Hậu (Lộc) Mã Chiên, Quang Lãng
Việt Hùng 624 260-264 x. Việt Hùng, Vũ Thư, Thái Bình Lại Phúc Thiện Niệm Hạ, Quang Lãng
Vũ Quý x. Vũ Quý, Vũ Thư, Thái Bình Lại Thế Thái
Xuân Bình x. Xuân Bình, Đồng Xuân, Phú Khánh Lại Văn Phu
Xuân Hưng 989 x. Xuân Hưng,Thọ Xuân, Thanh Hóa Lại Thế Thư 14-B Bình Hải, Quần Anh
Yên Lộc_ 167/   /xóm 3, th. Yên Bình, x. Yên Lộc, Kim Sơn, Ninh Bình /Lại Hữu Châu 17-A1/ Quang Thiện, Thượng Hữu 1
Yên Hòa_ x. Nghĩa Bình, Tân Kỳ, Nghệ An Trưởng họ: Lại Minh Tâm/Tổ Lại Thế Mỹ 7-A1, Lại ĐăngCường Yên Ninh_ 331/ 179-184 x. Yên Ninh, Yên Khánh, Ninh Bình Lại Thế Hiền 9-A2 Đông Thôn, Quang Lãng
Yên Phụ p. Yên Phụ, q.Tây Hồ, Tp Hà Nội,
Trưởng họ Lại văn Sửu Viễn tổ Lại Tiên,LạiLinh, Lại Duy Khuê
Yên Trung _ 52 t. Nhuộng, x. Yên Trung, Ý Yên, Nam Định Lại Viết Tống 16-A2 Quang Lãng
Yên Viên_ 634 Hà Huy Tập, ttr Yên Viên, Gia Lâm, Hà Nội Lại Văn Triệu 17-B (Quê thôn Sải, Liêm Trực, Thanh Liêm, Hà Nam) Tống Văn, Quần Anh
Liên chi Sài Gòn_ 100 Phạm Phú Thứ, q. Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh, Liên hệ: Lại Văn Hải/ Tổ Lại Văn Màng 13-A2 /Quang Lãng
Liên chi Tây Nguyên_ /Tổ 2, khối 10, phố Tân An, Tp Buôn Ma Thuột. /Liên hệ: Lại Văn Yến / Quang Lãng
Liên chi Tp Thái Bình_ /Liên hệ: Lại Đức Dương, nhà A1 tổ 40, ph. Quang Trung, Tp. Thái Bình /Quang Lãng
Liên chi Vũng Tàu_ /268 Lê Lợi, Vũng Tàu. Liên hệ: Lại Sơn Tùng /Quang Lãng

( Theo : Gia Phả Họ Lại - xb năm 2003. Từ trang web Lại Cao Nguyện )

Phả Họ lại xb năm 2003 là công trình vô cùng quý giá của họ ta, là công sức to lớn của bà con trong họ, của các bậc tiền nhân hiền sỹ có tài và có tâm lớn với Họ Lại Toàn Quốc. Tuy đã cố gắng hết sức , song do nhiều nguyên nhân chắc chắn không thể tránh khỏi khiếm khuyết . Mong bà con trong họ và bạn đọc xa gần cảm thông đồng thời ai biết them thông tin gì về Họ Lại xin được gửi về http://laicaonguyen.tk/ hoặc kimkhanhlinh@gmail.com hoặc Lại Hữu Kim 100 URE TP Kon Tum. Xin chân thành cảm ơn !

CHÚC MỪNG CÁC NHÀ VĂN VIỆT NAM NĂM 2008

Thu, 06 Nov 2008 10:18:07 +0700

Danh sách hội viên hội nhà văn Việt nam kết nạp năm 2008

Phiên họp BCH Hội Nhà văn Việt Nam bế mạc

chiều 5- 11- 2008 đã quyết định kết nạp các

nhà văn sau đây vào Hội

1. Võ Đắc Danh ( TP- HCM)

2. Phạm Thị Ngọc Điệp (Bến Tre)

3. Văn Xương (Quảng Trị)

4. Nguyễn Bình Phương (Hà Nội)

5. Võ Sa Hà (Thái Nguyên)

6. Phạm Đương (Quảng Ngãi)

7. Lê Thanh My (An Giang)

8. Phạm Thu Yến (Hà Nội)

9. Dương Khâu Luông (Bắc Kạn)

10. Trần Hoàng Vy (Tây Ninh)

11. Nguyễn Dương Côn (Thái Bình)

12. Nguyễn Hữu Sơn (Hà Nội)

13. Phạm Thanh Khương (Hà Nội)

14. Văn Lừng (Hà Tây)

15. Huỳnh Thị Thu Trang (Tiền Giang)

16. Lê Ái Siêm (Mỹ Tho)

17. Hương Đình (Gia Lai)

18. Nguyễn Chí Hoan (Hà Nội)

19. Lê Xuân Quỳnh (Vũng Tàu)

Hữu Kim xin chúc mừng các Hội Viên Hội Nhà Văn Việt Nam

vừa được kết nạp . Xin chúc sức khỏe các anh chị, chúc

sáng tạo dồi dào ,có nhiều tác phẩm hay !

Nhân Cách Con Người Trong Sự Nhìn Nhận Con Người

Fri, 31 Oct 2008 12:05:19 +0700

Bảo Ninh

NHÂN CÁCH CON NGƯỜI

TRONG SỰ NHÌN NHẬN CON NGƯỜI

( phần 1)

Xin đừng nhất loạt chuyển từ khẩu hiệu " phải chê" sang khẩu hiệu " phải khen ", nhà phê bình văn học Lại Nguyên Ân kiến nghị như vậy, mở đầu cho bài báo của ông ( website Hội Nhà văn ) bàn về cuộc hội thảo sử học " Chúa Nguyễn và Vương triều Nguyễn" vừa được tổ chức ở Thanh Hoá. Ngay từ mở đầu bài báo đã đầy ngờ vực, rồi càng lúc chữ nghĩa càng mỉa mai hơn đối với cuộc hội thảo

" Trước đây người ta bảo nhau phân tích sao cho ra những tội lỗi, những sai quấy càng nhiều càng tốt của các chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn; giờ đây đến lúc sẽ chỉ có khen và khen; người nghiên cứu nào có ý "chê" sẽ có nguy cơ bị tẩy chay!"v.v.

Chừng như là tác giả bài báo đã định kiến có sẵn đối với cuộc hội thảo. Có vẻ như ông chưa cần nghe hết đã tỏ ra không tin tưởng vào tính khách quan và sự chân thành của các tham luận.

Tuy nhiên chắc là chẳng riêng gì tác giả bài báo mà rất nhiều người khác nữa cũng đã chợt có những ý nghĩ mai mỉa khi mới thoáng nghe nói về cuộc hội thảo. Đây là một thái độ khó lòng tránh khỏi đối với hầu hết những ai thuộc các thế hệ sinh ra, lớn lên, trưởng thành trong thế kỷ XX, những thế hệ đã quá kinh nghiệm, quá mệt, quá nhàm tai chướng mắt với hàng đống những sự đời xoay trái vặn phải, chính tà trắng đen đảo biến chỉ một sớm một tối không cần uốn lưỡi. Mà sử học, gồm cả văn học sử nữa, như tất thảy chúng ta từng được học, được nghe, được đọc, được thuộc lòng từ tấm bé lại có không ít những trang và những đoạn khiến cho chúng ta giờ đây phải té ngửa ra trước tính chất điển hình " tấn trò đời " của chúng, trước những giá trị đồng bóng, những chân lý nói sao cũng được của chúng.

Nhưng không thể vì thế mà vơ đũa cả nắm. Nói lại cho đúng về Nhà Nguyễn là một hội thảo rất nên, cần thiết và cấp thiết cho khoa học, cho đạo lý, nó hợp lòng người nói chung chứ không chỉ giới sử học.

Ngay dù là trong số những nhà sử học tham luận tại hội thảo có vị nào đó làm cử toạ phải ngỡ ngàng vì sự tuyệt đối đổi mới trong lời lẽ của ông ta đối với " Nam Triều phong kiến ", thì mọi người, nhất là những người trong giới nhà văn nên thấy đấy là sự thường tình và nên nhìn nhận điều ấy một cách thiện cảm. Bởi xét cho cùng, sự đồng lòng đổi thay từ chê sang khen mà như tác giả Lại Nguyên Ân mô tả là " những đồng nghiệp chúng khẩu đồng từ nhất trí một thái độ mới (mà tựu trung là "khen" thay vì "chê") trên một đối tượng nghiên cứu cũ...", dù thế nào đi nữa vẫn là cao quí hơn hẳn thái độ, tuy cũng là đổi mới, nhưng là quay ngoắt từ khen hết lời sang chê hết lời, từ tôn thờ quì lạy ca vang xưng tụng người ta suốt một thời lật sang nhạo bạng và thoá mạ khi thời đó vừa qua, người đó vừa khuất hay vừa thôi quyền chức. Và gì chứ số lượng những hiện tượng quay ngoắt miệng lưỡi như thế thì trong giới nhà văn chắc là không hề thua kém thiên hạ.

Từng xa xả chửi bới nguyền rủa người ta nhưng giờ đây ca tụng, dù không ấp úng ngượng ngập, vẫn nên được coi là sự phục thiện, thậm chí là cả sự hy sinh lòng tự ái cho lẽ phải, đấy là điều hay cần được ủng hộ. Giáo sư Hoàng Ngọc Hiến đã khuyên đám học trò trường Nguyễn Du chúng tôi như vậy trước trào lưu có vẻ là khá nực cười của các nhà lý luận chuyển từ mạt sát sang ngợi ca thiên tài nhà văn Vũ Trọng Phụng. Ấy là những năm đầu Đổi Mới. Cuộc sống và văn học đang đổi thay theo chiều thuận. Không chỉ riêng Vũ Trọng Phụng được người ta " nói lại cho đúng", mà nhiều, rất nhiều, và thường là rất khó tin đối với lứa tuổi chúng tôi : Vũ Bằng ( thậm chí ông đã đã được thành nhà tình báo cách mạng), Phan Khôi, Trần Đức Thảo, những người đã khuất và cả những người còn sống của Thơ Mới, của Tự Lực Văn Đoàn, của cả Nhân văn- Giai phẩm.

Mới hồi nào học ở trường phổ thông và đọc trên sách báo thấy các ông đó là những tên này tên kia, bị vạch mặt, bị lên án những tội tày đình, giờ hoá ra họ lại khác, lại được chính những người lên án ca ngợi, kể cũng bực mình và tức cười, tuy nhiên chúng tôi không bị xốc, và nhờ nghe lời thầy Hiến, chúng tôi thấy sự đổi thay đó trong quan niệm của hầu hết các nhà lý luận văn học là điều hay, là lẽ phải.

Song, cũng các thầy giáo trường Nguyễn Du : Hoàng Ngọc Hiến, Nguyên Ngọc, Trần Quốc Vượng, Phạm Vĩnh Cư lại mạnh mẽ chỉ trích, chê trách và ngăn cản một xu hướng nhìn nhận theo chiều ngược lại được gọi một cách oai hùng là " đạp đổ thần tượng" nảy sinh trong chúng tôi. Theo các thầy, hoàn toàn khác với chuyển từ chê sang khen, khi chuyển lời từ xưng tụng sang đả kích và đạp đổ, người ta cần đặc biệt lưu tâm đến lòng dạ của bản thân mình, phải hết sức tự xét mình, bởi động thái quay ngược kiểu này không chắc vì " nhận thức là một quá trình " mà có rất nhiều cơ nguy là do thói xu thời, và hơn thế, do vụ lợi và phản trắc.

Chẳng hạn nếu ngày trước do còn trẻ và do thời thế nên quí vị đã không hiểu nổi Hàn Mặc Tử, quí vị chê thi sĩ này là rối mù và điên loạn, nay quí vị ca ngợi ông là một thiên tài, tuy hơi buồn cười, nhưng không sao cả bởi vì thực chất đấy là một sự thay đổi đúng đắn, đáng tôn trọng và đáng mến.

Nhưng, nếu như hồi đang học cấp Ba quí vị đã từng được thầy giáo khuyên điểm 10 bài luận ca ngợi văn tài và giá trị tư tưởng của Việt Bắc thì nay khi phát biểu rằng " đường ta rộng thênh thang tám thước " là một câu thơ dễ dãi, nhẹ hều, bất tài xin quí vị hãy dè chừng tâm địa của mình, bởi rất có thể cả lời ngợi ca trước đây lẫn sự chê bai hôm nay của quí vị đều cùng một bản chất, là xảo trá.

Chúng tôi yêu quí trường Nguyễn Du một phần là bởi lẽ công bình và có tình nghĩa ấy trong sự nhìn nhận và bình phẩm văn học, lịch sử, cuộc sống, đời người, mà các thầy và các nhà văn của trường cố truyền thụ cho chúng tôi.

Bài đã đăng VNT

Phongdiep.net

Có Cần Thiết Hay Không ?

Sat, 25 Oct 2008 10:17:56 +0700

CÓ CẦN THIẾT HAY KHÔNG ?

Văn nghệ Trẻ (số 42, ra ngày 19 tháng 10 năm 2008) đăng bài viết của Hà Bình Trọng về "Hồi ký N.Đ.M". Đọc qua, thấy sao nặng lời thế, ráo riết vậy. Có lẽ trong vòng non thế kỷ nay, trên mặt báo, chưa thấy ở đâu cái cách phê bình bật gốc trốc rễ đến như thế.

Gai góc thật, gai góc quá. Chẳng hạn đoạn về "nhân thân" N.Đ.M. Trong "Hồi ký N.Đ.M" (được tung lên mạng điện tử) đúng là có đoạn viết về ông bố "lục sự" mê chơi chim, rất mê chơi cô đầu, mê gái đến không biết sợ là gì nữa; đúng là có đoạn viết về bà mẹ điển hình của một bà vợ viên chức. Chẳng làm gì cả. Nấu ăn đã có đầy tớ. Bế bồng, chăm bẵm con nhỏ, đã có vú em. Chỉ thỉnh thoảng đi chợ, có con sen cắp rổ đi theo... rồi thì tổ tôm, tài bàn...; đúng là có đoạn viết về bà chị phải nói là táo tợn và dã man: con gái mười sáu, mười bảy tuổi mà rất hách dịch: bắt đầy tớ hơn tuổi mình xoè bàn tay ra, lấy thước kẻ đánh vì tội giặt quần áo, rũ không sạch mùi xà phòng... Đúng thế thật, đúng thế đấy, nhưng khi đọc bài viết của Hà Bình Trọng, đoạn "nhân thân" này khiến những độc giả như chúng tôi thấy "gợn" lắm.

Vì sao "gợn"? Phê bình, ừ thì phê bình, nhưng sao lại phê bình đến cả gốc rễ người ta như thế? Có thể ông Hà Bình Trọng nghĩ rằng N.Đ.M chắc không thể lấy thế làm điều, sẽ chẳng bức xúc, đau đớn gì cả, bởi chính ông ấy viết thế, chứ có phải ai người ta bịa ra, thêm vào, gán ghép cho đâu. Ông ấy viết như thế trong "Hồi ký" về người thân của ông ấy và cả về các nhà hoạt động chính trị, nhà văn, nhà giáo... là cha mẹ ông bà của nhiều người khác nữa, nên chắc bản thân sẽ không thể thắc mắc gì về chuyện này. Trăm ngàn hòn chì ném đi, thì ném lại một hòn bấc. Chả có gì.

Hay là ông Hà Bình Trọng với cách viết ấy muốn lên lớp cho N.Đ.M một bài về chuyện: ngay cả những sự thật trăm phần trăm như thế, là chính người trong cuộc như thế, nhưng cũng không nên và không được viết ra vì nó không đại diện, chẳng bản chất, chả văn chương gì cả. Có những chuyện thật, người thật trăm phần trăm mà nếu viết ra, kể lại còn gây phản cảm, còn trở nên bất nhân bất nhẫn như vậy, nữa là những chuyện ăn theo, nói theo rồi ghi lòng tạc dạ và hể hả viết ra, kể lại, bêu xấu thiên hạ. Có thể ông Hà Bình Trọng nghĩ thế chăng. Nếu ông nghĩ thế thật thì chúng tôi sợ rằng ông có thể sẽ nhầm mất thôi. Cho nên chúng tôi thấy băn khoăn, thấy "gợn" với đoạn "nhân thân" trong bài viết của ông Hà Bình Trọng. Không biết ông Trọng khi đọc lại bài viết của mình có nghĩ thế hay không?

Chuyện "nhân thân" là thế, còn về "nhân cách" thì chúng tôi không có ý kiến gì khác với tác giả Hà Bình Trọng : Toàn bộ tập hồi ký của N.Đ.M là bức chân dung tự hoạ, một tác phẩm tự truyện rất trung thành, chân thực về bản thân N.Đ.M. Người sáng suốt, sâu sắc và trung thực có thể qua đó nhận ra không khó khăn gì "nhân cách" của "nhà văn", "nhà giáo", "nhà phê bình" này. Tuy nhiên, chính vì vậy, chúng tôi xin nêu một băn khoăn: có cần vạch rõ nhân cách của N.Đ.M, như tác giả Hà Bình Trọng đã làm trong bài viết của mình không? Nếu cần thì cần cho công việc gì? Nếu chỉ để cho mọi người thấy rõ N.Đ.M là thế đấy, thì theo chúng tôi phải chăng bài viết của tác giả Hà Bình Trọng là không mấy cần thiết và chưa đủ?

Bởi, N.Đ.M, nếu đúng là N.Đ.M như làng giáo dạy văn đều biết, thì vấn đề "nhân cách" mà tác giả Hà Bình Trọng bàn đến là đáng phải quan tâm, cần làm rõ? Sở dĩ chúng tôi quan tâm đến vấn đề này là bởi vì "nhân cách" của một người làm thầy, của một tác giả sách giáo khoa, giáo trình có ảnh hưởng rất lớn đến người học, đặc biệt là học sinh, sinh viên của môn Văn học. Chúng tôi nghĩ rằng, nếu như N.Đ.M là một giáo sư ngành cơ khí học chẳng hạn, thì việc "nhân cách" "anh ta" có thế nào chăng nữa cũng không ảnh hưởng nhiều đến người học. Vì vị giáo sư này là giáo sư, theo như chúng tôi biết được là thuộc hàng đầu ngành Văn học, và nếu chúng ta còn nhất trí với nhau rằng "Văn học là nhân học", dạy ngôn ngữ và dạy văn chương là để hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh sinh viên, thì vấn đề tư cách giáo sư, nhân cách tác giả sách dạy làm người lại là một chuyện không thể bỏ qua.

Bài viết "Nhân thân và nhân cách một con người", vì vậy có thực nên thế hay không, có thực cần thiết hay không và đã đủ chưa, thưa ông Hà Bình Trọng?

NGUYỄN VĂN TRỰC

Tác giả Hà Bình Trọng viết là mình không ngại dây bẩn xung phong làm dũng sĩ Heracles ra tay tẩy uế cái chuồng ngựa của vua Augeas - tức là Hồi ký của Giáo sư NĐM. Nhưng ông Hà Bình Trọng hình như quên mất một số điều như thế này :

1- Bài báo của Hà Bình Trọng kết án cuốn Hồi ký là " cặn bã, rác rưởi, thối tha " và đánh giá tác giả của Hồi ký là kẻ " bất cố liêm sỉ ", là kẻ hai mặt, là tên AB chống cộng: " thân theo kháng chiến, cách mạng, cộng sản song tâm thì hoàn trái lại: chống kháng chiến, chống cách mạng, chống cộng sản khi có dịp và cần thiết...". Chưa từng có một cán bộ nhà nước nào dù phạm lỗi nặng đến đâu lại bị Công tố viên kết tội đến mức như thế. Thế mà ông Hà Bình Trọng, chắc cũng là một nhà nghiên cứu văn học lại kết án người cùng nghề với mình như thế. Viết thế có đúng chức năng của phê bình văn học không? Sự thực là thế nào? Nếu đúng như vậy thì rồi sẽ ra sao?

2 - Người bị kết án không chỉ là nhà "phê bình và nghiên cứu văn học", như là ông Hà Bình Trọng nói, ông còn là một vị giáo sư diện đầu ngành rất có có tên tuổi, phụ trách những công việc rất quan trọng của ngành giáo dục từ phổ thông đến đại học và trên đại học. Giáo sư là thầy giáo của nhiều thế hệ giáo viên văn học, học vị từ cử nhân tới tiến sĩ, rồi từ các học sinh trực tiếp đó Giáo sư gián tiếp làm thầy giáo của nhiều triệu học sinh trên toàn quốc. Đồng thời qua hệ thống các sách giáo khoa, sách hướng dẫn, sách tham khảo do ông đứng đầu viết và biên soạn, văn học nhà trường có thể nói là do Giáo sư định hướng. Mà ông Hà Bình Trọng lên án Giáo sư như vậy, thế thì uy tín của văn học nhà trường còn là cái gì nữa cơ chứ. Sự thực là thế nào, ngành giáo dục sẽ có ý kiến ra sao?

3 - Ông Hà Bình Trọng phê phán GS. N.Đ.M là " không kể gì đến danh dự của người khác ", thế mà trong bài báo ông lại thoá mạ gia đình người ta. Nào là cha thì " ngoài chuyện đục khoét thì hoạt động văn hoá duy nhất là chơi cô đầu...", mẹ thì " không làm gì cả, suốt ngày bài bạc", nào là " gia đình này nếu có điều kiện thì theo Tây suốt đời "... Viết thế có nên chăng?

4 - Ông Hà Bình Trọng định nghĩa " hồi ký tức là nhớ lại mà viết về bản thân mình. Hồi ký ở đây như vậy cũng là tự truyện hay tự bạch, tự thú, tự hoạ chân dung của chính mình...", ông cũng thừa nhận toàn bộ cuốn hồi ký N.Đ.M là " một chân dung tự hoạ, một tác phẩm tự truyện rất trung thành, chân thực ", vậy mà ông lại bảo Giáo sư N.Đ.M là " bịa chuyện và đưa chuyện, là " ngậm máu phun người" thì thật đúng là quá lời. Tại sao lại phải tức giận đến mức độ như vậy cơ chứ?

Bài báo của ông Hà Bình Trọng không phải là một bài phê bình mà là một bản án, kết tội không một chút gì là do dự cả một tên tuổi, một nhân cách, và một bậc thầy của bao nhiêu là con người. Từ đâu mà ông Hà Bình Trọng lại có thể tự tin đến thế?

Không phải là một cư dân mạng, đọc bài của Hà Bình Trọng, cá nhân tôi xin nêu vài câu hỏi thắc mắc như vậy.

LÊ VĂN HẢI

Bài đã đăng VNT

Phongdiep.net

Chuyện văn đàn ngẫm từ Vedan

Wed, 22 Oct 2008 08:56:37 +0700

Hãy thử hình dung: Cũng ngần ấy người đọc, với ngần ấy thời gian, nếu số lượng đầu sách yếu kém về chất lượng cứ được thoải mái xuất bản như hiện nay thì hiển nhiên môi trường... đọc sẽ ngày càng bị ô nhiễm. Con sông phải nhận về mình những chất độc hại, cá tôm cũng chẳng còn nơi dung thân. Các độc giả mua phải những cuốn sách ba lăng nhăng, hẳn lòng yêu văn chương của họ cũng giảm sút.

Thời gian qua, dư luận ở ta hết sức bất bình trước việc Công ty Vedan Việt Nam - bằng các thủ thuật gian dối - đã xả trực tiếp ra sông Thị Vải một khối lượng khổng lồ các chất thải chưa qua xử lý (gọi theo thuật ngữ chuyên ngành là các dịch thải sau lên men), gây ô nhiễm nghiêm trọng.

Theo báo cáo mới nhất của đoàn kiểm tra liên ngành về công tác bảo vệ môi trường tại công ty này thì trung bình, khối lượng dịch thải (tính đến ngày 25/9/2008) mà Vedan xả trực tiếp ra sông Thị Vải là 105.600m³/tháng. Và sự việc nghiêm trọng này đã kéo dài từ nhiều năm nay.

Hòa cùng dư luận cả nước, nhiều nhà văn, nhà báo đã bày tỏ sự phẫn nộ trước hành vi mà họ xem là "tội ác" nói trên. Song song với thái độ đó, họ cũng thể hiện sự chia sẻ với nỗi đau mất mát của người dân từ lâu phải sống bên con sông đã bị xú uế, đầu độc. Báo Văn nghệ của Hội Nhà văn số ra ngày 27/9/2008 cũng đã dành tới hơn một trang để các nhà văn lên tiếng trước "hiện tượng Vedan".

Đọc những ý kiến trên, không dưng tôi lại nghĩ: Giá như các nhà văn, nhà báo ta cũng có thái độ bức xúc như vậy, và lên tiếng đồng loạt như vậy trước việc ô nhiễm môi trường... xuất bản thì cần thiết biết bao nhiêu!

Vì rằng, những ai từng để tâm theo dõi lĩnh vực này, hẳn đều biết: Đã có lúc, việc xuất bản ở ta gần như bị xem là... thả nổi. Nghĩa là, ngoại trừ những cuốn sách có nội dung "lệch lạc về chính trị", rất hiếm nhà xuất bản từ chối cấp giấy phép cho những bản thảo yếu kém về chất lượng nghệ thuật - trong trường hợp tác giả của chúng bỏ tiền ra nộp "quản lý phí". Thực tế, hiện đây vẫn là một trong những nguồn thu của nhiều đơn vị xuất bản.

Với lý do: "Kinh phí tác giả tự lo. Hay - dở họ tự chịu, động bút sửa chữa làm gì", nhiều đơn vị xuất bản gần như "cho qua" luôn khâu biên tập. Và đây là một trong những lý do khiến cho đội ngũ biên tập ở nhiều nhà xuất bản ngày càng trở nên mỏng mảnh, ít được quan tâm đào tạo. Việc biên tập của họ thực chất chỉ còn là việc soát lỗi đánh máy. Điều này kể cũng dễ hiểu: Một khi nhà xuất bản sống chủ yếu bằng 2 nguồn: Nguồn sách tái bản và nguồn sách do tác giả tự bỏ tiền lo phát hành, thì việc biên tập hóa ra... bằng thừa.

Như vậy, cùng với xu thế số lượng đầu sách được ấn hành mỗi ngày một tăng, kế hoạch xuất bản năm sau luôn cao hơn năm trước, thì số lượng các ấn bản được tung ra thị trường "chưa qua xử lý" cũng ngày một nhiều. Và điều này không thể nói không ảnh hưởng tiêu cực đến chính những người đọc sách và người viết sách.

Hãy thử hình dung: Cũng ngần ấy người đọc, với ngần ấy thời gian, nếu số lượng đầu sách yếu kém về chất lượng cứ được thoải mái xuất bản như hiện nay thì hiển nhiên môi trường... đọc sẽ ngày càng bị ô nhiễm. Con sông phải nhận về mình những chất độc hại, cá tôm cũng chẳng còn nơi dung thân. Các độc giả mua phải những cuốn sách ba lăng nhăng, hẳn lòng yêu văn chương của họ cũng giảm sút.

Nhà thơ Hoàng Trung Thông từng có một tứ thơ khá sâu sắc. Tôi nhớ đại ý: Nếu đưa ông một nghìn bài thơ, ông không có thời giờ để đọc. Nhưng nếu đưa ông một bài, ông có thì giờ đọc. Ông đọc và ông khóc. Và Hoàng Trung Thông kết luận: "Giá như tôi đọc/ Chục bài thơ/ Giá như tôi đọc/ Trăm bài thơ/ Giá như tôi đọc/ Nghìn bài thơ/ Thì bây giờ/ Tôi không còn khóc".

Như vậy, nói mọi sự hay - dở rồi con người cũng tự sàng lọc được chỉ là cách nói ngụy biện. Vả chăng, sao ta không đặt câu hỏi: "Biết là cỏ dại, nếu ta diệt trừ tận gốc có phải đỡ mất công cho người dọn vườn và khỏi để nó lây lan nhân rộng, ảnh hưởng đến các loại cây trồng khác không?".

Chỉ nói một ví dụ đơn giản thôi: "Nếu bớt đi những cuốn sách vô bổ kia, hẳn số lượng in của những cuốn sách hay sẽ không chỉ dừng ở con số 800 đến 1.000 bản, mà như trước đây vài ba chục năm, chí ít nó cũng phải ở tầm mươi, mười lăm ngàn bản. Và như vậy, chắc các nhà văn không phải đến nỗi kêu rên rằng người viết không thể sống được bằng nghề?".

Các nhà khoa học từng đưa ra nhận xét: Tác hại của việc ô nhiễm môi trường mà Công ty Vedan Việt Nam gây ra là lâu dài và khó có thể tính được bằng tiền. Cũng vậy, theo thiển nghĩ của tôi: Tác hại của việc các đơn vị xuất bản cứ việc thoải mái "xả" ra thị trường những đầu sách "không qua xử lý biên tập" hẳn sẽ để lại những di chứng lâu dài mà điều ai cũng có thể hình dung thấy là độc giả ngày càng trở nên "vô cảm" trước các ấn phẩm văn chương, và điều này đã trực tiếp tác động đến tâm lý sáng tạo của người cầm bút. Nhà văn khó mà không bị nao núng khi thấy người đọc ngày càng quay lưng với công việc của mình như thế...

Phạm Nhật Linh

( Nguồn : CAND )